Etiqueta: Tratu txarrak

Categorías
Euskara

Asto Proben kontrako protesta Leioan

Atzo, abuztuak 24, 70 pertsona elkartu ginen San Bartolome baselizaren atzekaldean, baselizaren aurrekaldean egiten ari ziren Asto Proben kontrako protesta egiteko. Gure aldarrikapenak isilarazteko, San Bartolomeko Jai Batzordeak oso bozgorailu indartsua jarri zuen, bolumenik gorenean, baina ez zuten lortu gu isilarazi, eta ez dute inoiz lortuko.

Elkarretaratzearen amaiaren Andere Arrienek irakurritako komunikatua

Lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkizuegu gaur arratsaldean animalien sufrimendurik gabe jaiak hobeak direla aldarrikatzera etorri zareten guztioi.

Era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu San Bartolome jaietan animaliak errespeta daitezen Herri Ekimena beren sinadurarekin babestu zuten Leioan erroldatutako 3.000 pertsona baino gehiagori, baita uztailaren 23ko osoko bilkuran ekimen horren alde bozkatu zuten Alderdi Sozialistako eta Elkarrekin Podemoseko zinegotziei ere. Kontra bozkatu Eusko Alderdi Jeltzalea, Euskal Herria Bidu eta Alderdi Popularreko zinegotziei esan nahi diegu inoiz ez dela berandu okerrak zuzentzeko eta XXI. mendean sartzeko erabakia hartzeko.

Era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu aurrera jarraitzera animatu gaituzten elkarte animalistei, babestu gaituztenei eta guretzat eredu izan direnei. Horietako asko daude gaur hemen (Getxoko Sokamuturra Ez , Eibarreko Sokamuturra Ez , Haiekin, Gureak, Euskanbafed elkarteen federazioa, Gipuzkoa Antitaurina, Refugio Tximas , De Naturaleza Animal eta LesVeganBilbao). Eskerrik asko!!!

Animaliekiko errespetua beste edozein aldarrikapen sozialekin kontrajarri nahi dutenei esan nahi diegu mugimendu animalistak gizartea giza eskubideen, ekologiaren eta justizia sozialaren errespetutik ulertzen duela eta oinarri horretatik, animaliekin izan behar dugun harremana zein izan behar den zalantzan jartzen dugu.

Eduardo Galeanok zioen bezala, “Jende txiki askok leku txikietan, gauza txikiak eginez, mundua alda dezakete”.

Ikerketa zientifiko eta lege guztiek adierazten dute animaliek sentitzen dutela. Horregatik, animaliekin egindako harria arrastatzeko probak desagertu egin dira Leioako auzoetako jai guztietatik, San Bartolomekoak izan ezik.

Asto Probetan, 400 kg baino gehiago pisatzen ez duen astotxo batek 700 kg-ko harri bat arrastatu behar du 20 minutuz. Munduan ez dago ekidoekin egiten den beste proba arauturik hainbeste denboran halako ahalegin handia eskatzen duenik.

Ibilbidea gehiagotan egiten duen astoaren jabeak irabazten du. Sariak dirutan ematen dira. Hori lortzeko, 2 makila hautsi ditzake astoa kolpatuz, metalezko pieza horzdun bat jartzen dio sudur hezurraren gainean, edo oihu egiten dio entrenamenduetan eman dioten egurra gogorarazteko.

Uda honetan 13 urte betetzen dira San Bartolome auzoan egiten diren harria arrastatzeko proben kontrako lehenengo mobilizazioa egin zenetik, eta 10 urte Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako taldeak bere lehenengo mobilizazioa antolatu zuenetik.

Interneten bidez 11.500 sinadura bildu ziren 2015ean eta 45.000 2019an , baina ez zen inolako erantzunik jaso. 2025eko irailean hasi zen Leioan erroldatutako adin nagusien paperezko 3.000 sinadurak biltzen, Leioako Udalaren aurrean Herri Ekimena aurkezteko.

Herri Ekimena uztailaren 23an heldu zen Leioako Udaleko osoko bilkurara. Bertan errefusatua izan zen.

Emaitza hori izan arren, ez dugu gaia itxitzat ematen. Leioan erroldatutako 3.000 pertsona baino gehiagoren eskaerak Udalaren mahai gainean jarraituko du urteroko diru-laguntzen plana eztabaidatzen duen bakoitzean, Leioarako nahi duten jai-ereduari buruz hitz egiten duten bakoitzean, baina, batez ere, herritarrek gogorarazten dieten bakoitzean, gaurkoa bezalako elkarretaratze baketsuen bidez.

Eztabaida San Bartolome auzoan bertan ere badago, non auzokide askoren sinadurak jaso diren, eta bertako Auzo Elkarteak Asto Probak egiten jarraitzearen aurkako iritzia eman duen.

Jai Batzordea 2007an eratu zen elkarte independente gisa, gehienak duela urte batzuk auzoan bizi ez ziren pertsonez osatua, eta blindatuta dago elkarte horretan jada bazkide diren bi pertsonek bermatzen ez duten inor sar ez dadin, baina ezin du bere auzoarekin berarekin izan behar duen eztabaida saihestu.

San Bartolomeko  jaiek diru gehiago bideratzen dute Asto Probetako astoen jabeei ematen dizkieten sarietara, umeentzako jardueretara baino. Animalien sufrimendurik gabeko jaiak askoz hobeak izango lirateke.

Asto Probak egiten diren lekutik gertu kontzentratuz, Animaliekiko Tratu Txarren aurkako Leioako elkarteak zera adierazi nahi du:

1.- Zalantzazkoa dela joan den mendeko 50eko hamarkadaren erdialdean auzora iritsi ziren froga batzuk tradiziotzat har daitezkeenik, baina tradizio bat bera ere ezin da arrazoiaren gainetik egon.

2.- Leioako Udalak baduela nahikoa eskumen adingabeek indarkeriazko proba hauetarako sarbidea mugatzeko, edo diru-laguntzak eta espazio publikoaren erabilera baldintzatzeko, animaliekin harria arrastatzeko probarik ez egiteko. Ez dugu festak diru-laguntzarik gabe utzi nahi, baizik eta Asto Probak jaietatik kendu.

3.- Ez dugula onartuko Eusko Jaurlaritzak, Aldundiak eta Udalak 2023ko Kirolaren Euskal Legeak animaliekin egiten diren kirol-probetarako ezarritako betebeharrei entzungor egiten jarraitzea: albaitari bat egotea eta animaliak kirolariak balira bezala tratatzea; horrek esan nahi du ezin zaiela ez jo, ez mehatxatu, ez aplikatu zerreta bezalako piezarik, hau da, astoaren “sudur” hezurraren gainean jartzen den metalezko pieza horzduna.

4.- Leioak, aurten 500 urte betetzen dituen hiri unibertsitarioak, ez duela zerikusirik 50eko hamarkadan Asto Probak iritsi ziren herriarekin eta gaur pauso bat aurrera eman eta tradizio berri bat ezarri dezakeela datozen 500 urteetarako: animaliekiko errespetua.

Horregatik eskatzen diegu herritarrei arazo honen konponbidearen protagonista izaten jarraitzeko, informatuz eta mobilizazioetan parte hartuz, animalien sufrimendurik gabeko jaiak askoz hobeak baitira.

Azkenik, kontzentrazio honetan parte hartu izana eskertzeko, zuen konpromisoa aitortzen duen diploma emango dizuegu, ezin dutenen alde zuen ahotsa goratzeagatik eta animalien sufrimendua tradizioa ez dela argi eta garbi esateagatik.

Komunikatua irakurri ondoren Asto Probei buruzko bertsoak irakurri zituen Joseba Ibarretxe elkarteko kideak.

Asto probei buruzko bertsoak / Versos sobre las Asto probak
Categorías
Euskara

13 urteko protestak Animalien Sufrimenduaren kontra Leioako jaietan

Animaliekiko Tratu Etikoaren aldeko Elkarteak (ATEA) 1993an hasi zen animalien sufrimenduan oinarritzen diren idi probak eta asto probak bezalako ekitaldiak salatzen

ATEAko kideek azaltzen dutenez, Leioako Udala aintzindaria izan zen horrelako ekitaldien kontrako borrokan, 2005ean erabaki baitzuen zezenketa bat debekatzea. 2008an, berriz, La Txopera auzoko Jai Batzordearekin adostu zuen astoak edo ponyak erabiltzen zituzten ekitaldi gehiagorik ez egitea adostu zuen garai hartako alkateak.

Uda honetan 13 urte beteko dira Leioako San Bartolome auzoko jaietako animaliekin egiten ziren harria arrastatzeko proben kontrako lehenengo protestak antolatu zirenetik. 2013an izan zen. Idi probak eta asto probak egin ziren. Protesta ekitaldia ASAAM elkarteak antolatu zuen.

2015eko udan, Esnatu Leioa udal taldeak bi bideo grabatu zituen Santimami auzoko idi probetan eta San Bartolome auzoko asto probetan animaliek jasaten zuten tratu txarra erakusteko

2015eko irailean, talde horrek elkarretaratzea antolatu zuen Leioako Bulebarrean, Ondiz auzoko jaietan egiten ari ziren idi proben kontra.

2015eko urrian, 2 hilabetetan Change.org plataformaren bidez lortutako 10.000 sinadura entregatu zituen ATEA elkarteak Leioako Udalean, Leioako jaietan animaliekiko tratu txarrak desagertzeko eskatuz. Kanpaina itxi zutenerako 11.500 sinadura zituzten. Inoiz ez zuten erantzunik jaso. Horrela agertu zen informazioa El Correo egunkarian:

2016ko udan, Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako kolektiboa sortu zen eta elkarretaratzeak deitu zituen San Bartolomeko Asto Probak egiten ari zirenean. Hau da deialdi hartako kartela.

Irailean, elkarretaratzea egin zen Ondiz auzoko jaietan egiten ari ziren Idi Probak salatzeko. Hori dela eta, erreportaje hau egin zuen ETBk.

2017ko udan, San Bartolomeko Jai Batzordeko kide batek hitz eman zuen pertsona batek egindako proposamena Jai Batzordera eramango zuela, Crowdfunding bidez dirua biltzeko, proba horiek animaliei tratu txarrik ematen ez dieten probekin ordezkatuz gero, Asto Probetarako erabiltzen den diruaren baliokidea emateko Batzordeari. Ez zen sekula erantzunik izan.

Irailean elkarretaratzea egin zen Udaletxeak berak antolatzen zituen Ondizko jaietan egingo ziren Idi Proben kontra.

 

2018ko otsailean, Tauromakiaren eta animaliekiko Tratu Txarren Albaitari Abolizionisten Elkarteak (AVATMA), garai hartan elkarteko kideak ziren 508 albaitarien izenean Idi Probetan idiek jasaten duten sufrimenduari buruzko txostena argitaratu zuen:

Informe veterinario sobre el sufrimiento de los bueyes en las pruebas de tiro y arrastre de piedra

2018ko udan, Udalak antolatzen dituen Ondizko jaiek, Idi Probak egiteari utzi zioten, eta betiko desagertu ziren jaietako programetatik.

Santimamiko jaietan, jai batzorde batek antolatuta, 2018an ez zen Idi Probarik egin, baina 2019an berriro egin ziren.

Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako taldeak salatu zuenurte hartako San Bartolome auzoko jaietan 2.670 euro bideratzen zituztela Asto Probetara, horietatik 2.400 sarietarako, baina HAUR JOLASETARAKO 1.450 euro BAINO EZ. Udalak horren guztiaren %40a ordaintzen zuen.

2019ko udan, 45.040 sinadura bildu ziren Change.org plataformaren bidez, Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako taldeak bultzatuta.

https://www.change.org/p/paremos-el-maltrato-de-burros-y-bueyes-en-estas-fiestas-leioasinmaltrato

2019ko jaietan, Idi Probak egin ziren Santimamin eta Asto Probak San Bartolome auzoan. Horiek salatzeko elkarretaratzea egin zen Leioako Bulebarrean.

2019ko abuztuaren amaieran, PACMA alderdi animalistak Leioako San Bartolome auzoko jaietako Asto Probetan gertatzen den animaliekiko tratu txarrak salatzeko bideoa argitaratu zuen.

2020ean, salaketa berria egin zuen PACMAk, euskal kirol eta jaietan eragiten den animaliekiko tratu txarra dagoela eta euskal instituzioek hori guztia babesten dutela azalduz.

Pandemiaren ondorioz jaiak eta harria arrastatzeko probak bertan behera geratu ziren.

Festejos y deportes en Euskadi: maltrato animal apoyado por las instituciones vascas

Pandemiaren ostean, Santimami auzoko jaiek Idi probak bere programan sartzeari utzi zioten, baina San Bartolomeko jaietan Asto probak mantendu dira.

Auzoetako jaietatik kanpo, Idi Probak antolatzen ziuten noizbehinka Ondizko probalekuan Euskal Kirol Zaleak elkarteak, probalekuaren udal eraikina erabiltzeko hitzarmena daukana.

Hala ere Bizkaiko Foru Aldundiak, bere gardentasun atariaren bidez emandako informazioaren arabera 2025ean ez zen Leioan inolako Idi Probarik egin.

2025eko irailean, Leioako Udalaren aurrean Herri Ekimena aurkezteko sinadura bilketari ekin genion, San Bartolome auzoko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izan daitezen eta Asto Probak beste aktibitate batekin ordezkatzea eskatzeko

Era berean, Leioako Udalari zera eskatzen zitzaion: ez antolatzea, diruz ez leguntzea eta espazio edo eraikin publikoak ez erabiltzea animaliekin harria arrastatzeko probak egiteko.

Irailean bertan, Asto Probei buruzko albaitaritza eta etologia txostena argitaratu genuen, Teresa Gamonalek idatzita eta AVATMA albaitarien elkarteak babestuta.

Sinadurak 2026ko martxoaren 31an eta ekainaren 23an aurkeztu ziren, Herri Ekimena babesteko beharrezkoa zen kopurua (2.753 sinadura) gaindituz.

Herri Ekimena uztailaren 23ko udal osoko bilkuran eztabaidatu eta bozkatu zen, eta errefusatua izan zen, EAJ-PNV, EH Bildu eta PP udal taldeek emandako kontrato botoei esker. PSE-EE eta Elkarrekin Podemosek Herri Ekimenaren alde bozkatu zuten.

Hau da Herri Ekimenaren defentsan egin genuen azalpena, zinegotziek hitz egin eta bozkatu ondoren egin behar izan zena.

HEMEN sakatzen baduzu, azalpen horretarako erabili zen aurkezpena eskuratuko duzu.

Udal osoko bilkuraren ostean, Elkarte Animalistak argi utzi zuen ez duela etsiko eta sufrimendurik gabeko jaien aldeko bere lanarekin jarraituko duela.

Horregatik, bere lehenengo elkarretaratzea antolatu zuenetik 10 urte pasatu dituztenean, Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako elkarteak elkarretaratzea egiteko deia egin du, Asto Proben kontra modu baketsuan protesta egiteko. Abuztuaren 24ean izango da, astelehena, arratsaldeko 18:30etan, San Bartolomeko Baselizaren atzekaldean.

Categorías
Euskara

Animaliekiko Errespetua Leioako Manifestua

Manifestuaren aurkezpena uztailaren 14ean egin zen, 180 sinatzailerekin. Abuztuaren 7an, 401 sinadura bildu ditugunean, Udalari helarazi dizkiogu erregistro bidez (lehen ere posta elektronikoz bidali genizkien zinegotzi guztiei), eta eskatu diogu Manifestuan jasotako eskaerak bere egin ditzala eta Leioa Animalien Tratu Txarrik gabeko udalerri izendatu dezala, animalien sufrimendua eragiten duten jarduera guztiak ezabatuz.

Irakurri hemen Manifestuaren sinatzaileen zerrenda:

Animaliekiko errespetua: datozen 500 urteetako Leioarako tradizio berria (Manifestua)

Joan den mendeko 50eko hamarkadan egin ziren Leioan lehenengo Asto Probak).  Hauek ziren garai hartan indarrean zeuden beste tradizio batzuk:

  • Emakumeek ezin zuten kontu korronterik zabaldu bere senarraren edo aitaren baimenik gabe.
  • Homosexualak jazarriak ziren, Alferren eta Gaizkileen Legea aplikatuta.
  • Euskara debekatuta zegoen, euskal kulturaren adierazpen gehienak bezala, Olentzero, kasu.

Zorionez, aurten 500 urte betetzen duen hiri unibertsitarioak zerikusi gutxi dauka lehenengo Asto Probak hartu zituenarekin.

Urte askotako borroka sozialak aldaketa garrantzitsuak ahalbidetu zituen, Giza Eskubideak, Justizia Soziala eta Ekologia gure gizartearen ardatz egituratzaile bihurtuz.

Hori oinarri hartuta, animaliekin dugun harremana berraztertzen joan gara, animalien sufrimendua dibertitzeko modu gisa hartzen duten portaeretatik hasita.

Leioan bizi diren 3.000 pertsona baino gehiagok Herri Ekimen bat sinatu dute Udalari eskatzeko Asto Probak desagertu daitezela San Bartolomeko jaietatik eta ordezkatuak izan daitezela herri osoa batzen duen eta animalien sufrimendurik eragiten ez duen beste jarduera batekin.

Manifestua sinatzen dugunok, zientziari, kulturari eta euskal gizarteari lotuta, Leioako Udalari eskatzen diogu ez ditzala alde batera utzi Asto Probetan astoek jasaten duten sufrimenduaren ebidentzia zientifikoak, eta aukera hau balia dezala Leioa etikoago eta modernoago baterantz aurrera egiteko, hurrengo 500 urteetarako tradizio berri bat ezarriz: animaliekiko errespetua.

Azalpenak

Leioako San Bartolome auzoan urtero egiten dira harria arrastatzeko probak astoekin (Asto Probak). Bertan, 400 kilo inguruko asto batek 700 kiloko harria arrastaka mugitu behar du 20 minutu luzez.

Teresa Gamonal albaitaria eta etologoak dio horrek muskuluetako eta bihotz-hodietako estres izugarria eragingo diola astoari.

Berak egindako txostena helbide honetan eskura daiteke: 
 https://labur.eus/astoprobak

Martxoaren 31an eta ekainaren 23an, San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena aurkeztu zen Leioako Udaletxean, Leioan bizi diren 3.000 pertsonen babesarekin. Bertan San Bartolome auzoko jaietan egiten diren Asto Probak kentzeko eta horren ordez, denontzako pozgarriak diren eta animalien sufrimendua eragiten ez duen beste aktibitate bat jartzea eskatu zuten.

Udalari eskatzen zaio ez antolatzea, diruz ez laguntzea eta espazio edo eraikin publikoak erabiltzeko baimenik ez ematea animaliekin harria arrastatzeko probak beren programen barruan daukan inolako festa edo ekitaldiri.

Lehenago ere sinadurak bildu ziren Change-org en bitartez,(11.500 2015ean eta 45.000 2019an) baina Udaletxeak ez zuen kasurik egin. Herri Ekimenaren bidez, eskaera Udalbatzan eztabaidatu eta bozkatu zen uztailaren 23ko osoko bilkuran.

Zoritxarrez, Leioako Udalak uztailaren 23an egindako osoko bilkuran atzera bota zuen Herri Ekimena. Osoko bilkura horri buruzko informazio guztia esteka honetan duzu:

EAJ, EH Bildu eta PPren botoek gaitzetsi dute animalien sufrimendurik gabeko jaien aldeko Leioako Herri ekimena

Ez dugu etsiko!

Hala ere, Animnaliekiko Tratu txarrik ez Leioako elkarteak ez du etsiko. Eskerrak eman nahi dizkiegu Manifestuaren 401 sinatzaileei eta baita Herri Ekimena sinatu zuten 3.000 pertsona baino gehiagori, bai eta ekimena babestu zuten albaitaritza-klinika, elkarte eta profesionalei ere, emandako laguntzagatik.

Ekimen, kanpaina eta mobilizazio berriak bultzatzen jarraituko dugu San Bartolome jaiak animalien sufrimendurik gabe ospatu ahal izateko.

Horretarako jaietan izango gara:

Herritarrei dei egiten diegu astelehenean, hilak 24, 18:30ean, San Bartolome ermitaren atzealdean egingo den kontzentrazioan parte hartzera. Elkarretaratze baketsua izango da, Asto Probak gaitzesteko balioko duena.

Informazio-mahaiak jarriko ditugu San Bartolome ermitaren ondoan 21ean, 17:30etik 19:30era, eta abuztuaren 22an eta 23an, 12etatik 14etara.

Categorías
Castellano

Los Ayuntamientos son competentes para eliminar las Asto Probak, y EH Bildu lo sabe

Respuesta de Leioa contra el Maltrato Animal al comunicado de EH Bildu Leioa sobre las Asto Probak

Antes de entrar en el fondo del debate

Preocupadas por el sufrimiento animal en nuestras fiestas, decenas de personas voluntarias hemos recorrido las calles de Leioa durante casi un año, consiguiendo reunir más de 3.000 firmas de personas de Leioa, entre las que hay votantes, afiliadas y simpatizantes de todos los partidos políticos.

Hemos procurado informar con ecuanimidad de las posturas mantenidas por los distintos grupos municipales y no queremos entrar en polémica con ninguno de ellos, pero ante las afirmaciones rotundamente falsas realizadas por EH Bildu para justificar su voto contra la Iniciativa Popular que proponía eliminar las Asto Probak de las fiestas de San Bartolomé, nos vemos en la obligación de contestar.

Respuesta al comunicado de EH Bildu Leioa

Decía EH Bildu Leioa:

Se adjudica a Samael Aun Weor la famosa frase de que “La marcada tendencia a culpar a otros es óbice, obstáculo para la comprensión de nuestros propios errores”.

Efectivamente, el Pleno del Ayuntamiento de Leioa no aprobó la Iniciativa presentada contra dichas pruebas de arrastre con animales. Sin duda, habría quien prefiera obviar que la Secretaría General del Ayuntamiento de Leioa había emitido con anterioridad hasta dos informes contrarios a la legalidad de las propuestas de la Iniciativa referida, básicamente por tratarse de un asunto en el que el Ayuntamiento carece de competencia al corresponder ésta a la Diputación Foral de Bizkaia, que es, a la postre, la que cada año autoriza la realización de las mismas.

En este contexto normativo, el necesario rigor debería provocar una reflexión sobre el desacierto de exigir al Ayuntamiento que prohíba algo que otra Administración Pública ha autorizado previamente.

Ante esto, tenemos que aclarar:

1.- Ninguno de los tres informes emitidos por la Secretaria General del Ayuntamiento de Leioa dice que el Ayuntamiento de Leioa no sea competente y mucho menos dice que la competencia corresponda a la Diputación Foral de Bizkaia.  Pueden consultarse los 3 informes pinchando aquí.

En el 1er informe, de fecha 15/04/2026, en el apartado “Conclusión”, en el punto Primero dice expresamente que se trata de cuestiones de potestades y/o competencias municipales (cesión de locales o concesión de subvenciones). Esta indicación se repite literalmente en el apartado “Conclusión” del 3er informe, de fecha 07/07/2026, el cual nunca ha sido notificado a los promotores de la Iniciativa Popular y que hemos tenido que pedir a los grupos municipales que votaron a favor de la Iniciativa.

2.- Según nos confirmó la propia Diputación, a través de su Portal de Transparencia, el Servicio de Ganadería de la Diputación Foral de Bizkaia comunica que los équidos y propietarios cumplen con las condiciones sanitarias y de identificación y los requisitos para participar en pruebas de deporte rural, y por ello se autoriza su participación en las Asto Probak.

Concretamente, la Diputación nos contestó que “la autorización fue remitida tanto a la organización solicitante como al Ayuntamiento de Leioa, por entender que es éste el titular del espacio público en el que se iba a celebrar el espectáculo.”

3.- Diversas normativas y acuerdos aprobados en otros ayuntamientos avalan la prohibición de pruebas que generen sufrimiento animal:

3.1.- El artículo 9 v) de la Ordenanza de Animales del Ayuntamiento de Errentería, gobernado por EH Bildu y Elkarrekin Podemos, dice expresamente que se prohíbe:

v) Utilizar animales domesticados y animales salvajes en cautividad en circos y espectáculos. Así como los espectáculos taurinos (lidia, sokamuturra, vaquillas y embolados, pruebas de bueyes, carneros, etc,…) o similares en la vía pública o instalaciones cerradas con fines recreativos o lúdicos.

3.2. Los grupos municipales de EAJ-PNV, EH Bildu y Elkarrekin Podemos del Ayuntamiento de Santurtzi, presentaron una moción que fue aprobada sin ningún voto en contra por el pleno municipal en cuyo punto 2 se decía:

2. En ningún supuesto se autorizará la celebración de aquellos espectáculos donde algún animal sea herido o golpeado u objeto de maltrato.

Decía el comunicado de EH Bildu Leioa:

“Matar moscas a cañonazos” es otra expresión célebre que se utiliza cuando la propuesta resulta desproporcionada en relación con el fin pretendido. Hubiera sido más razonable y sencillo, menos controvertido, instar a que el Ayuntamiento de Leioa, previa reforma de las normas municipales existentes y en el ámbito de su competencia en materia de subvenciones y protección animal, no subvencione las pruebas de arrastre, pero no, había que exigir literalmente que no se subvencionara el Programa entero de fiestas de un barrio concreto si la Jai Batzorde, dentro del apartado de festejos, incluía dichas pruebas. En definitiva, decidir en julio que unas fiestas que se van a celebrar a finales de agosto se queden sin subvención, dejar a un barrio sin fiestas, por este motivo.

Ante esto tenemos que aclarar:

1.- La Iniciativa Popular empezó a recoger firmas el 1 de septiembre de 2025. Presentó el primer bloque de firmas el 30 de marzo de 2026. Presentamos un segundo bloque de firmas el 23 de junio. La decisión de cuándo ha llegado al pleno corresponde al Alcalde, a quien también habría correspondido la gestión de lo acordado en el pleno, en el caso de que se hubiese aprobado la Iniciativa Popular, adoptando las medidas que fueran necesarias.

Una de ellas podría haber sido la que en 2008 adoptó el entonces alcalde Eneko Arruebarrena, cuando acordó con la Comisión de Fiestas de La Txopera no volver a realizar pruebas con burros ni ponys.

2.- En ningún momento hemos planteado que se deje sin subvención a las fiestas de San Bartolomé.

La Comisión de Fiestas de San Bartolomé recibe 13.000 euros gracias a un Convenio que la Comisión firma con el Ayuntamiento, en el que la Comisión se compromete a cumplir diversos requerimientos en materia de igualdad.  Lo que pedimos es que entre esos requerimientos se incluya el de no realizar pruebas de arrastre con animales.

La Comisión recibe otros 6.250 euros mediante una convocatoria pública para las comisiones de fiestas de barrio. Lo que pedimos es que entre las condiciones que deben cumplir las comisiones de fiestas para acceder a dicha subvención se incluya el compromiso de no realizar pruebas de arrastre con animales.

Son peticiones razonables si tenemos en cuenta que un informe veterinario avalado por más de 600 veterinarios evidencia el sufrimiento de los burros en las Asto Probak y que lo único que quienes votaron en contra de la Iniciativa Popular han podido discutirnos es si el reglamento de la Federación Vasca de Herri Kirolak permite romper una vara pegando a los burros, como dice la versión en euskera de dicho reglamento, o si permite romper dos varas pegando a los burros, como dice la versión en castellano, lo que, en la práctica, supone reconocer que en las Asto Probak se golpea a los burros con la vara para que arrastren una piedra que pesa 700 kg.

Decía el comunicado de EH Bildu de Leioa:

Todo el mundo se puede equivocar y todo el mundo debería asumir la responsabilidad de pensar qué ha podido hacer mal, básicamente porque sí es posible construir acuerdos en positivo, existe margen para ello, entre todos los sectores que estamos de acuerdo en incrementar al máximo la protección y el bienestar de los animales, buscando puntos de encuentro, que por cierto los hay, tratando a nuestros barrios y municipios como mayores de edad y capaces, por tanto, de alcanzar acuerdos y decidir qué fiestas desean. El objetivo de todos y todas debería ser buscar una solución estable, respetuosa y ampliamente compartida.

Ante esto, tenemos que aclarar:

 Desde que iniciamos la recogida de firmas el 1 de septiembre de 2025, hemos enviado mensajes de correo electrónico a las y los portavoces de los grupos municipales el 24 de septiembre y el 17 de octubre, y a todos los concejales y concejalas del Ayuntamiento el 31 de marzo, el 19 de mayo y el 21 de julio, solicitando reuniones con cada grupo municipal, o incluso con cada concejal o concejala, sin haber recibido nunca respuesta por parte de EH Bildu.

Leioa contra el Maltrato Animal sigue dispuesta a dialogar con todos los agentes implicados, para llegar a un acuerdo que permita eliminar el sufrimiento animal de las fiestas de San Bartolomé.

El verdadero debate

Tras el Pleno, buena parte del debate político se ha centrado en cuestiones competenciales, informes jurídicos y procedimientos administrativos.

Sin embargo, la pregunta que miles de personas esperaban que respondieran los grupos políticos era mucho más sencilla:

¿Es aceptable utilizar animales en un espectáculo en el que sufren para divertir al público?

Esa era la cuestión que dio origen a esta Iniciativa Popular y, sin embargo, apenas fue abordada.

El respeto a la participación ciudadana

Existe otro aspecto que merece una reflexión.

Antes incluso de la celebración del Pleno, EH Bildu defendió que esta Iniciativa Popular no llegara siquiera a debatirse, apoyándose en la exigencia de la Secretaria de que las firmas fueran autentificadas ante un Notario. Posteriormente, durante la sesión plenaria, una parte importante del debate volvió a centrarse en si la Iniciativa Popular debería o no ser tratada en el Pleno.

Para muchas de las personas que llevaban casi un año trabajando de forma voluntaria, aquello supuso una enorme decepción.

La participación ciudadana constituye uno de los pilares de cualquier democracia.

Por ello, el colectivo animalista considera que todas las fuerzas políticas, y especialmente aquellas que históricamente han defendido una mayor participación ciudadana, deberían haber mostrado una especial sensibilidad hacia quienes dedican cientos de horas de forma altruista para intentar mejorar su municipio.

Una sociedad que evoluciona

La sensibilidad hacia los animales no deja de crecer.

Cada vez más ayuntamientos revisan sus festejos tradicionales para adaptarlos a los valores actuales, eliminando aquellas actividades que generan sufrimiento animal y promoviendo alternativas respetuosas.

También existen muchos vecinos y vecinas de Leioa —incluidos simpatizantes de todas las formaciones políticas— que esperan un compromiso claro con el bienestar animal.

Escuchar esa sensibilidad no significa renunciar al diálogo; significa comprender hacia dónde evoluciona la sociedad.

Seguiremos trabajando: Concentración el lunes 24 a las 18:30

Desde Leioa contra el Maltrato Animal agradecemos el apoyo recibido por las más de 3.000 personas que firmaron esta Iniciativa Popular, así como por clínicas veterinarias, asociaciones y profesionales que la respaldaron.

Seguiremos impulsando nuevas iniciativas, campañas y movilizaciones para conseguir que las fiestas de San Bartolomé puedan celebrarse sin sufrimiento animal. Para ello vamos a estar presentes en las fiestas:

  • Pondremos mesas informativas junto a la Ermita de San Bartolomé los días 21, 22 y 23 de agosto, de 12 a 14 horas,
  • Llamamos a la ciudadanía a participar en la concentración que tendrá lugar el lunes 24, a las 18:30, en la parte trasera de la Ermita de San Bartolomé. Será una concentración pacífica, que servirá para mostrar nuestro rechazo a las Asto Probak.

También participaremos en las movilizaciones convocadas por otras organizaciones de defensa de los animales:

  • Concentración contra la Sokamuturra el viernes 14 de agosto, a las 10:30 en el Puerto Viejo de Algorta,
  • Manifestación Antitaurina el domingo 23 de agosto, a las 17:30, en la plaza de toros de Bilbao

Dispuestos/as a dialogar

Leioa contra el Maltrato Animal sigue dispuesta a dialogar con todos los agentes implicados, para llegar a un acuerdo que permita eliminar el sufrimiento animal de las fiestas de San Bartolomé.

El debate ya no es únicamente jurídico ni administrativo.

Es un debate sobre el modelo de fiestas que queremos para Leioa, sobre el respeto hacia los animales y sobre la capacidad de nuestras instituciones para escuchar una sensibilidad social que no deja de crecer.

Porque miles de personas ya han expresado con su firma que desean unas fiestas sin sufrimiento animal.

Y ese mensaje merece ser escuchado con respeto.

Categorías
Euskara

Udalek badute Asto Probak kentzeko eskumena, eta EH Bilduk badaki hori

Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako elkartearen erantzuna Leioako EH Bilduk Asto Probei buruz argitaratutako komunikatuari

Eztabaidaren muinean sartu aurretik

Gure jaietako animalien sufrimenduaz kezkatuta, dozenaka boluntariok Leioako kaleak zeharkatu ditugu ia urtebetez, Leioako 3.000 pertsonen sinaduratik gora biltzea lortuz, horien artean alderdi politiko guztietako boto-emaileak, afiliatuak eta jarraitzaileak daudelarik.
Udal talde ezberdinen jarreren berri zehatza ematen saiatu gara, eta ez dugu beraiekin eztabaidan sartu nahi, baina EH Bilduk San Bartolome jaietako Asto Probak kentzea proposatzen zuen Herri Ekimenaren aurkako bere botoa justifikatzeko egindako baieztapen erabat faltsuen aurrean, erantzun beharrean ikusten gara.

Leioako EH Bilduren komunikatuari erantzuna

EH Bildu Leioak zioena:

Samael Aun Weorri esaldi ospetsu hau esleitu zaio: «Beste batzuei errua botatzeko joera nabarmena oztopo da, oztopo geure akatsak ulertzeko».

Izan ere, Leioako Udalbatzak ez zuen onartu animaliekin egindako arraste-proba horien aurka aurkeztutako ekimena. Zalantzarik gabe, zenbaitek nahiago izango du alde batera utzi Leioako Udaleko Idazkaritza Nagusiak aurretik aipatutako ekimenaren proposamenen legezkotasunaren aurkako bi txosten egin zituela, funtsean Udalak eskumenik ez duelako bertan aipatzen ziren erabakiak hartzeko, Bizkaiko Foru Aldundiari baitagokio eskumen hori, eta, azken finean, urtero baimentzen baitu ekimen hauek egitea.

Arau-testuinguru honetan, beharrezkoa den zorroztasunak gogoeta eragin beharko luke, Udalari beste Administrazio Publiko batek aldez aurretik baimendu duen zerbait debekatzeko eskatzearen desegokitasunari buruz.

Horren aurrean, zera argitu behar dugu:

1.- Leioako Udaleko Idazkari Nagusiak egindako hiru txostenetako batek ere ez du esaten Leioako Udalak eskumenik ez duenik, eta are gutxiago esaten du eskumena Bizkaiko Foru Aldundiari dagokiola. Hiru txostenak kontsultatzeko, sakatu hemen.

Lehenengo txostenean, 2026/04/15ekoan, “Ondorioa” atalaren lehenengo puntuan oso argi esaten du udalen ahalmen eta/edo eskumenei buruzko gaiak direla (lokalak lagatzea edo diru-laguntzak ematea). Adierazpen hori 2026/07/07ko 3. txosteneko “Ondorioa” atalean errepikatzen da, hitzez hitz. Txosten hori ez zaie inoiz jakinarazi Herri Ekimenaren sustatzaileei, eta Ekimenaren aldeko botoa eman zuten udal-taldeei eskatu behar izan diegu.

2.- Aldundiak berak Gardentasun Atariaren bidez baieztatu zigunez, Bizkaiko Foru Aldundiaren Abeltzaintza Zerbitzuak jakinarazten du ekidoek eta jabeek osasun eta identifikazio baldintzak eta herri kiroletako probetan parte hartzeko baldintzak betetzen dituztela, eta, horregatik, Asto Probetan parte hartzeko baimena ematen zaie.

Aldundiak berak adierazten duen bezala, baimen hori animalien osasun eta ongizatearen eremuan zabaltzen da, ekitaldiak eska ditzakeen beste administrazio batzuen mendeko baimen edo baimenak alde batera utzi gabe.

Zehazki, Aldundiak erantzun zigun “baimena erakunde eskatzaileari zein Leioako Udalari bidali geniela, ikuskizuna egingo zen espazio publikoaren titularra bera delakoan”

3.- Beste udal batzuetan onartutako araudi eta akordioak animalien sufrimendua eragiten duten frogen debekua bermatzen dute:

3.1.- EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek gobernatzen duten Errenteriako Udaleko Animalien Ordenantzako 9 v) artikuluak berariaz dio debekatu egiten dela: :

v) Animalia etxekotuak nahiz gatibu dauden basa animaliak erabiltzea zirku eta ikuskizunetan. Halaber, zezen-ikuskizunak (zezenketa, sokamuturra, idi probak, ahari-dema, etab.) edo antzekoak egitea kalean edo instalazio itxietan, aisialdiko helburuetarako.

3.2. Santurtziko Udaleko EAJ-PNV, EH Bildu eta Elkarrekin Podemos udal taldeek mozio bat aurkeztu zuten eta udal batzak mozio hori onartu zuen aurkako botorik gabe. Mozioaren 2. puntuan honakoa esaten zen:

2. Ez da inola ere baimenduko ikuskizun bat egitea animaliaren bat zauritu edo jipoitzen badute edo tratu txarrak ematen badizkiote.

EH Bildu Leioak zioena:

“Euliak kanoikadaz hiltzea» beste adierazpen ospetsu bat da, proposamena lortu nahi den helburuarekiko neurrigabea denean erabiltzen dena. Arrazoizkoagoa eta errazagoa izango zatekeen, ez hain eztabaidagarria, Leioako Udalari eskatzea, lehendik dauden udal-arauak aldatu ondoren, eta dirulaguntzen eta animalien babesaren arloan duen eskumenaren esparruan, arraste-probak diruz ez laguntzeko, baina ez, eskatu behar zen, hitzez hitz, auzo jakin bateko jaien programa osoa diruz ez laguntzeko, baldin eta Jai Batzordeak, jaien atalean, proba horiek sartzen bazituen. Azken batean, uztailean erabakitzea abuztuaren egingo diren jaiak dirulaguntzarik gabe geratzea, auzo bat jaiik gabe uztea, horregatik.

Horren aurrean, zera argitu behar dugu:

1.- Herri Ekimena 2025eko irailaren 1ean hasi zen sinadurak biltzen. 2026ko martxoaren 30ean aurkeztu zuen lehen sinadura blokea. Bigarren sinadura bloke bat aurkeztu genuen ekainaren 23an. Osoko bilkurara noiz iritsi den erabakitzea alkateari dagokio, eta hari zegokiokeen osoko bilkuran erabakitakoa kudeatzea ere, Herri Ekimena onartu izan balitz, beharrezko neurriak hartuz.

 Horietako bat izan zitekeen 2008an Eneko Arruebarrena orduko alkateak erabaki zuena, La Txoperako Jai Batzordearekin asto eta ponyekin probak berriro ez egitea adostu zuenean.

2.- Inoiz ez dugu planteatu San Bartolome jaiak diru-laguntzarik gabe uztea.

San Bartolomeko Jai Batzordeak 13.000 euro jasotzen ditu Udalarekin sinatutako hitzarmen bati esker. Hitzarmen horretan, Batzordeak konpromisoa hartzen du berdintasunaren arloan hainbat eskakizun betetzeko. Eskatzen duguna da eskakizun horien artean sartzea animaliekin arraste-probarik ez egitea.

Batzordeak beste 6.250 euro jaso ditu auzoko jai batzordeetarako deialdi publiko baten bidez. Eskatzen duguna da diru-laguntza hori eskuratzeko jai batzordeek bete behar dituzten baldintzen artean sartzea animaliekin arraste probak ez egiteko konpromisoa.

Zentzuzko eskaerak dira, kontuan hartzen badugu 600 albaitari baino gehiagok babestutako albaitariaren txosten batek agerian uzten duela astoen sufrimendua Asto Probetan, eta Herri Ekimenaren aurka bozkatu zutenek eztabaidatu ahal izan diguten gauza bakarra dela ea Herri Kirolen Euskal Federazioaren araudiak aukera ematen duen makila bat hausteko astoak joz, araudi horren euskarazko bertsioak dioen bezala, edo ea aukera ematen duen bi makila hausteko astoei kolpeak emanez, gaztelaniazko bertsioak dioen bezala. Hau da, 700 kiloko harria mugitzeko astoak makilaz jotzen dituztela onartu zuten denek.

EH Bildu Leioak zioena:

Mundu guztiak huts egin dezake, eta mundu guztiak bere gain hartu beharko luke gaizki zer egin ahal izan duen pentsatzeko erantzukizuna, funtsean, posible delako akordioak modu positiboan eraikitzea, horretarako tartea dago, animalien babesa eta ongizatea ahalik eta gehien handitzearekin ados gauden sektore guztien artean, topalekuak bilatuz, egon badaudelako, gure auzoak eta udalerriak adin nagusikotzat joz eta, beraz, akordioak lortzeko eta zer jai nahi duten erabakitzeko gai izanik. Guztion helburua konponbide egonkorra, errespetuzkoa eta partekatua bilatzea izan beharko litzateke.

Horren aurrean, zera argitu behar dugu:

 2025eko irailaren 1ean sinadurak biltzen hasi ginenetik, mezu elektronikoak bidali dizkiegu udal taldeetako bozeramaileei irailaren 24an eta urriaren 17an, eta Udaleko zinegotzi guztiei martxoaren 31n, maiatzaren 19an eta uztailaren 21ean, udal talde bakoitzarekin edo zinegotzi bakoitzarekin bilerak eskatuz, EH Bilduren aldetik inoiz erantzunik jaso gabe.

Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako Elkarteak inplikatutako eragile guztiekin hitz egiteko prest jarraitzen du, animalien sufrimendua San Bartolome jaietatik ezabatu ahal izateko akordio batera iristeko.

Benetako eztabaida

Osoko Bilkuraren ondoren, eztabaida politikoaren zati handi bat eskumenen, txosten juridikoen eta administrazio-prozeduren ingurukoa izan da.

Hala ere, herritar askoren ustez talde politikoek erantzun behar zuten galdera askoz errazagoa zen:

Onargarria al da animaliak erabiltzea ikuskizun batean, non sufritzen duten, publikoa dibertitzeko?

Gai horrek sortu zuen Herri Ekimen hau, eta, hala ere, ia ez zitzaion heldu.

Herritarren parte-hartzearekiko errespetua

Bada gogoeta merezi duen beste gai bat.

Osoko Bilkura egin aurretik ere, EH Bilduk defendatu zuen Herri Ekimen hori ez eztabaidatzea, Udaletxeko Idazkariak sinadurak Notarioaren aurrean egiaztatuta egotea eskatzen zuela argudiatuta. Ondoren, osoko bilkuran, eztabaidaren zati handi bat Herri Ekimena Osoko Bilkuran aztertu beharko litzatekeen ala ez eztabaidatzera bideratu zen.

Ia urtebete borondatez lanean zeramaten pertsona askorentzat etsipen izugarria izan zen hura.

Herritarren parte-hartzea edozein demokraziatako oinarrietako bat da.

Hori dela eta, gure ustez, indar politiko guztiek, eta bereziki historikoki herritarren parte-hartze handiagoa defendatu dutenek, sentsibilitate berezia erakutsi beharko zuketen beren udalerria hobetzen modu altruistan ehunka ordu ematen dituztenekiko.

Gizartea aurrera doa

Animalienganako sentikortasuna etengabe hazten ari da.
Gero eta udal gehiagok berrikusten dituzte jai tradizionalak, egungo balioetara egokitzeko, animalien sufrimendua eragiten duten jarduerak desagerraraziz eta errespetuzko alternatibak sustatuz.

Leioako bizilagun askok ere —alderdi politiko guztietako kideak barne— animalien ongizatearekiko konpromiso argia espero dute.

Sentiberatasun hori entzuteak ez du esan nahi elkarrizketari uko egitea; gizarteak norantz egiten duen ulertzea esan nahi du.

Lanean jarraituko dugu: Elkarretaratzea abuztuaren 24ean 18:30etan

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik Ez elkartetik, eskerrak eman nahi dizkiegu Herri Ekimena sinatu zuten 3.000 pertsona baino gehiagori, bai eta ekimena babestu zuten albaitaritza-klinika, elkarte eta profesionalei ere, emandako laguntzagatik.

Ekimen, kanpaina eta mobilizazio berriak bultzatzen jarraituko dugu San Bartolome jaiak animalien sufrimendurik gabe ospatu ahal izateko.

Horretarako jaietan izango gara:

  • Informazio-mahaiak jarriko ditugu San Bartolome ermitaren ondoan 21ean, 17:30etik 19:30era, eta abuztuaren 22an eta 23an, 12etatik 14etara
  • Herritarrei dei egiten diegu astelehenean, hilak 24, 18:30ean, San Bartolome ermitaren atzealdean egingo den kontzentrazioan parte hartzera. Elkarretaratze baketsua izango da, Asto Probak gaitzesteko balioko duena.
  • Animalien aldeko beste erakunde batzuek deitutako mobilizazioetan ere parte hartuko dugu:
  • Sokamuturraren aurkako kontzentrazioa abuztuaren 14an, ostirala, 10:30ean Algortako Portu Zaharrean
  • Manifestazio Antitaurinoa abuztuaren 23an, igandea, 17:30ean, Bilboko zezen plazan.

Elkarrizketarako prest

Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako elkarteak inplikatutako eragile guztiekin hitz egiteko prest jarraitzen du, animalien sufrimendua San Bartolome jaietatik ezabatu ahal izateko akordio batera iristeko.

Eztabaida ez da soilik juridikoa, ezta administratiboa ere.

Leioarako nahi dugun jai ereduari buruzko eztabaida da, animaliekiko errespetuari buruzkoa eta gure erakundeek hazten ari den sentsibilitate sozial bat entzuteko duten gaitasunari buruzkoa.

Izan ere, milaka lagunek beren sinadurarekin adierazi dute jada animalien sufrimendurik gabeko jaiak nahi dituztela.

Eta mezu horrek errespetuz entzutea merezi du.

Categorías
Euskara

Asto probak = Asto pobreak!!

Maika Sanchez leioaztarrak bidali digun eskutitza.

Leioaztarra naiz, eta ez nago harro! Badira egun batzuk Leioa Udaleko Osoko Bilkura izan zela, uztailaren 23an, hain zuzen.

Herritar asko bezala Bilkura horretan itxaropentsu nengoen, aukera baitzegoen asto proben inguruko eztabaidari erantzun bat emateko. Erabaki hau, askoren ustez, asto probak bertan behera uzteko aukera izango zelakoan geunden.

Baina ez zen horrela gertatu. Gai honen aurrean, susmatzen zen bezala, zinegotzi batzuen botoek, “herriko tradizioa” aitzakia lotsagarria erabiliz, “asto probak” aurrera jarraitzeko ahalbideratu zuten.

Baina benetan mindu nindutena, eta espero ez nuena, beste zinegotzi batzuen botoak izan ziren; hau da, EH Bildurenak. Beraienak ere “asto probak” jarraitzearen aldekoak izan zirelako.

Aukera ezin hobea galdu da. Oraindik, gaur egun, batzuen “dibertimendua” animalien sufrimenduaren lepotik dator.

Etsipen handia izan da niretzat eta beste askoretzat. Barka ezina, ez dugu ahaztuko.

Eskerrik asko Herri Ekimen hau aurrera eraman eta parte hartu duten guztiei. 

Ez dugu etsiko!

Categorías
Euskara

EAJ, EH Bildu eta PPren botoek gaitzetsi dute animalien sufrimendurik gabeko jaien aldeko Leioako Herri ekimena

Animalien sufrimendurik gabeko jaien aldeko Herri Ekimena atzera bota zuen Leioako Udalak, EAJk, EH Bilduk eta PPk aurka bozkatu zutelako (15 boto, PPko zinegotzi batek alde egin zuelako), eta PSE-Ek  eta Elkarrekin Podemosek alde (5 boto).

Herri-ekimena udalbatzara iritsi zen udal idazkariaren aurkako txostena izan arren, sinadurak notario batek egiaztatzeko eskatzen jarraitzen baitzuen. Izan ere, aurreko saiakeretan, bildu ziren 11.500 eta 45.000 sinadurak paperontzira joan ziren.

Bitxia bada ere, EH Bilduren udal taldea idazkariaren txosten horretan oinarritzen saiatu zen, Herri Ekimena osoko bilkuran eztabaidatu eta bozkatu ez zedin. Alkateak azaldu zuen Leioako kaleetan sinadura bilketaren lekuko izan zela eta, eskatutako sinadura kopurura iritsi eta sinatzaileak erroldatuta zeudela egiaztatu ondoren, argi berdea eman ziola tramitazioari.

EH Bilduk nabarmendu zuen Herri Ekimenean jasotako puntuak, idazkariaren txostenaren arabera, ez datozela bat legearekin, eta, onartuz gero, horren alde egiten zutenek prebarikazioa egingo zutela.

Azkenik, herri ekimena eztabaidatu eta bozkatzea erabaki zen, gai zerrendan zegoen bezala.

Alkateak ez zien utzi Herri Ekimenaren sustatzaileei hura defendatzen eztabaida hasi eta bozketa gertatu aurretik, baizik eta osoko bilkura amaitu arte; EH Bilduk, PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek kritikatu zuten hori.

Udal talde ezberdinek Herri Ekimenaz adierazitako iritziak lotura honetan laburbilduta irakur daitezke, baita osoko bilkuraren bideora sartu ere:

Asto Probak Leioako udal taldeen iritzietan

Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako Taldetik  uste dute Herri Ekimenarekin zuten lehengo helburua bete dela, hau da, Leioako Udalbatzan etikoki zalantzan jar daitezkeen proba horien jarraipenari buruz eztabaidatzea.

PSE-EEren eta Elkarrekin Podemosen babesa eskertu dute, horiek baitira Herri Ekimenaren sustatzaileekin bildu nahi izan duten udal talde bakarrak, nahiz eta bilera eskaintza hori joan den irailaren 1etik bidali dizkieten mezu guztietan sartu duten.

Haien ustez, pena da EAJk, EH Bilduk eta PPk nahiago izan dutela tradizioarekin geratu eta Asto Probetako astoen sufrimenduaz zientziak dioenari muzin egin. Gaiak eta momentuak pauso bat aurrera ematea eskatzen zuten eta ez bi pauso atzera ematea, eta hori da talde horiek aukeratu dutena.

2013an araudia onartu zutenetik Leioako Udalean aurkezten den lehenengo  Herri Ekimena da hau. Horretarako 2.753 sinadura eskatzen dira, adinez nagusi diren herritarren %10en parekoak; 5.800 sinadurekin, berriz, Bizkaia osorako herri ekimena gauzatu daiteke, adinez nagusi diren biztanleen %0,6 baino ez baita eskatzen. “Ordaintzen den” autentifikazioaren eskakizuna edo sinatzeko formula elektronikoen zailtasunak eta garestitzea ere gainditu egin behar dira.

Astoak mendeetan zehar gure baserrietako lankide noble, apal eta langileenak izan direla azaldu zuten animalistek. Herri hau altxatzen lagundu digute. Gaur egun, bizirik irauteko ez dugu behar beraiek gure zamak eramaterik, baina haien laguntza eskertzeko modurik onena ez da gure dibertimendurako harri izugarriak arrastaraztea, irabazitako atsedena eta errespetua ematea baizik.

Asto Probak legezko jarduera direla onartzen dute animalistek, Herri Kirolen Euskal Federazioaren araudiak babesten dituelako, zeinak uko egiten baitio kirolaren euskal legeak egiten dizkien bi eskakizunak betetzeari: albaitari baten derrigorrezko presentzia eta animaliei kirolariei ematen zaien tratu bera ematea, Eusko Jaurlaritzak eta Foru Aldundiak legea betetzeko exijitu gabe.

Teresa Gamonalek egin duen eta AVATMAko 600 albaitarik baino gehiagok babestu duten txosten zientifikoaren arabera, 700 kiloko harri bat 20 minutuz karrejuaren alde batetik bestera arrastaka eramateko ahaleginak estres kardiobaskularra eta muskulueskeletiko izugarria eragiten du, eta munduan ez dago ekidoekin egiten den erregulatutako beste probarik hainbeste denboraz halako esfortzua eskatzen zaienik, makilaz jotzen dieten bitartean, eta bi makila ere apurtu daitezke astoen sorbaldaren gainean jotzeagatik. Gainera, serreta jartzen zaie sudur-hezurrean. Entrenamendua, berriz, zirkuko piztieikin egiten zenaren antzekoa da.

Ebidentzia horren aurrean, aitzakiek ez dutela balio uste dute, eta ezin da beste alde batera begiratu tratu txarrak pisu batean txakur bat edukitzea dela esanez, astoen sufrimendua alde batera uzten den bitartean, tradizio bat delako. Halaber, ez du balio esateak Aldundiak baimentzen dituela Asto Probak, astoak dagozkien ustiategietan erregistratuta daudela eta haien parte-hartzea eragozten duen osasun-egoerarik ez dutela egiaztatzera mugatzen denean. Horren ondoren, Udalak ematen du espazio publikoa erabiltzeko baimena, bai eta horretarako diru-laguntza ere.

Azaldu zutenez, ez dute Jai Batzordea diru-laguntzarik gabe utzi nahi, baizik eta diru-laguntzak eskuratzeko animaliekin harria arrastatzeko probarik ez egiteko konpromisoa hartzea planteatzen dute. Eta normala ere ez zaiela iruditzen beren festetan astoen jabeentzako sarietara diru gehiago dedikatzea, umeentzako ekintzetara baino.

Frogatu dute saiatu zirela Jai Batzordearekin hitz egiten, hainbesteraino non 2017an crowdfunding bat eskaini baitzieten Batzordeari Asto Probetarako bideratzen dituzten 2.700 €-en pareko kopuru gehigarria emateko, jarduera alternatibo indartsuago bat garatzeko, baina proposamenak ez zuen inoiz erantzunik lortu.

Agerian utzi dute Asto Probak ez direla San Bartolomeko bizilagunen babesa eta laguntza duen ospakizuna, sinadura bilketa auzian izan duen arrakastak egiaztatzen duenez. Ez dute biztanleria batzen, zatitu baizik.

Beren ustez, hau da aurrerapausoa emateko unea, EAJ, PSE-EE edo EH Bilduko alkateek Galdakaon, Gasteizen, Portugaleten, Santurtzin edo Lekeition egin zuten bezala, parte hartzen zuten animalientzat sufrimendua sortzen zuten jarduerak udalerrietatik kenduz. Leioan ere zekorketa bat kendu zuten 2005ean eta 2008an, Eneko Arruebarrena alkateak La Txoperako jai batzordearekin adostu zuen asto edo ponyekin probak berriro ez egitea.

Adierazi dutenez, pena da Leioako Udalak bide horri jarraitu nahi ez izana, eta nahiago izan du Asto Probak bezalako tradizioari heldu, Leioan 75 urte baino gehiago ez dituena, San Bartolomeko Jai Batzordeko diruzainaren arbaso batek Leioara ekarri zituelako. Zorionez, gaur egun bizi garen hiri unibertsitarioak zerikusi gutxi du emakumeek bankuan kontu bat irekitzeko senarren baimena behar zuten herri hurarekin; homosexualei alfer eta gaizkileen legea aplikatzen zitzaien, euskara edo euskal kultura jazartzen zuten bitartean. Tradizio horiek ezabatu egin ziren, gaur egun Asto Probek gure gizarteak eskatzen duen gutxieneko etikoa betetzen duten aztertu beharko genukeen bezala.

Herri Ekimena atzera bota ondoren, Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako taldeak animalien sufrimendurik gabeko jaien alde lanean jarraitzeko borondatea adierazi du. Aurtengo San Bartolome jaietan egongo direla baieztatu dute, informazioa banatuz eta Asto Probak egiten diren lekutik gertu protesta kontzentrazioa eginez, zehaztu behar duten egun batean, oraindik ez baita jai-egitaraurik ezagutzen.

Horrez gain, Algortako Portu Zaharreko jaietako sokamuturraren aurkako kontzentrazioan ere parte hartuko dute, abuztuaren 14an.

Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako taldearen ordezkariaren hitzaldiaren bideoa hemen ikus daiteke:

Eta HEMEN sakatzen baduzu, erabilitako aurkezpena ikusi ahal izango duzu.

Categorías
Euskara

Asto Probak Leioako udal taldeen iritzietan

Uztailaren 23an, ostegunean, egindako osoko bilkuran, udal taldeek San Bartolome jaiek animaliak errespetatzea proposatzen zuen Herri Ekimenari buruzko iritzia emateko aukera izan zuten.

Jarraian, talde bakoitzak eta alkateak adierazitako jarrerak laburbildu ditugu. Behean duzue osoko bilkuraren bideo osoa, bitartekaririk gabe ikusi eta ebaluatu dezazuen.

Elkarrekin Podemoseko bozeramaileak Herri Ekimenak Udaleko Batzorde Informatiboan egindako aurkezpena laburbildu du, eta, ondoren, Herri Ekimenaren aldeko jarrera azaldu du.

Bere hitzetan, animalien sufrimendua ezin da mantendu jaietan. Tradizioek eboluzionatu egin behar dute, eta ezin da onartu behar animalien sufrimendua dibertitzeko modu bat denik.

Bere ustez, Udala ez dago behartuta Asto Probak diruz laguntzera, ezta baliabide publikoak bideratzera ere, eta Jai Batzordeari bururatuko balitzaio, adibidez, kamiseta bustien lehiaketa bat antolatzea, Udalak ez lioke utziko.

Haurtzaroa zaintzeko beharraz ere hitz egin du, Asto Probak bezalako indarkeria ikuskizunetara eta apustuak egitera ez arriskatuz.

Zehaztu du kontua ez dela Batzordea diru-laguntzarik gabe uztea, baizik eta horrelako probak antolatzeari uztea.

Herritarrei galdetzearekin ados daudela adierazi zuen.

Alderdi Popularreko bozeramaileak Herri Ekimenaren aurkako botoa emango duela iragarri du, baina gai konplexua dela onartu du. Euskal Autonomia Elkarteko eta Nafarroako jai ondarea balioan jarri behar dela uste du eta Espainia osoan PPk horrelako ekitaldiak babesten dituela dio, landa mundua babestu behar delako. Umeek beste entretenimendu mota oso gogorrak ere kontsumitzen dituztela dio.

Animaliaren estresa arintzearen alde agertu da, baina ez proba horiek debekatzearen alde. Asto Probak kanpandorretik ahuntza jaurtitzearekin konparagarriak ez direla ere adierazten du, eta hiri inguruetan bizi diren pertsonek baserri mundua gogorra eta arriskutsua izan daitekeela ezagutzeko balio dutela, eta astoak oso animalia boteretsuak direla.

PSE-EEko bozeramaileak Herri Ekimenaren lana baloratu du, eta tradizioek eboluzionatu egin behar dutela adierazi du, gizartea ere eboluzionatuz doalako eta gero eta jende gehiagok pentsatzen duelako animalien sufrimendua desagertu egin behar dela.

Akordioak bilatzeko eta adostasunak eraikitzeko elkarrizketa zabalaren alde dago, eta kezkatuta daude, halaber, haurrak indarkeria ekintzen eta apustuen eraginpean egon daitezkeelako.

Asto Probei alternatiba oso garbia dagoela uste dute, hau da, pertsonekin harria arrastatzea, Giza Probak.

Gai hori urtero mahai gainean egongo dela ere adierazi du, diruz laguntzeko politika orokorra eztabaidatzen denean

EH Bilduko bozeramaileak gizartearen aldeko lan boluntarioari balioa eman nahi izan zion, bai Jai Batzordeko kideek egiten dutenari, bai Herri Ekimena bultzatu dutenei.

Gizartean iritzi desberdinak daudela aitortzen du, eta liskarra eta elkarrizketa falta deitoratzen ditu, baina ez dira Asto Probak jaietako egitarauetatik kanpo uztearen aldekoak, Udala bera ez den beste erakunde batzuek antolatzen dituztenean. Legezkoak diren ekitaldiak debekatzearekin ere ez daude ados, ezta diru-laguntzak bertan behera uztearekin ere.

Udal idazkariaren txostenean oinarritu da adierazteko Udalak ez duela eskumenik gai honetan eta Herri Ekimenak Jai Batzordera jo beharko lukeela.

Ados agertu dira Udalak arraste probarik ez antolatzearekin eta mota horretako probak berariaz diruz ez laguntzearekin, baina ez dago ados espazio publikoaren erabilera ez baimentzearekin, ezta Jai Batzordeari diru laguntzak kentzearekin ere.

Herritarrei galdetzeko aukera aipatu du.

EAJko bozeramaileak eskerrak eman zizkien Herri Ekimenaren bultzatzaileei eta Jai Batzordeko kideei, eta Herri Ekimenarekiko errespetua adierazi zuen, kontuan hartu beharrekoa, nahiz eta ez duten konpartitzen Jai Batzordeari diru-laguntza kentzeko eskaerarekin.

Esan du Asto Probak ez direla animaliei kalte egiteko sortzen, eta tradizioak zaintzea ez dela iraganean ainguratuta egotea. Kontua ez da zaharra ordezkatzea, eboluzionatzea baizik.

Begien bistakoa iruditzen zaio Leioan gustu guztietarako iritziak daudela gai honen inguruan, baina inork ezin du herriaren ordezkaritza esklusiban harrotu. Iragarri du bere taldeak Herri Ekimenaren aurka bozkatuko duela.

Alkateak parte hartzeko eskubidea defendatu zuen, baita arauak eta pentsamolde ezberdinak errespetatzea ere. Erabakitzen denerako errespetua ere eskatu zuen.

Bidegabetzat jo zuen San Bartolome Jai Batzordearen lana zalantzan jartzea, urte asko baitaramatza lanean eta kontuak ematen, Batzorde eredugarria izanik.

Esan zuen Asto Probak legezkoak direla eta balioa ematen dietela gure tradizioen zati bati, eta horiek errespetatu eta zaindu egin behar direla, nekazaritza eta abeltzaintza desagertzeko arriskuaren aurrean.

Udalbatzaren bideoa

Categorías
Euskara

AVATMA elkarteak, 600 albaitari baino gehiagok osatua, Asto Probetako animalien tratu txarrei buruzko txostena babestu du

Tauromakiaren eta animaliekiko Tratu Txarren Albaitari Abolizionisten Elkarteak (AVATMA), zeina 600 albaitari baino gehiagok osatzen baitute, bere egin du Teresa Gamonal adituak 2025eko irailean egindako txostena, Asto Probak izenarekin ezagutzen diren astoekin egiten diren harria arrastatzeko probetan animalien sufrimenduari buruz.

Ikerketak ondorioztatu duenez, animaliei ezartzen zaizkien zigor fisikoa eta neurrigabeko ahalegina ez dira bateragarriak haien ongizatearekin.

Txostena atzo argitaratu zen AVATMAren webgunean:

Asto Probak: Arrastre de piedra con burros

Albaitarien elkartearen erabaki honek garrantzi berezia du, Leioako Udalak San Bartolome auzoko jaietan egiten diren Asto Probak animaliei sufrimendurik eragiten ez dien beste jarduera batekin ordezkatzea proposatzen duen Herri Ekimena eztabaidatu eta bozkatuko baitu ostegun honetan, uztailak 23, (9:00, Kultur Leioa eraikina) egingo den udal osoko bilkuran.

Joan den uztailaren 14an, hain zuzen ere, euskal zientzia, kultura eta gizartearekin lotutako pertsonen manifestu bat aurkeztu zen, eta Leioako Udalari eskatu zion ez ditzala alde batera utzi Asto Probetan astoek jasaten duten sufrimenduaren ebidentzia zientifikoak, eta aukera hau baliatu dezala Leioa etikoago eta modernoago baterantz aurrera egiteko, hurrengo 500 urteetako Leioarako tradizio berri bat ezarriz: animaliekiko errespetua.

Manifestuaren testua lotura honetan irakurri eta sina daiteke:

https://labur.eus/AstoProbakManifestua

Sinatzaileen zerrenda (341 une honetan) lotura honetan kontsulta daiteke:

https://labur.eus/AstoProbakSinatzaileak

Ekidoen etologian eta ongizatean aditua den albaitari ospetsua den Gamonalen txostena 2025ko Leioako Asto Probetako 54 bideoren analisian oinarritzen da. Astoetan behar ez den sufrimendua eragiten duten faktore anitz identifikatu zituen adituak.

Txostenaren funtsezko aurkikuntzak

  • Muturreko esfortzua: Asto Probak intentsitate handiko jarduera anaerobikoa da, eta horrek esan nahi du esfortzu handia egin behar dela denbora laburrean. Astoek 400 kg inguru pisatzen dute, eta 700 kg-ko harria arrastatzen dute, adibidez, 15 segundoko errepikapenetan 6 segundoko atsedenarekin, 20 minutuz guztira. Atseden-denbora kenduta ere, esfortzua 14 minutuz luzatzen da, ekidoekin araututako beste proba batzuen iraupen maximoko 3-6 minutuak baino dezente denbora luzeagoa. Gamonalen arabera, ahaleginaren luzapen horrek justifikaziorik gabeko sufrimendua eragiten die astoei.
  • Minaren eta estresaren zantzuak: Astoek «mugiezintasun estoikoarekin» erreakzionatzen dute estresari aurre egiteko, eta jokabide horrek harraparien aurrean ahul ez izaten laguntzen die. Horregatik, ondoeza bere gorputz- eta aurpegi-adierazpenen bidez identifikatu behar da. Asto Probetan, astoek harriari tira egiten diotela ikusi zuten burua oso altxatuta, eta hori estres, beldur eta ihes egiteko gogoaren adierazle da. Txostenak beldurrak eragindako saihesteko adierazpenak ere aipatzen ditu, hala nola makilaren aurrean burua kentzea, baita aurpegian mina edo ondoeza adierazteko adierazpenak ere, hala nola, sudur-hobien inguruko tentsioa, belfoen gaineko zimurrak eta “bekaina” goratuta duten begiak.
  • Zigor fisiko eta psikologikoak: Txostenak Asto Probetan erabilitako hainbat zigor-mota deskribatzen ditu. Garrasiek saihesteko erreakzioak sortzen dituzte astoetan, garrasia minarekin lotzen duen aurretiko entrenamendu baten ondorioz. Uhalei tirakadak eta makilarekin edo akuiluarekin emandako kolpeak ere ikusten dira. Adituak azpimarratu du Herri Kirolen Federazioaren araudiak makila erabiltzeko aukera ematen duela. Jokabide hori ez dator bat Valentziako Erkidegoko araudiarekin, han makila erabiltzea animalien aurkako tratu txartzat hartzen baita. Azkenik, zerra bat erabiltzen da, metalezko pieza horzdun bat, astoaren sudur hezurraren gainean jartzen dena, presioaren mina ezabatzen ez duen zinta batez estalia.

Animalien ongizatearen garrantzia

Albaitariaren arabera, zigorraren ondoriozko beldur edo minean oinarritzen diren jarduerak, estres maila altuak dakartzatenak, bateraezinak dira animalien ongizatearekin. Gainera, Teresa Gamonalek gogorarazi du 17/2021 Legeak animaliak izaki sentikortzat hartzen dituela, eta horrek esan nahi duela haien ongizatea fisikoa ez ezik emozionala ere badela. Animalien Osasunaren Munduko Erakundeak (OMSA-OIE) ere lan ekidoei sufrimendua eragiten dieten jarduerak ekiditea gomendatzen du.

Txosten osoa euskaraz eskuratzeko, lotura honetara jo:

https://labur.eus/AstoProbakEUS

Bertan Teresa Gamonalen curriculumaren laburpena ere irakur daiteke.

Categorías
Euskara

Jarrai dezagun Leioan Santurtziren bidea

2025eko ekainean, Santurtziko Udalak kontrako botorik jaso gabe onartu zuen EAJ-PNV, Elkarrekin Podemos eta EH Bildu udal taldeek aurkeztutako mozioa animalien bizitza, babesa eta ongizatea errespetatzeko konpromisoa adierazteko.

Hauxe da mozioaren testua:

Zioen azalpena

Gero eta udalerri gehiagok, Euskadin zein munduan, errespetuan eta animalien etikan oinarritutako eredu kulturaletan egin dute aurrera.

Gaur egungo gizarteak entretenimendu-modu gizatiarragoak, inlusiboagoak eta iraunkorragoak eskatzen ditu. Horregatik guztiagatik, zezenketak eta zezen-jaiek animaliei sufrimendu fisikoa eta psikologikoa eragiten dietela kontutan hartuta, ezin dir ainolako tradizio edo argumentu kulturalekin justifikatu.

Animalien ongizatea funtsezko balioa da justizia eta bilakaera soziala lortu nahi duen komunitate batean.

Mozio honen bidez, berretsi egin nahi dugu bakean oinarritutako kulturarekin, aurrerapen etikoarekin eta izaki bizidunen errespetua eta ongizatea sustatzearekin dugun konpromisoa, bai eta animalien bizitza, babesa eta ongizatea errespetatzearekin dugun konpromisoa ere, animalien indarkeriarik gabeko kultura sustatze aldera.

Horregatik guztiagatik, Santurtziko Udalak honako akordio-proposamen hau aurkeztu du:

AKORDIO PROPOSAMENA

  1. Animaliei tratu txarrak, laidoak, torturak edo heriotza dakarzkien entretenimendurako ikuskizun, ekitaldi edo ospakizunak ez baimentzea.
  2. Santurtzi zezenketa eta zezen-jairik gabeko udalerri izendatzea.
  3. Animalien bizitza errespetatzen duten eta indarkeriaren aurkako eta animalien ongizatea errespetatzeko balioak sustatzen dituzten kultura eta jai-aukerak sustatzea.
  4. Erakunda zibil, hezitzaike eta animalistekin lankidetzan aritzea, gure audalerrian animaliak babesteko eta etika-hezkuntzarako politikak bultzatzeko.
  5. Animaliak babesteari eta edukitzeari buruzko udal-ordenantza berri bat bultzatzea, debeku hori berariaz jasoko duena, honela:
    39. Artikulua
    Santurtzi zezen-jairik gabeko herria da: beraz, honako hauek debekatzen dira:
    1. Tradiziozko zezen-jaiak eta ikuskizunak, entzierroak, abelburuak askatzea, bigantxak toreatzea, «soamuturrak» eta, oro har antzekoak, nahiz eta odoltsurik ez izan.
    2. Ezein kasutan ez da baimenduko animaliren bat zauritu edo kolpatu edo tratu txarrak jasaten dituzten ikuskizunak egitea.
    3. Aurreko paragrafoan agindutakoa nabarmen betetzen ez bada, eten egingo da, jokabide horiek ekar ditzaketen zehapenei kalterik egin gabe.

2025eko ekainaren 26an egindako Santurtziko Udaleko osoko billuran mozio hau onartu zuen, kontrako botorik jaso gabe.

Edonork ikus dezake mozio honetan planteatzen diren gauzak eta Leioan aurkeztu den Herri Ekimenak proposatzen dituenak oso antzekoak direla. San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izatearen aldeko herri ekimena Leioako Udaleko osoako bilkuran eztabaidatu eta bozkatuko da datorren ostegunean, uztailak 23.

Santurtzin posible izan bazen mozioaren alde hiru udal taldek bozkatzea eta bakar bat ere kontran ez egotea, logikoa litzateke Leioan ere gauza bera gertatzea Herri Ekimenaren bozketan, ezta?

Categorías
Euskara

Animaliekiko errespetua: datozen 500 urteetako Leioarako tradizio berria (Manifestua)

Gaur, uztailak 14, hasiera batean Zientzia, Kultura eta Euskal Gizarteko 180 pertsonek sinatutako manifestu baten aurkezpena egin da. Bertan, animaliekiko errespetua datozen 500 urteko Leioaren tradizio berri bat izatea proposatzen da.

Nork aurkeztu du manifestua?

  • Maria Larrucea, Leioako Larrucea Albaitaritza Klinikako gerentea.
  • Joseba Ibarretxe, pentsionista.

Animaliekiko errespetua: datozen 500 urteetako Leioarako tradizio berria (Manifestua)

Joan den mendeko 50eko hamarkadan egin ziren Leioan lehenengo Asto Probak).  Hauek ziren garai hartan indarrean zeuden beste tradizio batzuk:

  •  Emakumeek ezin zuten kontu korronterik zabaldu bere senarraren edo aitaren baimenik gabe.
  •  Homosexualak jazarriak ziren, Alferren eta Gaizkileen Legea aplikatuta.
  • Euskara debekatuta zegoen, euskal kulturaren adierazpen gehienak bezala, Olentzero, kasu.

Zorionez, aurten 500 urte betetzen duen hiri unibertsitarioak zerikusi gutxi dauka lehenengo Asto Probak hartu zituenarekin.

Urte askotako borroka sozialak aldaketa garrantzitsuak ahalbidetu zituen, Giza Eskubideak, Justizia Soziala eta Ekologia gure gizartearen ardatz egituratzaile bihurtuz.

Hori oinarri hartuta, animaliekin dugun harremana berraztertzen joan gara, animalien sufrimendua dibertitzeko modu gisa hartzen duten portaeretatik hasita.

Leioan bizi diren 3.000 pertsona baino gehiagok Herri Ekimen bat sinatu dute Udalari eskatzeko Asto Probak desagertu daitezela San Bartolomeko jaietatik eta ordezkatuak izan daitezela herri osoa batzen duen eta animalien sufrimendurik eragiten ez duen beste jarduera batekin.

Manifestua sinatzen dugunok, zientziari, kulturari eta euskal gizarteari lotuta, Leioako Udalari eskatzen diogu ez ditzala alde batera utzi Asto Probetan astoek jasaten duten sufrimenduaren ebidentzia zientifikoak, eta aukera hau balia dezala Leioa etikoago eta modernoago baterantz aurrera egiteko, hurrengo 500 urteetarako tradizio berri bat ezarriz: animaliekiko errespetua.

Leioa, 2026ko uztailak 14.

IRAKURTZEKO ETA SINATZEKO LOTURA:

https://labur.eus/AstoProbakManifestua

SINATZAILEEN ZERRENDA:

https://labur.eus/AstoProbakSinatzaileak

Azalpenak
Leioako San Bartolome auzoan urtero egiten dira harria arrastatzeko probak astoekin (Asto Probak). Bertan, 400 kilo inguruko asto batek 700 kiloko harria arrastaka mugitu behar du 20 minutu luzez.

Teresa Gamonal albaitaria eta etologoak dio horrek muskuluetako eta bihotz-hodietako estres izugarria eragingo diola astoari.

Berak egindako txostena helbide honetan eskura daiteke: 
 https://labur.eus/AstoProbakEUS

Martxoaren 31an eta ekainaren 23an, San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena aurkeztu zen Leioako Udaletxean, Leioan bizi diren 3.000 pertsonen babesarekin. Bertan San Bartolome auzoko jaietan egiten diren Asto Probak kentzeko eta horren ordez, denontzako pozgarriak diren eta animalien sufrimendua eragiten ez duen beste aktibitate bat jartzea eskatu zuten.

Udalari eskatzen zaio ez antolatzea, diruz ez laguntzea eta espazio edo eraikin publikoak erabiltzeko baimenik ez ematea animaliekin harria arrastatzeko probak beren programen barruan daukan inolako festa edo ekitaldiri.

Lehenago sinadurak bildu ziren Change-org en bitartez,(11.500 2015ean eta 45.000 2019an) baina Udaletxeak ez zuen kasurik egin. Herri Ekimenaren bidez, eskaera Udalbatzan eztabaidatu eta bozkatuko da uztailaren 23ko osoko bilkuran.

Gaur aurkeztu den Manifestua, Zientzia, Kultura eta euskal Gizarteko 180 pertsonek sinatuta dago eta honen bidez dei egiten zaio Leioako Udalari aukera hau erabil dezala Leioan tradizio berria ezartzeko: animaliekiko errespetua.

Gaurtik edonork egin dezake bat manifestuarekin, gure mezua indartzeko eta Leioari aurrera egiteko bultzada emateko.

Categorías
Euskara

Leioako San Bartolomeko Bizilagunen Elkarteak Asto Probak auzoko jaietako parte izatea gaitzesten du

Maiatzaren 30ean Leioako San Bartolome auzoko Bizilagunen Elkartearen Ohiko Batzar Nagusiak, San Bartolome Jaietako Asto Probetan animaliei ematen zaizkien tratu txarren aurrean jarrera bat hartzea erabaki zuen.

Puntu hori gai-zerrendan sartu zen, auzokide batzuek hala eskatuta, eta, eztabaida egin ondoren, bozketa egin zen. Proben aldeko 2 boto, kontrako 18 eta abstentzio bat erregistratu ziren, eta, beraz, Asto Probak errefusatu ziren gehiengo zabal batekin.

Batzarreko akta iritsi berri da bazkideengana, eta puntu honi dagokion paragrafoa kopiatu dugu testu honen hasieran.

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik ez Elkarteak beti adierazi du San Bartolomeko bizilagun gehienak ez daudela ados proba horiek auzoko jaietako programan sartzearekin. Ez da kasualitatea sinadura gehien bildu diren tokietako bat auzoan dagoen Zaindu Albaitaritza Klinika izatea.

Duela gutxi, bigarren sinadura-sorta aurkeztu zenean (715 sinadura berri, baztertu ez zirenekin batera, guztira 3.026), Animaliekiko Tratu Txarrik gabeko Jaien aldeko Herri Ekimenaren sustatzaileek adierazi zuten orain arte Leioako Udalak uste izan duela San Bartolome auzoko Jai Batzordeak egindako jai-programazioak auzotarren komunitatearen beharrak eta nahiak biltzen zituela, nahiz eta diru gehiago erabili Asto Probetarako, haur-jokoetarako baino.

Asto Probetara oso jende gutxi joaten da, eta bertaratzea askoz eskasagoa da auzoan bizi diren pertsonak bakarrik kontuan hartzen badira. Horrek, berez, gezurtatu egiten du programazio horrek San Bartolomeko auzo-komunitatearen beharrak eta nahiak ordezkatzen dituenik.

Baina orain, Leioako Udalak bere mahaiaren gainean Leioako 3.000 biztanlek baino gehiagok sinatutako eskaera argia du:  Asto Probako San Bartolomeko jai-programaziotik desagertzea eta denok batzeko moduko beste aktibitate batez ordezkatua izatea, animaliei sufrimendua eragiten ez duena. Horri gehitu behar zaio orain San Bartolome auzoko Auzokideen Elkartearen jarrera esanguratsua.

Beraz, Udalak bere irizpidea aldatu eta Asto Probak diruz laguntzeak herritarren beharrak eta nahiak asetzen laguntzen duen ala ez zalantzan jar dezake. Aukera ezin hobea da hiri moderno baterantz abiatzeko, denok harro sentitzeko moduko hiria, alegia. Horretarako, elkartzen gaituzten jarduerak lehenetsi eta diruz lagundu behar dira, eta alde batera utzi etikoak ez direnak.

Categorías
Euskara

715 sinadura berrik Udalbatzara eramango dute Herri Ekimena

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeak Leioako Udalaren aurrean aurkeztu ditu gaur animaliak errespetatzen dituzten San Bartolomeko jaien aldeko Herri Ekimena babesten duten 715 sinadura gehigarriak. Ekimen honek eskatzen du Asto Probak beste jarduera batekin ordezkatzea, eta Udalak ez dezala antolatu, ez diezaiola diruz lagundu ezta espazio edo eraikin publikoak erabiltzeko baimenik eman ere bere programan animaliekin harria arrastatzeko probak sartzen dituen inolako festa edo ekitaldiri.

Martxoaren 31an 3.115 sinadura aurkeztu zituzten, baina horietatik 804 baztertu zituen Udalak, sinatzaileak Leioan erroldatuta ez egoteagatik edo errepikatuta egoteagatik. Hasiera batean, Udalak sinadurak notario baten egiaztapena eskatu zuen, baina aurkeztutako errekurtsoaren ondoren Herri Ekimena tramitatzeko konpromisoa hartu zuen, baldin eta Leioan erroldatuta dauden 18 urte baino gehiago dituzten pertsonen % 10aren babesa jasotzen badu. Hau da, 2.753 pertsonen babesa jasotzea.

Konpromiso horren ondoren, Herri Ekimenaren bultzatzaileak kaleetara itzuli ziren, eta albaitaritza kliniken babesa jaso zuten, gutxieneko sinadura kopurua lortzeko falta zitzaien 442 sinadura lortzeko.

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeak bere eskerrona adierazi nahi die Herri Ekimena sinatu dutenei eta sinadurak biltzen lagundu duten pertsonei eta albaitaritza klinikei, ezarritako helburua lortzeko epea aurreikusitakoa baino txikiagoa izan delako. Eskerrak ere eman dizkie pasa den ostiralean, Leioako jaien hasieran Animaliekiko Tratu Txarrik EZ esateko pegatina borobilak eraman zituzten milaka pertsonei.

Animaliekin egiten diren harria arrastatzeko probak jaietako programetatik desagerrarazteko aldarrikapena 11.500 sinadurek babestu zuten 2015ean eta 45.000k 2019an, Change.org webgunearen bitartez, baina Udalak ez zuen aintzat hartu. Aldea da oraingoan eskaera Udalbatzan eztabaidatu eta bozkatu beharko dela.

Sinadura berriak aurkeztearekin batera, animalistek bere eskaeraren oinarrizko ezaugarriak azpimarratu nahi izan dituzte:

Udal eskumena da

Diputazioak ziurtatzen du Asto Probetan parte hartzen duten animaliak erregistratuta eta osasun-baldintza egokian daudela, eta lehen baimena ematen die antolatzaileei, baina behin betiko baimena Udalak ematen die, Asto Probak egiteko espazio publikoa erabiltzeko baimena ematen dienean.

Gainera, Udalak ia 20.000 euroko dirulaguntza ematen du San Bartolomeko jaietarako, hitzarmen bat eta deialdi baten bidez. Udalak, hala nahi izanez gero, animaliekin probarik ez egitea sar lezake dirulaguntza horietarako baldintzen artean.

Asto Probetan animaliek sufritzen dute

Teresa Gamonal albaitariak egindako txostenak dio 400 kilo inguruko asto batek, 700 kiloko harria 20 minutuz arrastaka eramanda, giharretako eta bihotz-hodietako estres izugarria jasango duela.

Era berean, egiaztatu du gaur egun ez dagoela mundu osoan ekidoekin egiten den erregulatutako proba bakar bat ere, intentsitate, denbora eta errepikapenei dagokienez lan anaerobikoaren eskakizun-maila hain altua duenik, horri lotutako patologiak direla eta.

Txostenak dio astoak jotzeko makila erabiltzea guztiz debekatuta dagoela beste erkidego batzuetan.

Idi probetan ere animaliek sufritzen dute, baina Aldundiak baieztatu digunez, Leioan ez dira aspaldian idi-probarik egin.

Udalak Leioako herritarrei entzutea eskatzen dugu

Leioako Udalak orain arte uste izan du San Bartolome Auzoko Jai Batzordeak prestatutako jai-egitarauak auzo horretako komunitatearen beharrak eta nahiak ordezkatzen zituela, nahiz eta datu oso deigarria egon: askoz diru gehiago erabiltzen dutela astoen jabeentzako sarietarako haur-jolasetarako baino.

Asto Probetara oso jende gutxi joaten da, eta auzoan bizi diren pertsonak bakarrik kontuan hartzen badira ia inor ez da joaten. Horrek gezurtatu egiten du programazio horrek San Bartolome auzoko auzo-komunitatearen beharrak eta nahiak ordezkatzen dituenik.

Errealitate horren aurrean, Leioako Udalak une honetan mahai gainean dauka Leioan bizi diren 3.000 pertsona baino gehiagok sinatutako eskaera. Haien ustez, Asto Probak San Bartolome auzoko jaietako egitaruetatik kendu behar dira, eta beste jarduera batek ordezkatu behar ditu, denontzako dibertigarria eta animalien sufrimendurik eragiten ez duen jarduera batek.

Beraz, Udalak bere irizpidea aldatu eta bere buruari galdetu ahal dio ea Asto Probak baimentzeak eta diruz laguntzeak herritarren beharrak eta nahiak asetzen laguntzen duen ala ez.

Hurrengo 500 urteetarako Leioa etiko eta modernoa

Argi dago etekin ekonomikoak lortzen dituztenek edo animalien sufrimenduarekin dibertitzen direnek ez diotela utziko Asto Probak antolatzeari. Gure erakundeei dagokie irizpide etikoak ezartzea gure jaietarako, diru publikoa banatzeko eta espazio publikoak erabiltzeko.

Leioak 500 urte beteko ditu aurten udalerri independente gisa. Aukera ezin hobea da hiri moderno baterantz aurrerapausoa emateko, denok harro sentitzeko moduko herria lortzeko. Horretarako, elkartzen gaituzten jarduerak lehenetsi eta diruz lagundu behar dira, eta alde batera utzi etikoki zalantzagarriak direnak.

Categorías
Castellano Euskara

Saca este burro a tu ventana / Atera astotxoa zure leihora

Te proponemos un nuevo reto: ¡Saca este burro a tu ventana! Recoge el cartel gratuitamente en KopiLeioa o @romocomic y colócalo en tu ventana.

También puedes recogerlo en las mesas de recogida de firmas que estamos poniendo en estos días en la calle. Carteles disponibles en tamaño A4 ó en A3.
Queremos unas fiestas sin Maltrato Animal. El sufrimiento de un burrito obligado a arrastrar una piedra de 700 kilos durante 20 minutos no puede ser motivo de diversión, ni puede servir para que otros (incluso niños) hagan apuestas.

Erronka berria proposatzen dizugu: Atera astotxoa zure lehioara! Eskuratu kartela dohanik KopiLeioan edo @romocomic -en eta jarri zure leihoan.

Sinadurak jasotzeko kalean jartzen ari garen mahaietan ere eskura ditzakezu. A3 edo A4 neurriko kartelak daude.

Animaliekiko tratu txarrik gabeko jaiak nahi ditugu. 700 kiloko harria 20 minutuz arrastaka eramaten duen astotxoaren sufrimendua ezin da jaia izan, ezta apustuak egiteko aitzakia ere (adin txikikoak barne).

KARTELA DESKARGATU / DESCARGA EL CARTEL

Tamaño A3 neurrikoa

Tamaño A4 neurrikoa

KOPI LEIOAren kokapena – Ubicación de KOPI LEIOA

ROMOCÓMICen kokapena – Ubicación de ROMOCÓMIC

Categorías
Euskara

Ekainaren 30era arte, Leioako Herri Ekimenaren aldeko sinadura elektronikoa

Leioan erroldatutako pertsonek sinadura elektronikoa ere erabil dezakete San Bartolome jaietan animaliak errespetatuak izan daitezen Herri Ekimena babesteko.

Azken egunotan, Leioako Udalean aurkeztuko dugun Herri Ekimenari babesa internet bidez ematea posible ote den jakiteko kontsulta ugari jasotzen ari gara.

2015ean 10.000 sinadura aurkeztu genituen, eta 2019an beste 45.000 Change.org webgunearen bidez, baina Leioako Udalak ez zien kasurik egin, Leioan erroldatuta ez zeuden pertsonek sinatzen zutelako.

Horregatik Herri Ekimenak Leioan erroldatutako 18 urtetik gorako pertsonen babesa baino ezin du jaso.

Hala ere, posible da pertsona horiek gaur egungo bide elektronikoak erabiltzea animalien tratu txarrik gabeko jaiei babesa adierazteko.

Prozedura erraza da erabiltzeko ohitura duenarentzat. Sinatu PDF bat zure ohiko bitarteko elektronikoekin, gorde eta bidali.

Sinadurak biltzeko orria PDF formatuan jaitsi dezakezu hemen klikatuz

Nor zaren egiaztatzeko horrelako bideetako bat erabili:

Sinatzeko bide haetako bat aukeratu :

PDFren sinatutako bertsioa gordetzen duzu eta posta elektronikoaren bidez helarazi leioamaltrato@gmail.com helbidera.

Zure sinadura paperean biltzen ditugunekin elkartuko da. Jartzen ditugun mahaietan, eta laguntzen duten lekuetan.

Categorías
Euskara

442 sinadura gehiago behar ditugu

ERREKURTSOA AURKEZTU ETA ALKATEAREN ETA ANIMALISTEN ARTEKO BILERA EGIN ONDOREN, LEIOAK ONARTU DU ASTO PROBEN AURKAKO EKIMENA NOTARIOARENGANDIK PASATU GABE IRITSI AHAL IZATEA UDALBATZARA

Herri Ekimena kalera itzuliko da 18 urtetik gorako biztanleen % 10era (2.753) iristeko behar diren 442 sinadurak biltzeko

Joan den astean berraztertze helegitea aurkeztu eta astelehenean alkateak eta Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako elkarteak egindako bileraren ostean, Udalak azkenean onartu du herritarren ekimenak tramitatzen jarraitu ahal izatea, notaritzatik pasatu beharrik gabe eta sinadurak egiaztatzeko 15.000 euro inguruko ordainketari aurre egin beharrik gabe.

Joan den irailaren 1ean Herri Ekimena iragarri zenetik bi aldeen artean egindako lehen bilera izan da.

Atzera botatako sinaduren inguruko ika-mika

Udalak 683 sinadura baztertu zituen, sinatzaileak Leioan erroldatuta ez zeudela argudiatuta, beste 115 errepikatuta zeudelako eta 3 pertsonak 3 aldiz sinatu zutelako beste 6.

Animalistek gehiegizkotzat jo zuten erroldatze arazoengatik baztertutako sinadura kopurua. Kexen aurrean, Udalak berriro aztertu ditu 3.115 sinadurak, eta antzeman du erroldatuta zeuden 3 pertsona baztertu zirela eta erroldatuta ez zeuden beste 3 onartu zirela; beraz, 683 sinadura baztertu dira.

Ekimenaren sustatzaileek kritikatu egin dute berrikusketan parte hartzen utzi ez izana, oso fidagarria ez den zenbaki-dantza ateratzen baita.

Falta diren sinaduren bila!

Hala eta guztiz ere, ez dute eztabaida horretan tematzeko asmorik, eta falta zaizkien 442 sinadurak lortzean zentratuko dira, eskatutako gutxienekora iristeko eta ekainaren 30a baino lehen egiteko, Ekimena Udal Osoko Bilkurara abuztuaren 20tik 24ra ospatzen diren San Bartolome auzoko jaietako Asto probak burutu baino lehen iritsi ahal izateko.

Horretarako, mahaiak jarriko dituzte berriro udalerriko kaleetan, eta, gainera, lehenago sinatu zutenek aukera izango dute beren sinadura ukatua izan den egiaztatzeko, dagokion erreklamazioa aurkeztu ahal izateko.

Gainera, Leioan erroldatuta dauden eta Herri Ekimena jada sinatu ez duten 18 urtetik gorako pertsonek Larrucea, Zaindu, Leioa, Gobela eta Landeta albaitaritza-kliniketan egin ahal izango dute, eta beren sinadura digitala ere erabili ahal izango dute leioamaltrato.org web gunearen bitartez.

Herri-ekimenak Asto Probak egiteari eta diru-laguntza publikoari amaiera eman nahi die. Proba horietan, astotxo bakoitza 700 kiloko harri bat arrastatzera behartzen dute ahalik eta buelta gehien eman ditzan, bizkar gainean 2 egurrezko makila ere hautsi ditzaketelarik. Bitartean, pertsonek —baita adingabeek ere— apustuak egiten dituzte praktika horren inguruan.

Teresa Gamonal albaitari eta etologoak egindako txosten zientifikoak argi identifikatzen du astoek horrelako ikuskizunetan jasaten duten sufrimendu fisiko eta psikologikoa.

Elkarteak orain arte jasotako sinadurak eskertu ditu, eta oraindik sinatu ez dutenei dei egin die, haien babesa beharrezkoa baita proba horiek berriro egin ez daitezen, eta, hala, animalien aurkako tratu txarrik gabeko jaietarantz aurrera egin dadin, Leioako herriaren gero eta zati handiagoaren sentipena benetan irudikatuko dutenak

INFO +
Non sinatu ahal dut?

Ekainaren 30era arte, Herri Ekimenaren aldeko sinadura elektronikoa

Categorías
Euskara

Leioako Udalak Asto Proben kontrako Herri Ekimena gaitzestearen aurreko errekurtsoa aurkeztu dute

  • Neurriz kanpoko traba ekonomiko eta burokratikoak salatzen dituen berraztertze errekurtsoa aurkeztu dute.
  • Konparazio-azterketa batek erakusten du Leioa dela euskal udalerri handi bakarra sinadurak balioztatzea eskatzen duena, alternatiba publikorik edo doakorik eskaini gabe.
  • Batzorde sustatzaileak animalien aurkako tratu txarren aurkako San Bartolome jaiak blindatzeko beharrezkoak diren arau aldaketak zehazten ditu.

San Bartolome jaietan animaliekin egiten diren harria arrastatze probak (Asto Probak) kentzeko Herri Ekimenaren sustatzaileek berraztertze-errekurtsoa jarri dute Leioako Udalaren aurrean. Alkatearen azken ebazpenak eta Udal Idazkaritzaren txostena inpugnatu dituzte, kanpainako zazpi hilabeteetan bildutako 3.115 auzo-sinaduren izapidetzea geldiarazi nahi baitute.

Herri-ekimenak Asto Probak egiteari eta haien diru-laguntza publikoari amaiera eman nahi zien. Proba horietan, astotxo bakoitza 700 kiloko harri bat arrastatzera behartzen dute ahalik eta itzuli gehien egin arte, eta bizkar gainean 2 egurrezko makila ere hautsi ditzakete. Bitartean, pertsonek —baita adingabeek ere— apustuak egiten dituzte praktika horren inguruan.

Euskadin ezohikoa den hesi burokratikoa

Gatazka nagusia Udalak entregatutako sinadura guztiak «behar bezala balioztatuta» egon daitezen eskatzean datza, bide bakartzat notarioaren aurrean banaka agertzea iradokiz. Sustatzaileen arabera, neurri hori «hesi oztopatzailea» da, eta ekonomikoki onartezina edozein kolektibo herritarrentzat, 15.000 €-tik gorakoa izango bailitzateke.

Oztopo horri aurre egiteko, batzordeak erabaki zuen eskritura publikoan fede-emaile berezi bat izendatzea, Herri Ekimen Legegileen Euskal Legean oinarrituta. Hala ere, Udalak erabat baztertu du figura hori.

Errekurtsoari erantsitako txosten batek erakusten du Leioako eskakizunak anomalia isolatua direla Euskal Autonomia Erkidegoan:

  • 20.000 biztanletik gorako 21 udalerrietatik 20k ez dute eskatzen sinadura bakoitza notario baten aurrean eguaztatuta egotea herri-ekimenak aurkezteko. 18 horietatik (Bilbo, Donostia, Barakaldo edo Getxo, kasu) sinadurak egiatatuak izatea ere ez dute eskatzen.
  • Bi udalerrik sinadurak balioztatzea eskatzen dute, baina alternatiba publiko eta doakoak eskaintzen dituzte: Galdakaok Udalaren beraren aurrean fede-emaileak izendatzeko aukera ematen du, eta Gasteizek, berriz, sinaduren % 90 Herritarren Arretarako Bulegoetan doan balioztatzeko aukera ematen du. Leioa da alternatibarik eskaintzen ez duen herri bakarra.
  • Era berean, Bizkaiko Batzar Nagusietan ekimen bat aurkezteko behar diren 5.800 sinaduren (milioi bat biztanle baino gehiago eta 16 urtetik gorakoei sinatzeko aukera ematen die) eta Leioan behar diren 18 urtetik gorakoen 2.749 sinaduren (32.000 biztanle baino gehixeago) arteko desproportzio nabaria ere aipatu dute.

Akats larriak errolda berrikustean

Helegiteak zehazten duenez, Udalak zorroztasun falta kezkagarriarekin jokatu du, 683 sinadura baztertu baititu, sinatzaileak «gaur egun erroldatuta ez daudela» argudiatuta. Sustatzaileek salatu dute Udala «gaur egungo» argazkia erkatzera mugatu dela, bilketa aldiko errolda historikoa berrikusi beharrean (2025eko iraila – 2026ko martxoa).

Gainera, udal zerrendaren berrikuspenak bere fidagarritasuna baliogabetzen duten transkripzio-akats zakarrak azaleratu ditu: erroldatze frogagarri eta historikoa duten bizilagunak baztertu dira, eta akats informatikoak daude, non izen-abizenak bat eginda agertzen diren (adib. «MILATORAÑO» edo «PAULBABOTA») edo zuzenean «IRAKURTEZIN» gisa kalifikatuak.

Irtenbide juridikoa eta arauen zehaztapena

Herritarren eskaera zalantzakoa ez izan arren (pertsona askok anakronikotzat eta animalien ongizatearen aurkakotzat jotzen dituzten jarduerak diru publikoarekin ospatzeari eta finantzatzeari uztea) eta “udal araudian ez datorren zehaztapen bat eskatzen dietela” jakin arren, sustatzaileek errekurtsoan eskatutako arau-aldaketen idazketa zehatza eranstea erabaki dute, edozein aitzakia tekniko ezabatzeko:

  1. Animaliak Eduki eta Babesteko Ordenantza: 2. artikuluko g) atala kentzea, ordenantzatik kanpo uzten baitzituen Herri Kiroletako probak.
  2. Diru-laguntzei buruzko Ordenantza Orokorra: Berariaz debekatzen da abereekin harria herrestatzeko probak dituen edozein jarduera diruz laguntzea.
  3. Gizalegeari eta Espazio Publikoaren Erabilerari buruzko Ordenantza: Establezimendu eta espazio publikoen erabilera debekatzea horrelako probak egiteko.

Babes-eskaera

Idatziak formalki eskatzen dio alkateari gaitzespen-ebazpenen deuseztasuna deklaratzeko, fede-emaile bereziaren baliozkotasuna aitortzeko edo, halakorik ezean, Udal Idazkaritzari berari agintzeko bere funtzio publikoa betetzeko, hau da, sinadurak materialki alderatzeko eta balioztatzeko. Era berean, zuzentzeko epeak berehala etetea exijitzen da, errekurtso hau ebatzi arte, Leioako herritar aktiboen erabateko babesgabetasuna saihesteko.

Ruben Belandia bozeramaileetako batek adierazi duenez «Ez dago justifikazio objektiborik Leioako bizilagun batek Bilbon, Getxon edo Donostian guztiz doakoa eta irisgarria den parte-hartze eskubide bat gauzatzeko notaritza bat ordaindu behar izateko”

Arazoaren muinari buruz esan du “Leioako pertsona askok uste dutela horrelako ikuskizunak iraganekoak direla, eta animalien sufrimendurik eta entretenimendurako eta apustuetarako animalia zaurgarririk gabeko jai eta tradizioetarantz aurrera egin nahi dutela. Udalak herritarrei entzun behar die eta justifikatu gabeko trabak jartzeari utzi”.

Eranskinak:
Aurkeztutako errekurtsoa (gaztelaniaz)
Euskadiko hiri handienetan Herri Ekimena aurkezteko baldintzak (gaztelaniaz)

Categorías
Euskara

Leioako Udalaren gezurrak

Arazoa sinadura batzuen falta balitz, kalera aterako ginateke haien bila, baina sinadurak Notario batek balioztatzea eskatzen digute, 3.000 pertsona Notaritza batera joatea sinatzera, eta horrek 18.000 euro inguru kostatuko litzaiguke. Hori da arazoa, eta ezin da konpondu.

683 sinadura Leioan erroldatuta ez daudenei dagozkiela esan dute, eta beste 115 errepikatuta daudela. Irailetik martxora kalean jarri ditugun mahai guztietan argi utzi dugu Leioan erroldatutako pertsonentzako sinadura bilketa zela.

Erroldatuta ez dauden pertsona batzuek sinatu izana gerta daiteke, baita norbaitek behin baino gehiagotan sinatzea ere, akats baten ondorioz, edo kausaren alde gehiago egiten zuelakoan. Baina Leioan bizi ez diren ia 700 pertsona sinatu izana gehiegizkoa iruditzen zaigu. Horri gehitzen badiogu Udal Idazkaritzaren txostenean NANarekin bat ez datozen izen-abizenak daudela irakurtzean, gure susmoa are handiagoa da. Ez dakigu okertzat jo den Maria Concepcion izeneko pertsona batek Kontxi bezala sinatzea.

Horregatik eskatu diogu Udalak sinaduren egiaztatze-zerrenda ikusi ahal izatea, zeintzuk baztertu diren eta zergatik jakiteko. Baina Udalak uko egiten dio sinadura kopurua baino informazio gehiago emateari.

Herri Ekimena onartzeko arazoa sinadura batzuk falta direla izango balitz, kalera aterako ginateke berriro ere, eta maiatzaren 19rako sinadura guztiak entregatuko genituzke.

Sinadurak balioztatzea da arazoa

Baina arazoa da Udalak sinadurak balioztatzea notario aurrean egitea eskatzen duela. Nahiz eta bere komunikazio guztietan esaten duen paperezko sinadura balioztatu egin behar dela, adibidez, Notarioaren aurrean, inoiz ez du zehaztu “adibidez” horretan zer beste modu egon daitezkeen. Hain zuzen ere “adibide” horren bila, Herri Ekimen Legegilea arautzen duen euskal Legera jo genuen, zeinak 8. artikuluan “Fedemaile Berezi” baten izendapena aurreikusten duen. Pentsionisten Mugimenduak erabili duena da bere LHE berrirako, eta erabiltzea erabaki genuen, baina Udalak ez du onartu.

Udalak ez du inoiz argitu notarioaren aurrean ez ziren beste autentifikazio moduak zeintzuk ziren. Gure bilera-eskaerei ere ez die inoiz erantzun. Alkateak berak ikusi gaitu kaletik sinadurak biltzen eta ez digu esan notariorik gabe nora gindoazen.

Ea 3.000 pertsona banan-banan Notarioaren aurrean sinatzea 18.000 euro kostatuko litzaiguke. Pertsona bakoitza Notaritzara joan beharrean bere NANaren fotokopia emango baligu, kostea pixka bat baino ez litzateke jaitsiko. Gainera, gaur egun dauden iruzur guztiak kontutan hartuta, inork ez du bere NANaren fotokopia beste inori emango, bere nortasuna ordezkatzeko erabil litekeelako.

Sinadura elektronikoa da Udalak onartzen duen beste bidea, baina oraindik ez dago hain edatuta, Herri Ekimena babestu ahal izateko beste sinadura lortzeko. Izan ere, 7 hilabete hauetan jaso ditugun sinadura elektronikoak ez dira 10 baino gehiago izan.

20.000 biztanle baino gehiago dituzten 23 euskal hirietatik, 20tan ez da sinadurak balioztatzea eskatzen Herri Ekimena aurkezteko. Galdakaok bai eskatzen du, baina Fede-emaile Bereziaren figura onartzen du. Gasteizek ere eskatzen du, baina sinaduren %1erako, gainontzeko %9a Herritarrentzako Arreta Zerbitzuaren bidez egin daitekeela.

Beraz, Leioa da Herri Ekimena aurkezteko Notarioarengana joatea eskatzen duen hiri bakarra da, eta horregatik oraingo arautegia 2013an onartu zenetik ez da inolako Herri Ekimenik aurkeztu gure herrian.

Udalak Fedemaile Bereziaren figura onartzen ez badu, ezinezkoa da Herri Ekimena zuzentzea, ez baitago inolako herritarron kolektiborik hainbeste diru ordaintzeko gaitasuna duenik.

Udaletxeak benetako hesia eraiki du bere inguruan, animaliekiko tratu txarrik gabeko jaien aldeko eskaera Udal osoko bilkurara hel ez dadin, eta udal talde politikoek eskaera horri erantzun behar ez izateko, baina ezin izango du ukatu eskaera hori gehiengoa dela Leioako herritarren artean.

Categorías
Euskara

3.115 sinadurak paperontzira, demokrazia blokeatuta

Udalak Asto Probak ordezkatzeko Herri Ekimena gaitzetsi du, sinadurak notario aurrean balioztatu ez zirela argudiatuta; izan ere, elkarteak «horma gaindiezina» dela dio.

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Elkarteak publikoki salatu du Leioako Udalaren jarrera, joan den martxoaren 31n aurkeztutako 3.115 sinadurak formalki atzera bota ondoren. Ekimenaren helburua zen San Bartolome jaietan harria astoekin arrastatzeko proben (Asto Probak) ordez animalien sufrimendurik gabeko jarduerak egitea, baita tratu txarrak barne hartzen dituzten ekitaldietarako diru-laguntza publikoen amaiera ere.

Udal ordenantzak eskatzen duen erroldaren %10 aise gainditu arren (2.749 sinadura), Udalak prozesua baliorik gabe utzi du, errubrikak notario batek edo sinadura elektroniko batek balioztatu behar dituela argudiatuta. Kolektibotik diote «erabat ezinezkoa» dela 3.000 bizilagunek notariotza batera sinatzera joatea, parte hartzeko oinarrizko eskubide bat gauzatzeko. Gainera, izapide horren kostua onartezina da herritar talde batentzat.

«Parte-hartzaile gisa aurkeztu dira, baina horma bat eraiki dute, eta horren atzean parapetatu», adierazi dute plataformako bozeramaileek. «Ulertezina da Eusko Legebiltzarraren aurrean Herri Ekimen Legegile batek eskatzen duena baino ahalegin ekonomiko eta burokratiko handiagoa eskatzea».

Oztopo burokratikoak eta gardentasun falta

Era berean, Udalak «fede-emaile bereziaren» figura (Euskadiko beste instantzia batzuetan legez erabiltzen dena) errefusatu du eta aurkeztutako erroldaren zati baten baliozkotasuna zalantzan jarri du. Horren aurrean, kolektiboak babesgabetasuna salatu du, Udalak uko egin baitio baztertutako sinaduren banakatze zehatza egiteari, Udal Idazkaritzaren ziurtagiri generiko batera mugatuz.

EAEko beste udalerriekiko konparazioa

Plataformak 20.000 biztanletik gorako EAEko gainerako udalerriekin duen kontrastea nabarmendu du. 23 hiri horietatik, Leioak bakarrik eskatzen du sinadurak notario aurrean balioztatu daitezela. Galdakaok “fede-emaile bereziaren” figura onartzen du eta Gasteizek notarioarengana joatea eskatzen du sinaduren lehenengo %1erako, gainerako %9a Herritarren Arretarako Bulegoetan bideratu ahal izanik. Beste 20 hirietan, ez da sinaduren balioztatzea eskatzen.

Leioan ez da Herri Ekimenik aurkeztu 2013an araudia onartu zenetik. Animalistentzat, datu horrek baieztatzen du egungo sistemak ez duela ezertarako balio.

Aldaketa-eskakizunak

Egoera honen aurrean, Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik Ez taldeak zera eskatu dio Udaletxeari:

  1. Parte-hartze arautegia aldatzea fede-emailearen figura onartzeko.
  2. Sinadura kopurua jaistea biztanleen %10etik %1%era.
  3. Animaliekin egiten diren Harria arrastatzeko probak ez baimentzea eta diruz ez laguntzea, animaliek sufritzen dituztela egiaztatzen duten albaitarien txostenek babestutako eskaera.

Administrazioaren gaitzespena gorabehera, kolektiboak azpimarratu du herritarren zati esanguratsu baten jarrera argia dela eta Udalak ezin duela «animalien sufrimenduari entzungor egiten jarraitu teknizismo legalen babespean».

Herritarrei entzutea

Kolektiboak gogorarazi du erantzukizun publikoko karguak dituzten pertsonak direla gizarte-aldaketak bultzatzeko eta erakundeak herritarren sentiberatasun gero eta handiagora egokitzeko gaitasuna dutenak. “Lehenengo eginbehar demokratikoa modu baketsu eta parte-hartzailean mobilizatzen diren auzotarrak entzutea izan beharko litzateke. Eta, pertsona guztiek animaliekiko sentiberatasun bera partekatzen ez badute ere, animalien ongizatea balio etiko eta sozial erabat legitimoa da gaur egun, eta errespetuz eta blokeo burokratikorik gabe eztabaidatzea merezi du”.

Aurrerapausua eman

Plataformak ondorioztatzen du festak eta tradizioak denborarekin eboluziona dezaketela, gizarteak beste arlo askotan egin duen bezala, eta animalien sufrimendurik gabeko jai ereduetarantz aurrera egitea “ez litzateke konfrontazio gisa ulertu behar, elkarbizitzarako, enpatiarako eta aurrerapen kolektiborako aukera gisa baizik”.

Categorías
Castellano Euskara

¡Presentada la Iniciativa Popular! / Herri Ekimena aurkeztuta!

3.115 firmas respaldan la Iniciativa Popular

Leioa contra el Maltrato Animal ha presentado hoy ante el Ayuntamiento de Leioa las 3.115 firmas que avalan la Iniciativa Popular por unas fiestas de San Bartolomé respetuosas con los animales, que solicita la sustitución de las Asto Probak por otra actividad, y que el Ayuntamiento no organice, subvencione ni conceda autorización para el uso de espacios o edificios públicos a ninguna fiesta o evento que incluya en su programa pruebas de arrastre de piedra con animales.
La reivindicación de que las pruebas de arrastre con animales desaparezcan de los programas de fiestas ya fue apoyada a través de Change.org por 11.500 firmas en 2015 y por 45.000 en 2019, pero fue ignorada por el Ayuntamiento. La diferencia es que esta vez la petición deberá tratarse y votarse en el Pleno Municipal.
Esta es la primera Iniciativa Popular que se presenta ante el Ayuntamiento de Leioa, a pesar de que esta fórmula está en vigor desde 2013. Para ello se requiere un número de firmas equivalente al 10 % de las personas mayores de 18 años y residentes en Leioa (unas 2.750). La recogida de firmas se inició a primeros de septiembre, mediante mesas colocadas en la calle y establecimientos colaboradores.

3.115 sinadurek babestu dute Herri Ekimena

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeak Leioako Udalaren aurrean aurkeztu ditu gaur animaliak errespetatzen dituzten San Bartolomeko jaien aldeko Herri Ekimena babesten duten 3.115 sinadurak. Ekimen honek eskatzen du Asto Probak beste jarduera batekin ordezkatzea, eta Udalak ez dezala antolatu, ez diezaiola diruz lagundu ezta espazio edo eraikin publikoak erabiltzeko baimenik eman ere bere programan animaliekin harria arrastatzeko probak sartzen dituen inolako festa edo ekitaldiri.
Animaliekin egiten diren harria arrastatzeko probak jaietako programetatik desagerrarazteko aldarrikapena 11.500 sinadurek babestu zuten 2015ean eta 45.000k 2019an, Change.org webgunearen bitartez, baina Udalak ez zuen aintzat hartu. Aldea da oraingoan eskaera Udalbatzan eztabaidatu eta bozkatu beharko dela.
Hau da Leioako Udalaren aurrean aurkezten den lehen Herri Ekimena, prozedura hau 2013tik indarrean egon arren. Horretarako, 18 urtetik gorako eta Leioan bizi diren pertsonen % 10en sinadurak behar dira (2.750 inguru). Irailaren hasieran hasi ginen sinadurak biltzen, kalean jarritako mahaietan eta establezimendu laguntzaileetan.

Muchas gracias a quienes habéis firmado o colaborado

Queremos  mostrar nuestro agradecimiento a quienes han firmado esta Iniciativa Popular y a las personas que han colaborado en esta recogida de firmas, algunas de las cuales participan hoy en esta entrega de firmas.
También queremos dar las gracias a los establecimientos que han sido referencia para que muchas personas pudieran firmar: las clínicas veterinarias Zaindu, Larrucea, Leioa, Gobela y Landeta, así como el Café Nhoa y el restaurante vegano Oé Bistró.

Mila esker sinatu edo lagundu duzuen guztioi

Eskerrak eman nahi dizkiegu Herri Ekimen hau sinatu duten herritar guztiei eta bereziki sinadura bilketa honetan parte hartu duten pertsonei, horietariko batzuk sinadurak eramateko ekitaldian egon direnak.
Era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu pertsona askok sinatu ahal izateko erreferentzia izan diren establezimenduei: Zaindu, Larrucea, Leioa, Gobela eta Landeta albaitaritza klinikak, Nhoa kafea eta Oé Bistró jatetxe beganoa.

Es una competencia municipal

La Diputación certifica que los animales participantes en las Asto Probak están registrados y en condiciones sanitarias para hacerlo y les da un primer permiso, pero la autorización definitiva la otorga el Ayuntamiento, cuando les permite utilizar el espacio público para llevar a cabo las Asto Probak.
Además, el Ayuntamiento subvenciona las fiestas de San Bartolomé con 19.250 euros, de los que 13.000 € se materializan mediante un Convenio en el que la Comisión de Fiestas, asume compromisos en materia de igualdad, establecidos por el Ayuntamiento. Y otros 6.250 € se obtienen mediante una convocatoria para el uso del euskera en las actuaciones musicales de las fiestas de barrio.
Si fuera su voluntad, el Ayuntamiento podría incluir entre las condiciones para esas subvenciones la no celebración de pruebas con animales.

Udalaren eskumena da

Diputazioak ziurtatzen du Asto Probetan parte hartzen duten animaliak erregistratuta eta osasun-baldintza egokian daudela, eta lehen baimena ematen die antolatzaileei, baina behin betiko baimena Udalak ematen die, Asto Probak egiteko espazio publikoa erabiltzeko baimena ematen dienean.

Gainera, Udalak ia 20.000 euroko dirulaguntza ematen du San Bartolomeko jaietarako. Horietatik 13.000 euro hitzarmen baten bidez gauzatzen dira. Hitzarmen horretan, Jai Batzordeak Udalak ezarritako berdintasunaren aldeko konpromisoak hartzen ditu bere gain. Eta beste 6.250 euro deialdi baten bidez lortzen dira, auzoko jaietako musika emanaldietan euskara erabiltzeko.

Udalak, hala nahi izanez gero, animaliekin probarik ez egitea sar lezake dirulaguntza horietarako baldintzen artean.

Informes veterinarios señalan el sufrimiento animal

El informe elaborado por veterinaria Teresa Gamonal, indica que un burro de unos 400 kilos, arrastrando una piedra de 700 kilos durante 20 minutos, sufrirá un estrés muscular y cardiovascular extremo.

Así mismo, constata que actualmente no hay ninguna prueba a nivel mundial regulada con équidos que implique un grado tan elevado de exigencia de trabajo anaeróbico en cuanto a intensidad, tiempo y repeticiones, debido a las posibles patologías asociadas.

El informe señala que el uso de la vara para pegar a los burros está totalmente prohibido en otras comunidades.

Aunque, según nos ha confirmado la Diputación, en 2025 no se han celebrado en Leioa pruebas de arrastre de piedra con bueyes, el informe de AVATMA demuestra que estos animales también sufren en esas pruebas.

Albaitarien txostenek animalen sufrimendua egiaztatu dute

Teresa Gamonal albaitariak egindako txostenak dio 400 kilo inguruko asto batek, 700 kiloko harria 20 minutuz arrastaka eramanda, giharretako eta bihotz-hodietako estres izugarria jasango duela.

Era berean, egiaztatu du gaur egun ez dagoela mundu osoan ekidoekin egiten den erregulatutako proba bakar bat ere, intentsitate, denbora eta errepikapenei dagokienez lan anaerobikoaren eskakizun-maila hain altua duenik, horri lotutako patologiak direla eta.

Txostenak dio astoak jotzeko makila erabiltzea guztiz debekatuta dagoela beste erkidego batzuetan.

Aldundiak baieztatu digunez, 2025ean Leioan idi-probak egin ez badira ere, argi dago animalia horiek asko sufritu egiten dutela proba horietan, AVATMAren txostenak egiaztatzen duenez.

El Ayuntamiento debe escuchar a la ciudadanía de Leioa

El Ayuntamiento de Leioa ha venido considerando hasta este momento que la programación festiva elaborada por la Comisión de Fiestas del Barrio de San Bartolomé representaba las necesidades y aspiraciones de la comunidad vecinal correspondiente, a pesar de que dedicara mucho más dinero a premios en metálico para los dueños de los burros que a juegos infantiles.

La escasa asistencia a las Asto Probak, asistencia que es escasísima si se tienen en cuenta únicamente a las personas residentes en el barrio, desmiente que dicha programación represente las necesidades y aspiraciones de la comunidad vecinal del barrio de San Bartolomé.

La Comisión de Fiestas, tiene desde 2007 una Junta Directiva formada por 4 personas de las que sólo 2 viven en Leioa.

Frente a esa realidad, el Ayuntamiento de Leioa tiene en estos momentos sobre su mesa una petición firmada por más de 3.100 personas residentes en el municipio de Leioa, que consideran que las Asto Probak deben de ser eliminadas del programa de las fiestas del barrio de San Bartolomé, y ser sustituidas por otra actividad que una, divierta y no genere sufrimiento animal.

Por lo tanto, el Ayuntamiento puede modificar su criterio y cuestionarse si subvencionar las Asto Probak contribuye o no a satisfacer las necesidades y aspiraciones de la población.

Udalak Leioako herritarrei entzutea eskatzen dugu

Leioako Udalak orain arte uste izan du San Bartolome Auzoko Jai Batzordeak prestatutako jai-programazioak auzo horretako komunitatearen beharrak eta nahiak ordezkatzen zituela, nahiz eta datu oso deigarria egon: askoz diru gehiago erabiltzen dutela astoen jabeentzako sarietarako haur-jolasetarako baino.

Asto Probetara oso jende gutxi joaten da, eta auzoan bizi diren pertsonak bakarrik kontuan hartzen badira ia inor ez da joaten. Horrek gezurtatu egiten du programazio horrek San Bartolome auzoko auzo-komunitatearen beharrak eta nahiak ordezkatzen dituenik.

Jai Batzordeak, 4 pertsonez osatutako Zuzendaritza Batzordea du 2007az geroztik, eta horietatik 2 bakarrik bizi dira Leioan.

Errealitate horren aurrean, Leioako Udalak une honetan mahai gainean dauka Leioan bizi diren 3.100 pertsona baino gehiagok sinatutako eskaera. Haien ustez, Asto Probak San Bartolome auzoko jaietako programatik kendu behar dira, eta beste jarduera batek ordezkatu behar ditu, denontzako dibertigarria eta animalien sufrimendurik eragiten ez duen jarduera batek.

Beraz, Udalak bere irizpidea aldatu eta bere buruari galdetu ahal dio ea Asto Probak baimentzeak eta diruz laguntzeak herritarren beharrak eta nahiak asetzen laguntzen duen ala ez.

Un Leioa ético y moderno para los próximos 500 años

Quienes obtienen beneficios o se divierten con el sufrimiento de los animales no van a dejar de hacerlo. Corresponde a nuestras instituciones establecer unos criterios éticos para nuestras fiestas, para el uso del dinero público y de los espacios públicos.

Leioa cumple este año 500 años como municipio independiente. Es una oportunidad inmejorable para avanzar hacia una ciudad moderna, de la que todos y todas podamos sentirnos orgullosas. Para ello hay que primar y subvencionar aquellas actividades que nos unan, y dejar de lado aquellas que son éticamente cuestionables.

Hurrengo 500 urteetarako Leioa etiko eta modernoa

Argi dago etekin ekonomikoak lortzen dituztenek edo animalien sufrimenduarekin dibertitzen direnek ez diotela utziko Asto Probak antolatzeari. Gure erakundeei dagokie irizpide etikoak ezartzea gure jaietarako, diru publikoa banatzeko eta espazio publikoak erabiltzeko.

Leioak 500 urte beteko ditu aurten udalerri independente gisa. Aukera ezin hobea da hiri moderno baterantz aurrerapausoa emateko, denok harro sentitzeko moduko herria lortzeko. Horretarako, elkartzen gaituzten jarduerak lehenetsi eta diruz lagundu behar dira, eta alde batera utzi etikoki zalantzagarriak direnak.

Categorías
Euskara

Asto probei buruzko bertsoak / Versos sobre las Asto probak

San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izan daitezen Herri Ekimena babesteko sinadurak aurkeztu genituen martxoaren 31an Leioako Udaletxean. Sinadurak entregatu osteko ekitaldian, Joseba Ibarretxek bertso batzuk irakurri zituen, bideoan azpitutuluekin ikus daitezkeenak.

El 31 de marzo se presentaron en el Ayuntamiento de Leioa las firmas de apoyo a la Iniciativa Popular para que las fiestas de San Bartolomé sean respetuosas con los animales. En el acto posterior a la entrega de las firmas, Joseba Ibarretxe leyó unos versos que se pueden ver en vídeo con subtítulos. Más abajo tenéis una traducción de dichos versos.

Karreju batek hogei metro inguru ditu

Izenburua: Karreju batek hogei metro inguru ditu
Doinua: Mando baten gainean
Irakurlea: JOSEBA IBARRETXE
LETRA:
Karreju batek hogei
metro inguru ditu,
han abereak kolpez
behar du sufritu.
Batek es luke joko
hain gogor, hain siku,
palukeriak berak
hartuko balitu!

San Bartolome jaiek
zer daukate aurrez?
Asto triste gaixoa
kolpatua indarrez!
Batzuk debozioz ta
pizitiak negarrez,
hola jaiek ez dute
santutik ezer ez.

Lehen idia eta astoa
ziren lanerako,
gaur ez dira erabiltzen
jada horretarako.
Kirol proban kolpatu
beharra zertako?
Alferrik sufritzea
ezin hartu aintzako.

Oi gure baserritxo
txikia eraitsia,
modernitate ustean
albora utzia.
Berriz fama emateak
badu garrantzia,
baina ez asto baten
gorputza hautsia.

Udal agintarien
tropa horra heldu,
eta euren presentziak
jartzen gaitu ere gu.
Euren jarrerak sortzen
digu hainbat ernegu,
horiek ez baitira
inoren eredu.

Zer ote da munduan
sarri gizakia?
Abere atzeratua
eta basatia.
Karrejua izan bedi
kirolen tokia,
baina denok eukita
tratu egokia.

Un carrejo tiene unos veinte metros

Título: Un carrejo tiene unos veinte metros. Tono: Mando baten gainean
Versión en castellano (no literal)

LETRA:

Un carrejo tiene
unos veinte metros,
donde a un animal
lo muelen a palos.
Ese no pegaría
tan fuerte, tan seco,
si fuera él quien recibe
la paliza, fijo!

San Bartolomé en fiestas
¿qué habrá que ofrezca?
Un pobre y triste burrito
golpeado con fuerza!
Unos con devoción,
el animal llorando,
estas fiestas no son
santas, ni que lo parezca.

Antes burros y bueyes
eran de trabajo,
hoy ya no se utilizan
para eso, cero.
En pruebas deportivas
por qué tanto palo?
Sufrimiento inútil,
no quiero aceptarlo.

Ay! nuestro caserío
esta derruido
con la modernidad
marginado y frío.
Darle brillo de nuevo
tiene su importancia
pero sin que el burro
quede con el cuerpo roto.

Llegan autoridades
del Ayuntamiento
y su sola presencia
nos pone nerviosos.
Sus actitudes generan
gran desasosiego
pues no son para nadie
el mejor ejemplo.

Qué son hoy los humanos
en este planeta?
A menudo salvajes,
atrasadas bestias.
Que el carrejo sea
pista de deporte
donde nadie reciba
nunca más un golpe.

Categorías
Castellano Euskara

¿Es Euskal Herria una gran nación? / Euskal Herria nazio handia da?

La grandeza de una nación puede ser juzgada por el modo en que tratan a sus animales.

Nazio baten handitasuna bere animaliak tratatzeko moduagatik epaitu daiteke.

Categorías
Euskara

Asto Probek ez dute Leioa batzen, ezta ordezkatzen ere

Leioako Udalak gure udalerria sortu zenetik igaro diren 500 urteak ospatzeko metroko geltokian jarri dituen hiru karteletan, iraganari, orainari eta gure herriko pertsonei begirada bat egiten dieten irudiak biltzen dituztenetan, ez dago lekurik Asto Probentzat.

Iraganerako begiradan, XX. mendean Udaletxearen eraikinaren aurrean pertsonekin egindako harria arrastatzeko proba baten argazkia dago (Giza Probak).

Orainari begirako panelean, Herri Kiroletako probei dagozkien bi irudi ageri dira: harri-jasotzea eta Txinga erutea, eta beraiekin batera berdintasunaren aldarrikapena, Lamiakoko Maskarada, Olentzero eta Mari Domingi, munduko arrozak, Umore Azoka, jai herrikoiak edo gure auzoak lotzen dituen autobus zerbitzua agertzen dira.

Nasetatik ikusten diren sei pertsonen irudietan, horietako bat neska harrijasotzailea da.

Oso positiboa iruditzen zaigu proba mota horiei balioa ematea, non pertsonak ahalegintzen diren, publikoak animatzen dituen eta inork ez dituen jotzen. Guztiz kontrakoa gertatzen da Asto Probetan eta Idi Probetan.

Leioako hurrengo 500 urteetarako, gure tradizioen onena mantentzea aldarrikatzen dugu, batzen gaituzten tradizioak, eta animalien sufrimenduan oinarrituta daudenak alde batera uztea.

Categorías
Euskara

3.100 sinadura!!

3.100 sinadura baditugu!

Dagoeneko Herri Ekimena, aurkezteko behar beste sinadurak jaso ditugu Leioako Udalari Asto Probak ordezkatu ditzala eskatzeko.

Mila esker sinatu edo lagundu duzuen guztioi

Irailaren hasieratik mahai asko jarri ditugu kalean Leioan erroldatutako pertsonek San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena sinatzeko. Sinatu duzuenoi, eskerrik asko!

Sinadurak biltzen lagundu duzuen guztioi ere eskerrik asko, bihotz-bihotzez!!!

Eskerrak lagundu diguten establezimenduei

Laguntzaile izan diren establezimendu hauei ere eskerrak eman nahi dizkiegu:

  • 1.- Oé bistró:  Leioako jatetxe beganoa (abendutik itxita dagoena)
  • 2.- Leioa albaitaritza klinika: Ondizko Andra Mari kalea, 1
  • 3.- Zaindu albaitaritza klinika: Artatza kalea, 20
  • 4.- Larrucea albaitaritza klinika: Sabino Arana, 18
  • 5.- Gobela albaitaritza klinika: Errekagane Kalea, 13 (Romo)
  • 6.- Landeta albaitaritza klinika: Eduardo Coste (Areeta)
  • 7.- Nhoa Kafea: Luis Bilbao Libano, 7

Sinatzeko orriak badituzu edo sinatu nahi baduzu

8.- Kontaktatu gurekin:
Martxoaren 27ra arte, jarri gurekin harremanetan  leioamaltrato@gmail.com bidez. Baita 711 544 504 telefonoaren bidez ere (Whatsapp eta Telegram eskuragarri) eta jasotzera joango gara.

9.- Martxoaren 27ra arte sinatu online (NANe, B@kQ edo Ziurtagiri Digitala):
Sinadurak biltzeko orria PDF formatuan jaitsi hemen klikatuz eta erabili:

Sinatzeko Adobe Reader, Autofirma edo Izenperen web zerbitzua erabil ditzakezu. Bidali PDFa leioamaltrato@gmail.com helbidera.

Categorías
Euskara

Gure jaiak eta animaliak

5 urterekin, Andrea Arrizabalaga kazetaria bere jaioterriko Galdakaoko jaietan egiten ziren asto lasterketan egon zen lehen aldiz eta mina besterik ez zuen ikusi han. Kolpeak, oihuak, ostikadak, astoen beldurrezko begirada, malkoak astoen begietan eta bereetan. Binke aldizkarian kontatu du berriki, eta bertan azaltzen du, denborarekin, neskato hori normaltzat onartzen joan zela indarkeria hori, ez gustatzen zitzaiolako, baizik eta gizartearen parte izateko ordaindu beharreko prezioa zelako. Jaiotzen garenean enpatia hutsa gara, eta gizartea arduratzen da guregandik kentzeaz, kalterik ez egiteko dugun berezko joera ezabatuz, asto lasterketak, asto probak, idi probak, sokamuturrak edo entzierroak dibertitzeko modu legal eta onargarri bihurtzeraino.

Asto Probak egiten diren Leioako auzoko bizilagun batek gutun bat bidali zien duela gutxi udal-arduradunei, prozesu hori azaltzen zuena, Albert Banduraren Gizarte Ikaskuntzaren teoria aipatuz. Teoria horren arabera, pertsonek modu aktiboan ikasten dugu besteen jokabideak eta haien ondorioak behatuz. Bereziki, neska-mutilek jokabide bortitzak errepikatzen dituzte aurrez helduetan ikusi dituztenean. “Panpina inozoa” bezala ezagutzen den bere esperimentuak erakusten du ikusten duguna normalizatu eta imitatu egiten dugula, batez ere sozialki onartua bezala hautematen bada.

Hasiera hori Asto Probetara, Idi Probetara edo Sokamuturara eramanez, animalia baten sufrimendua ikuskizun eta dibertsio nola bihurtzen den ikusten dute horrelako ekitaldietara joaten diren gazteek (baita haurrek ere). Mezu inplizitua da izaki zaurgarri baten aurka erabilitako indarkeria aisialdi kolektiboaren izenean justifika daitekeela. Ikasketa hori ez da mugatzen animalien esparrura: gizarteari helarazten dio derrigortzea, abusua eta dominazioa jokabide onargarriak direla, eta hori bereziki larria da genero-indarkeriaren eta egiturazko beste indarkeria mota batzuen aurka borrokatzen jarraitzen dugun testuinguru sozial batean. Izan ere, artikulu honen sinatzaileek irain matxistak jasan dituzte animalien eskubideak defendatzeagatik, eta horrek indarkerien lotura adierazten du.

Zorionez, gizarteak animalien aurkako tratu txarren aurrean duen kontzientziak aurrera egin du, eta gaur egun udalerri gehienetan animalien sufrimendua ez da jaietako parte. Asto lasterketak aspaldi ez dira Galdakaoko jaien parte, Leioa aitzindaria izan zen zekorketak desagerrarazten eta, gaur egun sinestezina badirudi ere, Getxok 2018an onartu zuen animaliekin egindako jaiak diruz ez laguntzea. Andrea Arrizabalagak berak, Getxoko eta Euskadiko politikari ospetsuak bezala, jaietan animaliekin gozatzera iritsi zenak, adierazi zuen egun batean dibertitu zuenak negar egiteko gogoa ematen diola, eta gaur influencer begano nabarmena da.

Baina badira zenbait gotorleku tradizioa aitzakia gisa erabiltzen dutenak animalien aurkako tratu txarreko jarduera nabariei eusteko, abeltzainen interes ekonomikoei lotuak, jai batzordeetan parapetatuta eta beren udalen aldetik laguntza eta diru-laguntza ulergaitza dutenak, boto-emaile kopuruaren klabea baino ulertzen ez dutenak, pauso bat aurrera emateko ausardiarik gabe.

Atzerapauso nabarmeneko saiakerak era badaude, esaterako, EAJk eta PSEk Eusko Legebiltzarrean tramitera onartu duten zezen-ikuskizunak sustatzeko lege-proposamena, non neska-mutilek txakurra baino pixka bat handixeagoak diren txahalez abusatzen duten.

Ikuskizun horiek ezabatu egin ziren alderdi horiek aurretik onartutako araudien bidez, bai Animalien Ongizatearen Euskal Legea onartzean, bai hainbat udaletan –Galdakaotik hasi eta berrienera, Santurtzira– egindako lanaren bidez, animalien tratu txarrik eta zezenketa-ikuskizunik gabeko udal-ordenantzekin, erakutsiz kargu politikoetan dauden pertsonen sentikortasuna dela aldaketak egiten dituena, eta ez siglak.

Lege-proposamen honen aurkako protesta sozialek, bai eta animalien aurkako tratu txarrak Leioako eta Getxoko jai guztietatik desagertzeko martxan dauden herri-ekimenek ere, aukera ematen diete herritarrei adierazteko beldurra, mina eta animalien sufrimendua ezin direla gure jaien parte izaten jarraitu. Gainera, praktika horiek XXI. mendean onargarriak ote diren hausnartzeko eta erabakitzeko aukera ematen diete erakundeei.

Artikulu hau Lola Azpitarte, Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeko bozeramaleak eta Nerea Landa, Getxoko Sokamuturra Ez taldeko bozeramaleak idatzi dute

Irudia Leioako San Bartolomeko Asto Probetan hartuta. 2025ko abuztukoa.

Categorías
Euskara

Abeltzainen zerbitzura egiten dute Legea

irudian Eusko Legebiltzerreko areto nagusia agertzen da, baina mahia eta hizlariaren lekua ganadutegien ikurrek okupatzen dute. Pantailetan ume toreatzailearen argazkia agertzen da. Legea abeltzainen zerbitzura egiten dela esaten da eta umeentzako tauromakia legearen kontrako leloa agertzena.

EAJ-PNVk eta PSE-k aurkeztutako Haurren Tauromakiari buruzko Lege Proposamena eztabaidatu zen Eusko Legebiltzarrean, eta argi utzi zuen legea egiten saiatzen ari direla abeltzaintzako enpresen aginduei jarraiki, haien gezurrak inolako egiaztapenik egin gabe erosi baitituzte.

Parlamentuko hainbat taldek azaldu zutenez, Lege proposamen honen jatorria Euskal Zezenzale Elkarteak eta Euskal Larrabehi Elkarteak egindako eskaera eta agerraldian dago. Eskaera eta agerraldi horien helburua azken urteetan bigantxen ustiategietan eta hainbat udalerritan etxeko animalien ongizatearen legea indarrean sartu zenetik bizi izan dituzten egoeren eta jasandako kalteen berri ematea zen, baita etorkizunari begira konponbide egokia izan litekeen dekretu-proposamen bat helaraztea ere.

Sektore honetako abeltzainek agerraldia egin zuten Eusko Legebiltzarreko Erakunde, Gobernantza Publiko eta Segurtasun Batzordean, 2025eko otsailaren 26an. Saioaren transkripzioak islatzen duenaren arabera, (or. 50 eta ondorengoak) bertara joan ziren:

  • Euskal Zezenzale Elkartearen izenean, ALBARA GANADUTEGIAren jabea, Zezenketako ganadutegien Elkarteko kidea eta Euskal Larrabehi Elkarteko koordinatzailea.
  • Euskal Larrabehi Elkartearen izenean, BERGARAKO ZEZENAK ganadutegiko jabea eta Euskal Zezenzale Elkarteko batzordekidea

Elkarte horien zuzendaritza-batzordeetan beste ganadutegi batzuetako jabeak eta ordezkariak agertzen dira:

  • Arno Ganadutegia
  • Lastur Ganadutegia
  • Marqués de Saka
  • Ruso zezenak
  • Manzarbeitia Ganadutegia

Datuak faltsutu dituzte

Lege proposamenaren barruan, abeltzainek emandako datu bat dago; izan ere, Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), Nafarroan eta Iparraldean adingabeentzako 1.000 ikuskizun egin dituztela diote.
Hala ere, datu ofizialek zifra hori erabat gezurtatzen dute:

La tabla, refleja los datos oficiales de la Comisión Vasca de Asuntos Taurinos celebrados en la Comunidad Autónoma Vasca entre los años 2012 y 2023.

Era berean, gezurra da Nafarroan adingabeen parte-hartzea legezkoa dela, izan ere, 1992tik indarrean dagoen Foru Erkidegoko zezen-ikuskizunei buruzko Araudiaren 91. artikuluak debekatu egiten du 16 urtetik beherakoek zezen-jaialdi tradizionaletan parte hartzea, eta enpresa antolatzaileei adin hori 18 urtera arte igotzeko aukera ere ematen die.

2020an argitaratutako elkarrizketa batean, abeltzainen elkarteko batzarkide batek beste datu bat eman zuen: urtero 500 ikuskizun egiten dituztela Euskal Herriko hegoaldean. Anima Naturalis-en arabera, Nafarroan urtean mota guztietako 1.591 zezen ikuskizun egiten direla kontuan hartuta, ez litzateke arraroa izango EAEko ganadutegiek horietako 300etan ganadua jartzea, eta horrela 500 zifra hori emango lukete, baina inoiz ez 16 urtetik beherakoekin.

Legezko hutsunea deitzen diote bi debeku espresu direnari

EAJk eta PSEk lege-proposamena justifikatu zuten esanez bazegoela hutsune legal bat adingabeekin zekorketak egin nahi zituztenei segurtasun juridikorik ematen ez ziena.

Hala ere, bazeuden bi debeku oso argi, Euskadiko Zezen Ikuskizunen Araudiak 2008. urtetik ezarriak:

  • 93.1 artikuluak 16 urtetik beherakoek soilik ikusle gisa parte har dezaketela ezartzen du.
  • 1.2 artikuluak argi eta garbi baztertzen ditu bizirik 60 kilo baino gutxiago pisatzen duten abereekin egindako ikuskizunak. Pisu horren azpitik zekorrak baztertzea lege-iruzur gisa baliatu zen iraganean ekitaldiak antolatzeko, eta, hala, ohiko jaialdi baten berme eta betebehar legalak saihestu ziren.

Gainera, Animalien Ongizateari buruzko Euskal Legearen 38.2 e) artikuluak arau-hauste larritzat jotzen du 6 hilabetetik beherako animaliak edozein jardueratan parte hartzera behartzea. Halaber, ikuskizun ibiltariak ere debekatu zituen.

Beraz, EAJren eta PSEren Lege proposamenaren helburua ez da hutsune bakar bat ere betetzea, baizik eta debekatuta dagoena legeztatzea:

  • 16 urtetik beherako haurrek, gurasoen edo tutoreen baimena badute, zekorketetan edo sokamuturretan aktiboki parte hartzea nahi dute. 14 urtetik beherakoek, gainera, adinez nagusi den pertsona batekin joan behar dute. Eta ondo baino hobeto dakite kalean eta jai giroan ezinezkoa dela ez adina, ez baimenak, ez akonpainamendua kontrolatzea. Are gutxiago 14 urtetik beherakoek NANa izateko legezko betebeharrik ez dutenean. familia Liburua eskatuko diete?
  • Txahal txikien pisuaren irizpidea adinarenarekin ordezten dute, 18 hilabete arteko animaliei parte hartzen utziz, baina gutxieneko adina ezarri gabe; horrela, jaio berriak diren txahal txikien parte-hartzea legeztatuko litzateke.

Irudian hilabete bateko txahal txikia umeekin egindako zezen ikuskizunean.
(iturria: AVATMAren txostena)

2023ko urtarriletik 2024ko urtarrilera bitartean Eusko Jaurlaritzak jendaurrean jarri zuen Euskadin animaliek ikuskizun publikoetan parte hartzeko dituzten ongizate-baldintzei buruzko Dekretuaren zirriborroaren 3. artikuluaren arabera, ikuskizunetan animaliek parte hartzeko gutxienez 60 kilo eduki behar zituzten. Jaietan parte hartzeko adinaren aldaketarik ere ez zegoen. Baina Dekretu hori ez da argitara atera.

Haiekin elkartearen salaketa

Haiekin elkarte animalistak salatu duenez, EAJk eta PSE-EEk «gezurra» esan diote gizarteari, 16 urtetik beherakoen parte-hartzea eta abelburu txikiak dituzten zezenketak arautzeko lege bat onartu behar dela argudiatuta. Irakurri bere komunikatu osoa hemen.

Premiazko prozedura: ZERGATIAK

Abeltzaintzako enpresariek Gipuzkoako Aldundiari eskatu zioten adingabeekin eta txahal txikiekin festak egiteko baimena, baina ezetz esan zieten. Eusko Jaurlaritzako Joko eta Ikuskizun Zuzendaritzari eskatu zioten, eta zezenketen Araudian artikulu bereziren bat gehitzeko aukeraz hitz egin zieten, baina esan zieten dekretua aldatzea oso prozesu luzea zela, alegazio-prozesu baten mende jarri behar zelako, eta Legebiltzarrera joatea eta lege bat eskatzea iradoki zieten, eta hori egin zuten.

Prozesu azkarra nahi dute, alegaziorik gabe eta kanpoko ekarpenik gabe.

Animalien ongizaterako euskal legea XI. legegintzaldian hasi zen lantzen, eta aho batez onartu zen 1993ko legearen erreformari ekiteko proposamena, baina oso denbora gutxi falta izan zitzaion onartua izateko. XII. legegintzaldian, EAJk eta PSEk lege-proposamen bat aurkeztu zuten 2021eko ekainaren 2an, eta gainerako legebiltzar-taldeen ekarpenak jaso zituen, baita adituen, legelarien eta gizarte-eragileen ekarpenak ere; ahots ospetsu eta kontraesankorrak izan ziren, eta aukera eman zuten 2022ko ekainean onartu zen testua hobetzeko. Eusko Jaurlaritzak zera adierazi zuen:

«Legeak babes sozial eta instituzional handia izan du oinarri, eta, haren bidez, Euskadi gizarte aurreratuagoa eta zibilizatuagoa izango da animalien tratuari dagokionez«

Premiazko prozedura: ONDORIOAK

Animalien Ongizatearen Legeak ezarritakoa adosteko garatu zen prozesu osoa mespretxatu da.

Debeku bat zegoen tokian hutsune bat dagoela dioen kontakizuna erosi da. Ez da egon kontrasterik, ez egiaztapenik, ezta daturik oinarrizkoenena ere.

Proposamena «irakurketa bakarreko» prozeduraren bidez onartzea ere proposatu da, hau da, egun berean bozkatzea izapidetzeko onarpena eta legea bera, baina horretarako beharrezkoa zen Legebiltzarreko Mahaian aho batez onartzea, eta hori ez da gertatu EH Bilduk aurkako botoa ematen duelako.

Beraz, zuzenketak egiteko prozesua egongo da, eta adituen eta gizarte-eragileen agerraldiak ere egongo dira, nahiz eta epeak laburragoak izan.

Baina ez dira egongo 16 urtetik beherakoei eragiten dien edozein legek eskatuko lituzkeen nahitaezko txostenak.

Nazionalismo zezenzale suminduak

Bitxia da nola batzuek zezenketak euskal herriaren esentzia hobekien adierazten duen tradiziotzat hartzen dituzten eta beste batzuek espainiartasunaren esentziatzat.

Nolanahi ere, alderdi demokratikoek bere buruari galdetu egin beharko liokete ea zuzen jokatzen ari ote diren.

Beren hauteskunde-programetan eta gobernu-akordioetan agertzen ez zen proposamen bat sustatzen ari dira, alderdi horiek Eusko Legebiltzarretik eta Jaurlaritzatik orain arte ezarri dutenarekin eta udal askotan animalien defentsan egin dutenarekin nabarmen kontraesanean dagoena.

Denak ez du balio abeltzain sektore baten negoziorako ona den bitartean; izan ere, gero eta jende gutxiago joaten da beren zezen-ikuskizunetara, eta parte-hartzaileen bila jotzen dute neska-mutikoengana.

Edonola ere, tradizioak eguneratu eta berrikusi egin beharko lirateke gizarteak eta haien balioak aldatzen diren heinean. Hala adierazi zuen hasieran EAJko legebiltzarkide batek Batzordean, animalien ongizateak egungo gizartearentzat duen garrantzia aitortuz. PSEren programak ere aipatzen zuen beharrezkoa zela tradizioen eta gaur egun horiekin bizi diren herritarren arteko sozializazioa.

Hori guztia ez da zure lege-proposamenean jaso. Kultur ondare immaterial bat asmatu dute, eta animaliak babestea erabat ahaztu dute, zutik egon daitezkeenetik erabili ahal izatea ahalbidetuz, eta ikuskizun hauek animaliengan sortzen duten sufrimendu guztia alboratuz. Errealitate horren aurrean, animaliei errespetatu behar zaiela adierazten duten oharrak ez dira paper bustia besterik, Sokamuturretan megafoniaz bigantxa ez heltzeko eskatuz ematen dituzten mezuak bezala, parte-hartzaileek animalia goratzen edo hesien kontra bultzatzen duten bitartean.

Pastelaren ginga
Legebiltzarreko batzordearen eztabaidaren une gorena PPko legebiltzarkide batek eman zuen, «bigantxarik gabeko herri bateko jaiak askoz tristeagoak» direla esan zuenean. Anima Naturalisen ikerketa horretako datuak kontuan hartzen baditugu, Euskadiko herrietako jaien %82a oso tristeak dira.

Benetan tristea da zenbait pertsona, alderdi eta erakundek uste izatea ezinezkoa dela ondo pasatzea animaliei sufrimendua eragin gabe, eta orain diru publikoarekin sustatu nahi dutela ikustea.

Informazio gehiago:

Haurren Tauromakiaren Lege Proposamenaren aurka azaroaren 30ean egin zen protestarako deialdia egin zuten talde animalistek egindako informazioak eta lanak biltzen ditu argitalpen honek, hots, Haiekin, Sokamuturra EZ, Gureak, Gipuzkoa Antitaurina eta animaliak babesteko euskal Federakundearen lana (Euskanbafed),  animalien defentsan diharduten 40 talde baino gehiagoren babesa jaso duena.

Categorías
Euskara

Animaliei tratu txarrak ematea: gizarte-indarkeriaren ataria

street dog

Nelly Glatt F. psikoterapeutak idatzitako artikulua, Mexikoko «El Universal»  ean argitaratutako Animaliekiko tratu txarrei buruzko dosierrean eta Anima Naturalisek bere web gunean berrargitaratu zuen.

Animaliei tratu txarrak ematea gizarte-indarkeria bultzatzen duen faktore bat da, eta, aldi berean, indarkeria horren ondorio bat. Gizabanako eta gizarte gisa denoi iristen zaigun indarkeriaren ur-jauziaren parte da. Indarkeria “ekintza intentzionala da, bakarra edo errepikakorra eta ziklikoa izan daitekeena, beste batzuk menperatu, kontrolatu, eraso edo zauritzera bideratua. Ia beti hierarkia handieneko pertsonek gauzatzen dute, hau da, harreman batean boterea dutenek, baina objektuen, animalien edo norberaren kontra ere egin daiteke”.

Indarkeriak pertsonen garapena inhibitzen du eta kalte itzulezinak eragin ditzake, adierazpen modu desberdinak hartzen ditu, hitzezko ofentsa batetik hasi eta homizidioraino alda daitezkeenak. Krudeltasuna “axolagabekeriazko erantzun emozionala da, edo besteen sufrimenduan edo minean plazera lortzea, edo sufrimendu hori alferrik eragiten duen ekintza; istilu psikologikotzat jo izan da. Haurren krudeltasuna, animaliak barne, desordena antisozialekin eta jokabidearekin lotutako zeinu klinikoa da”.

Indarkeria dagoen familietan, gehienetan ahulenei zuzentzen zaie, hau da, adinekoei, emakumeei, haurrei eta konpainiako animaliei. Animalienganako tratu txarrak jasaten dituzte hari begira daudenek; haien kausak eta eraginak minimizatzen dira, eta animalien gehiegikeriari garrantzirik ematen ez dioten guraso, maisu eta komunitateek, egiaz, erloju-bonba bat inkubatzen dute.

Animalienganako indarkeriaren detekzioa, prebentzioa eta tratamendua gizateriaren ekintza bat dela azpimarratu behar da. Animaliak, gizakiari dagokionez, eboluzio-eskalaren barruan gutxiagotasun-mailan dauden izakiak dira; horrek haien ongizatearen erantzule egiten gaitu, nagusitasuna izateak berekin baitakar betebehar bat, erantzukizun bat, beheko espezieen zaintzaile gisa maila intelektualean betetzea. Benetan indarkeriari aurre egin nahi badiogu, gure borrokaren zati bat beste izaki bizidunekiko tratu txarrak desagerraraztean ere badatza.

Nabarmendu nahi dudan bigarren puntua da animalienganako indarkeria honek familia barruko indarkeriarekiko detektagailu eta alerta seinale gisa balio diezagukeela, animalienganako krudeltasunak eta giza indarkeriak harreman zuzena baitute. Jakin behar dugu lagun egiteko animaliei tratu txarrak ematen dizkieten haurrak gizakien aurkako ekintza ankerren lekuko izan daitezkeela, edo eurak ere adineko eta botere handiagoko norbaiten abusuaren biktima izan daitezkeela.

Haur horiek, aldi berean abusatuak eta abusatzaileak, ikasten eta barneratzen ari dira adinekoak izatean eta beren familiak izatean betikotuko duten indarkeria. Tratu txar hori izan daiteke familia batean gehiegikeria dagoen seinale nabarmen bakarra, eta horrek familia horretan indarkeriaren erantzulea nor den aurkitzen lagun dezake.

Animalia batez abusatzen duen pertsona batek ez du beste izaki bizidunekiko enpatiarik sentitzen eta beste pertsonenganako indarkeria sortzeko arrisku handiagoa du. Amerikako Elkarte Psikiatrikoaren ustez, jokabide-desordenak zehazteko diagnostikoetako bat da. Haur batek bere etxeko animaliari ematen dion tratu txarrari buruz hitz egiten badigu, bere sufrimenduaz ere hitz egiten ariko litzaiguke.

Konpainiako animaliari min emateko mehatxua egitea indarkeria psikologiko mota bat izan daiteke, haurra “ondo portatzeko” erabiltzen dena, edo jasaten ari den abusuren bat ezkutuan gordetzeko modu bat. Adituen arabera, krudelkeriazko ekintzen protagonista edo behatzaile izatea abusu fisikoaren biktima izatea bezain traumatikoa izan daiteke eta, beraz, oso litekeena da haurrak abusuzko aita bihurtzeko arrisku handia izatea, eta horrek, era berean, beste haur bortitzen belaunaldi bat eragin dezake.

Hona hemen animaliekin abusatzen duten haur eta gazteek izan ditzaketen ezaugarrietako batzuk: babesgabe sentitzea eta beste batzuen kontrolpean egotea; animaliak biktima gisa erabiltzen dituzte beren autoritatea eta boterea erakusteko; animaliak, tratu txarrak ematen dizkieten beste autoritate figurekiko sentitzen duten haserrea dela-eta, errudun gisa erabiltzen dituzte; nolabait diskriminatuak dira; zigor gogorrak jasotzen dituzte; autoestimu baxua dute; gizartearen aurkako errezelo handia dute; kalifikazio baxuak dituzte eta sozialki isolatuak daude.

Hona hemen animaliekin abusuak edo tratu txarrak egiten dituztenen familia-testuinguruaren ezaugarri batzuk: haurtzaroan sexu-abusuak jasan zituzten helduak; gurasoekin, familiarekin eta ikaskideekin tratu txarrak ematen ez dituztenek baino harreman negatiboagoa duten nerabeak (Millar eta Knutson, 1997). Animalienganako abusua ohikoagoa da beste indarkeria-mota batzuk (alkohola edo droga-abusua) dauden etxeetan.

Ankerkeriak indarkeria sortzen du, eta indarkeriak, delinkuentzia. Ameriketako Estatu Batuetan egindako ikerketa batean egiaztatu zen animaliei egindako tratu txarrak ematen zaizkien guztiak ez direla serieko hiltzaile bihurtzen, baina serieko hiltzaile guztiek animaliei tratu txarrak eman izanaren aurrekariak dituzte (Gena Icazbalceta). Haur gehienek bizi dezakete intsektuei min emateko moduko etapa bat, munduaren esplorazioaren parte gisa; hala ere, gurasoen aholkularitza egokiari esker, animaliak minarekiko sentikorrak direla ulertzen dute.

Haurrei ematen zaien hezkuntzak haien balioak eta portaera-ereduak ezartzen laguntzen die. Beren printzipio moral eta etikoak beren inguruan dituzten ereduak imitatuz bereganatzen dituzte. Aurreko guztia kontuan hartuta, honako hau baino ezin dugu ondorioztatu: gurasoen, irakasleen, gizarte-langileen, albaitarien, pediatren, animalien babeserako elkarteen eta psikologoen ahalegin integratua behar-beharrezkoa dela animalienganako tratu txarrak prebenitzeko eta, ondoren, gizarte-indarkeria bihurtzeko.

Categorías
Euskara

Asto Probetako animaliekiko tratu txarrei buruzko txostena

Teresa Gamonal adituaren albaitaritza eta etologia txostena argitaratzen dugu, astoekin harria arrastatzeko probetan gertatzen den animalien sufrimendua azalduz, Asto Probak izenarekin ezagutzen direnak. Ikerketak ondorioztatu duenez, animaliei ezartzen zaien zigor fisikoa eta neurrigabeko ahalegina ez dira bateragarriak haien ongizatearekin.

Ekidoen etologian eta ongizatean aditua den albaitari ospetsua den Gamonalen txostena Leioako Asto Probetako 54 bideoren analisian oinarritzen da. Astoetan behar ez den sufrimendua eragiten duten faktore anitz identifikatu zituen adituak.

Txostenaren funtsezko aurkikuntzak

  • Muturreko esfortzua: Asto Probak intentsitate handiko jarduera anaerobikoa da, eta horrek esan nahi du esfortzu handia egin behar dela denbora laburrean. Astoek 400 kg inguru pisatzen dute, eta 700 kg-ko harria arrastatzen dute, adibidez, 15 segundoko errepikapenetan 6 segundoko atsedenarekin, 20 minutuz guztira. Atseden-denbora kenduta ere, esfortzua 14 minutuz luzatzen da, ekidoekin araututako beste proba batzuen iraupen maximoko 3-6 minutuak baino dezente denbora luzeagoa. Gamonalen arabera, ahaleginaren luzapen horrek justifikaziorik gabeko sufrimendua eragiten die astoei.
  • Minaren eta estresaren zantzuak: Astoek «mugiezintasun estoikoarekin» erreakzionatzen dute estresari aurre egiteko, eta jokabide horrek harraparien aurrean ahul ez izaten laguntzen die. Horregatik, ondoeza bere gorputz- eta aurpegi-adierazpenen bidez identifikatu behar da. Asto Probetan, astoek harriari tira egiten diotela ikusi zuten burua oso altxatuta, eta hori estres, beldur eta ihes egiteko gogoaren adierazle da. Txostenak beldurrak eragindako saihesteko adierazpenak ere aipatzen ditu, hala nola makilaren aurrean burua kentzea, baita aurpegian mina edo ondoeza adierazteko adierazpenak ere, hala nola, sudur-hobien inguruko tentsioa, belfoen gaineko zimurrak eta “bekaina” goratuta duten begiak.
  • Zigor fisiko eta psikologikoak: Txostenak Asto Probetan erabilitako hainbat zigor-mota deskribatzen ditu. Garrasiek saihesteko erreakzioak sortzen dituzte astoetan, garrasia minarekin lotzen duen aurretiko entrenamendu baten ondorioz. Uhalei tirakadak eta makilarekin edo akuiluarekin emandako kolpeak ere ikusten dira. Adituak azpimarratu du Herri Kirolen Federazioaren araudiak makila erabiltzeko aukera ematen duela. Jokabide hori ez dator bat Valentziako Erkidegoko araudiarekin, han makila erabiltzea animalien aurkako tratu txartzat hartzen baita. Azkenik, zerra bat erabiltzen da, metalezko pieza horzdun bat, astoaren sudur hezurraren gainean jartzen dena, presioaren mina ezabatzen ez duen zinta batez estalia.

Animalien ongizatearen garrantzia

Albaitariaren arabera, zigorraren ondoriozko beldur edo minean oinarritzen diren jarduerak, estres maila altuak dakartzatenak, bateraezinak dira animalien ongizatearekin. Gainera, Teresa Gamonalek gogorarazi du 17/2021 Legeak animaliak izaki sentikortzat hartzen dituela, eta horrek esan nahi duela haien ongizatea fisikoa ez ezik emozionala ere badela. Animalien Osasunaren Munduko Erakundeak (OMSA-OIE) ere lan ekidoei sufrimendua eragiten dieten jarduerak ekiditea gomendatzen du.

Txosten osoa eskuratzeko, lotura honetara jo:

https://labur.eus/astoprobak

Bertan Teresa Gamonalen curriculumaren laburpena ere irakur daiteke.

Categorías
Euskara

3.100 sinadura!

3.100 sinadura baditugu!

Dagoeneko Herri Ekimena, aurkezteko behar beste sinadurak jaso ditugu Leioako Udalari Asto Probak ordezkatu ditzala eskatzeko.

Mila esker sinatu edo lagundu duzuen guztioi

Irailaren hasieratik mahai asko jarri ditugu kalean Leioan erroldatutako pertsonek San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena sinatzeko. Sinatu duzuenoi, eskerrik asko!

Sinadurak biltzen lagundu duzuen guztioi ere eskerrik asko, bihotz-bihotzez!!!

Eskerrak lagundu diguten establezimenduei

Laguntzaile izan diren establezimendu hauei ere eskerrak eman nahi dizkiegu:

  • 1.- Oé bistró:  Leioako jatetxe beganoa (abendutik itxita dagoena)
  • 2.- Leioa albaitaritza klinika: Ondizko Andra Mari kalea, 1
  • 3.- Zaindu albaitaritza klinika: Artatza kalea, 20
  • 4.- Larrucea albaitaritza klinika: Sabino Arana, 18
  • 5.- Gobela albaitaritza klinika: Errekagane Kalea, 13 (Romo)
  • 6.- Landeta albaitaritza klinika: Eduardo Coste (Areeta)
  • 7.- Nhoa Kafea: Luis Bilbao Libano, 7

Sinatzeko orriak badituzu edo sinatu nahi baduzu

8.- Kontaktatu gurekin:
Martxoaren 27ra arte, jarri gurekin harremanetan  leioamaltrato@gmail.com bidez. Baita 711 544 504 telefonoaren bidez ere (Whatsapp eta Telegram eskuragarri) eta jasotzera joango gara.

9.- Martxoaren 27ra arte sinatu online (NANe, B@kQ edo Ziurtagiri Digitala):
Sinadurak biltzeko orria PDF formatuan jaitsi hemen klikatuz eta erabili:

Sinatzeko Adobe Reader, Autofirma edo Izenperen web zerbitzua erabil ditzakezu. Bidali PDFa leioamaltrato@gmail.com helbidera.

Categorías
Euskara

Sinadura kanpaina Leioan, San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena aurkezteko

Leioako animalistek gaur hasiko dute Leioan bizi diren pertsonen sinadura bilketa, Herri Ekimen baten bidez Udalari proposatzeko Asto Probak ordezkatu daitezela sufrimendurik sortzen ez duen jarduera batekin, batasuna eta dibertimendua sortuko duen jarduera, alegia.

Udalak animaliekiko harri-arrastatze probarik ez antolatzea, ez diruz laguntzea, ez baimentzea ere eskatu dute.

Leioan, animaliekin egindako harri-arrastatze probak udalerriko landa-iraganaren isla dira, baina eztabaida sortu dute 2007az geroztik, ATEA (Animalien Tratu Etikoaren aldeko Elkartea) elkartearen salaketa baten ondorioz, Udalak Txopoeta auzoko jai-batzordearekin erabaki baitzuen astoekin edo poniekin proba gehiago ez egitea.

Ondiz eta Santimami auzoek, euren jaietan idi-probak sartzen zituztenak, egiteari utzi zioten 2018 eta 2022an, baina San Bartolome auzoan Asto Probak mantentzen dira, animalistek gogor kritikatzen dituztenak.  Azaltzen dutenez, horietan, inoiz 480 kilo baino gehiago pisatzen ez duen asto batek 700 kiloko harri bat mugitu behar du, zenbat eta urrunago eta azkarrago. Horretarako, makilakaden poderioz ikasi ondoren, proba egiten duten bitartean, orgariek 2 makila ere hautsi ditzakete astoaren bizkarrean. Eta hori guztia, jabeak sari bat eskura dezan eskudirutan eta gutxi batzuk diberti daitezen sufritzen ikusiz.

Leioa Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeko bozeramailea den Ruben Belandiak azaldu duenez, “animaliekin egiten diren arrastatze-probak jaietako programetatik desagerrarazteko eskaera 11.500 sinadurek babestu zuten 2015ean Change.org-en eta 45.000k 2019an. Udalak ez zituen aintzat hartu, Leioan bizi ez diren pertsonek ere sinatzen zutelako. Hori dela eta, Leioan erroldatutako pertsonen paperezko sinadurak biltzeko asmoa geneukan. Baina, Getxoko azken esperientziaren aurrean, non Sokamuturra Ez-ek bildutako udalerriko pertsonen paperezko sinadurak ere ez baitzituen aintzat hartu bere Udalak, Udalbatzak gure eskaerak eztabaidatu eta bozkatu behar izatera behartuko zuen formula bat aukeratu genuen.”

Formula hori Leioako Udalaren Araudi Organikoa eta Herritarren Partaidetzakoaren 131. artikuluan ezarritakoa da. Horren arabera, herritarrek Herri Ekimena gauzatu ahal izango dute, udal-eskumenaren arloko akordio- edo jarduera-proposamenak edo araudi-proiektuak aurkeztuz. Horretarako, adinez nagusi diren eta udalerrian erroldatuta dauden pertsonen % 10aren behar bezala egiaztatutako sinadura bildu behar dituzte. Ekimena Udalaren Osoko Bilkuran eztabaidatu eta bozkatu beharko da.

3.000 sinadura

Eustaten datuen arabera, Leioak 32.448 biztanle zituen 2024. urtearen hasieran, eta horietatik 6.138 0 eta 19 urte bitartekoak ziren. Azken horiek baztertuta, 26.310 adin nagusiko geratuko lirateke gutxienez. Horiei 2024tik izandako hazkundea gehitzen badiegu, baitai 18 edo 19 urte dituztenak ere, gutxienez 3.000 sinadura behar dira ekimena aurkeztu ahal izateko.

Kopuru hori lortzeko, gaurtik aurrera sinadurak biltzeko mahaiak jarriko dituzte herriko hainbat puntutan.

Eskaerak

Hau da Herri Ekimenaren bitartez, Leioako Udalari eskatzen diotena:

1.- Asto Probak batu eta dibertituko gaituen jarduera batekin ordezkatzea, sufrimendurik gabe.

2.- Udalak ez dezala antolatu, ez diezaiola diruz lagundu ezta espazio edo eraikin publikoak erabiltzeko baimenik eman ere bere programan animaliekin harria arrastatzeko probak sartzen dituen inolako festa edo ekitaldiri.

Aurrera egiteko aukera

Leioa Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeko bozeramailea den Lola Azpitartek azaldu duenez “Herri Ekimen hau sinatzeak San Bartolomen animaliak errespetatuko dituzten jaiak sortzeko aukera ematen digu, guztiok goza ditzagun. Inguruko beste udalerri batzuk animaliekin egindako ikuskizunak ezabatuz egiten dute aurrera, eta Leioak ere egin dezake. Bada garaia elkarrekin Leioa etikoago eta modernoago baterantz aurrera egin dezagun.”

Hori dela eta, Leioan erroldatutako adin nagusiko pertsona guztiei dei egin die bere sinadurarekin Herri Ekimen hau babesteko.

Sinadurak biltzeko kanpainaren kartela

Kartelak orain arte Leioako San Bartolome auzoko jaiak izan direna alderatzen du, asto bati kolpeka ari den gurdigile baten irudiarekin, eta izan litezkeenak, Giza Probak izeneko pertsonekin egindako harri-arrastatzearen irudiarekin, kasu honetan neskak protagonista direla, zehazki Harriti Giza Proba taldearenak.  

Eskuratu sinatzeko orria PDF formatoan

Sinatu modu digitalean eta posta elektronikoaren bidez bidali helbide honetara:trónico a leioamaltrato@gmail.com

Beste aukera bat da orria imprimatu, sinatu eta ekarri jartzen ditugun mahaietara, edo kontaktatu gurekin eta geratuko gara orria jasotzeko.

Categorías
Euskara

Hau da urtero Leioak baimentzen eta diruz laguntzen duena

Hau da urtero Leioako Udalak baimentzen eta diruz laguntzen duen animaliekiko tratu txarrak eragiten dituen ikuskizuna

#astoprobarikez

@barcelonaanimalsave @veganasunidas @lesveganbilbao eta @lauriiiss16 ren laguntzaz egindako bideoa.

Categorías
Euskara

Jipoiaren bidez ikasi

Leioako bizilagun batek astoak Asto Probetan parte hartzeko nola prestatzen dituzten konfirmatu digu

Animaliak erabiltzen dituzten zirkuak debekatuta daude Euskadin 2022tik. 2012az geroztik, hainbat udaletan debekatzen ari ziren. 2013an Catalunyak egin zuen. Eta 2024an debekaturik geratu ziren Espainiako estatu osoan, 2019tik diru-laguntzak jasotzeari utzi baitzion.

Lehenengo udal-debekuak zirela eta, Javier Birlanga albaitariak hau zioen bere blogean:

Txikiak garenetik, zirkura joaten gara, han erakusten dizkiguten animalia sinestezinekin eta giza portaeraren imitazio absurdoan egiten dakiten gauzekin bat eginik.

Hala ere, txikitan ezagutzen ez duguna eta helduen motu proprioa ezagutzen ez duguna da animalia horiek asetzeraino gaizki tratatuak direla elefante batek, adibidez, hanka bat altxatzea edo lehoi batek suzko zirkulu batetik salto egitea lortzeko. Benetan merezi al du tratu hori elefante batek hanka bat nola igotzen duen ikusteko?

Leioa animaliekiko tratu txarrren kontrako plataformakook betidanik pentsatu dugu astoek harria arrastatzen ikasteko jasaten duten prozesua zirkuetako animaliek jasaten dutena bezalakoa dela. Errepikatzen diren jipoiek behartzen dute astoa harria ahalik eta azkarren eta urrunen eramatera. Kolpeekin batera, oihuak ere astoa beldurtzeko erabiltzen dira.

Leioako bizilagun batek gure usteak baieztatu dizkigu. Festak baino egun batzuk lehenago ikusi zuen, eta honela kontatu digu:

Lehengo egunean ikusi nuen asto koitadu bati nola ematen zioten makilarekin harri handi bat eraman dezan. Izugarria. Oihukatu egin nien, baina begiratu ere ez zuten egin.

San Bartolometik etorrita, Peruri auzoko lehen baserriaren ondoko lursailean zeuden.

Ileak tente jarri zitzaizkidan. Ezin nuen sinetsi.

Peruri San Bartolometik gertu dagoen auzoa da. Baserri batzuetan astoak dituzte eta asto horiek harri-arrastatze probetan parte hartzen dute (Asto Probak).

Perurin bizi diren edo bizi izan diren pertsona batzuk San Bartolome auzoko Jai Batzordeko kideak dira, eta handik sartzen dituzte asto probak auzoko jaietako egitarauan, eta ziurtatzen dute astoen jabeentzako sariak dirutan izatea.

Categorías
Euskara

Animaliei tratu txarrak eragiten dizkieten festak. Gutuna El Correon

Lola Azpitarte, Animalien aurkako tratu txarren aurkako Leioako bozeramailearen gutuna 2025/08/29ko El Correo n :

Animaliei tratu txarrak eragiten dizkieten festak.

Nire etsipena erakutsi nahi diet animaliak hazten dituzten pertsona horiei, kasu honetan astoak eta behiak, gero onura bat ateratzeko froga mingarrietan parte hartera behartzen dituztenak, hala nola, asto probak, sokamuturrak eta gure politikariek tradiziotzat hartu eta diruz laguntzen dituzten guztiak, eragiten duten sufrimendua kontutan hartu gabe.

Eboluzionatu egin dugu, iraganak atzean geratu beharko zukeen, eta are gehiago gure garaiei ez dagozkien horrelako krudelkeriak.

#astoprobarikez

#SokamuturraEz

Categorías
Euskara

Leioa aitzindaria izan zen 2005ean zekorketa bat debekatu zuenean

Animaliekiko Tratu Etikoaren aldeko Elkarteak (ATEA) 1993tik egiten du lan animalia guztien eskubideen alde eta animalien sufrimenduan oinarritutako festak desagerraraztearen alde.

2015eko urrian ATEA elkarteko ordezkariek 10.000 sinadura entregatu zituzten Leioako Udalean, udalerriko auzoetako jaietako animaliekin egindako idi probak eta asto proba guztiak ezabatzea eskatzeko. Azkenean, 11.500 sinadura bildu ziren.

Sinadurak ematean egin zituzten adierazpenetan, ATEA elkarteko ordezkariek azaldu zuten Leioa hiri aitzindaria izan zela bere garaian, 2005ean zekorketa bat (zekorrekin egindako zezenketa, urte bat edo biko behi kumeekin) egitea debekatu zuelako .

Gainera, ATEAK zabaldutako irudi honetan ikus daitekeenez, elkarte horrek Leioako Txopoeta auzoan 2007ko irailaren 29an egindako asto eta poniekin egindako harria arrastatze proben aurkako protesta-idazki bat aurkeztu zuen.

Orduan Eneko Arruebarrena buru zuen Leioako Udalak, salaketa aztertu ondoren, 2008ko otsailean ATEA elkarteari jakinarazi zion Txopoeta auzoko jai batzordearekin akordioa lortu zuela «astoak edo poniak erabili behar diren proba gehiago ez egitearen zentzuan».

Harrezkero ez da inoiz horrelako proba gehiagorik egin auzo horretan, baina, hala ere, jai jendetsuak izaten jarraitu du.

2015ean, sinadurak entregatzean, ATEAK Leioako Udalari eskatu zion 2005ean zekorketa debekatzeko neurriek izan zuten izaera aitzindariari eta La Txoperako Jai Batzordearekin lortutako akordioari berriz heltzeko asto eta poniekin harri-arrastatze probak ez egiteko.

2018tik, Ondiz auzoko jaietan horrelako probak sartzeari utzi zion Udalak, zuzenean berak antolatzen baitzituen. Idi-probak barne hartzen zituen auzoko beste Jai Batzordeak, Santimamikoak, pandemiaren ondoren egiteari utzi zion. Herriko jai orokorretan, beste herri kirol batzuk ere egiten dira, baina inoiz ez da egin animaliekin arrastatze-probarik.

2019an, Udalak Animaliak edukitzea eta babestea arautzen duen Ordenantza berria onartu zuen. Bere hitzaurrean adierazten zenez, kontuan hartu behar dugu animaliek sentitzeko duten gaitasunaren egiaztapen zientifikoa, eta edozein izakiren ankerkeria eta sufrimendu premiagabekoa gutxitzen duen gizarte baten aldeko sentiberatasun eta herritarren eskaera handiagoak animalien ikuspegi sozial eta legal berri baterantz garamatzala, ez jabetzaren xede diren ondasun soiltzat, baizik eta izaki sentikortzat, Europar Batasunaren Funtzionamenduari buruzko Tratatuaren 13. artikuluak espreski adierazten duen bezala.

Lisboako Tratatuak animalien defentsarako politika publiko integralak martxan jartzeko betebeharra ezarri zien Europar Batasuneko estatu kideei, animaliak izaki sentikorrak direla eta ez gauza hutsak oinarritzat hartuta. Ulertzen da animaliak plazera eta mina sentitzeko gai direla, eta animaliak izaki sentikorrak direnez, eta ezaugarri hori kontuan hartuta, ezin direla objektu huts gisa tratatu.

Ordenantza horretan jasotako adierazpenak ez dirudi bateragarria denik San Bartolome auzoko jaietan egiten diren Asto Probak egitearekin.

Animalien aurkako tratu txarrak desagertu egin behar dira jaietako programetatik, espazio publikoetatik eta diru-laguntza publikoetatik, eta ahulenen sufrimenduan oinarritzen ez diren beste jarduera batzuekin ordezkatu behar dira.

2009an Kolonbian egindako zekorketa bati dagokio argitalpen honetan irudi nabarmen gisa agertzen den argazkia, eta Patton da egilea.

Argazkiak CC BY-NC-SA 2.0 lizentzia dauka.

Categorías
Euskara

Umeek tratu txarra ikusten dute Asto Probetan

Duela 50 urte aitona-amonek bilobak zezenketak ikustera eramaten zituzten bezala, ikuskizun krudel horretara zaletu zitezen bilatuz, Leioako San Bartolome auzoko asto probetako antolatzaileek ere beren seme-alabak eraman ohi dituzte beren senideek parte hartzen duten Asto Probak ikustera, ikuskizuna betikotu eta normaltzat jo nahian, non astoak sufritu egiten duen, jabeek dirua irabaz dezaten.

Baina auzoko beste neska-mutiko batzuek izututa begiratzen diote udako beren jaiak minez tindatzen dituen ikuskizunari.

Atzo, Leioako neska-mutil batzuek Asto Proben kontrako kartel koloretsuak prestatu zituzten eta probak grabatzera joan ziren Sokamuturra ez , Leioa animaliekiko Tratu Txarren aurka, Veganas Unidas , De Naturaleza Animal eta beste talde batzuetako pertsonei eman zizkieten.

Beren xalotasunarekin begi-bistakoa dena gogorarazten digute: astotxoek ez dute sufritu behar: ez dute nahi astotxoak 20 minutuz kolpeka bueltak ematen 700 kiloko harria arrastaka ibiltzera behartuak izaterik.

Ez da dibertsioa, tratu txarra da.

Bere ahotsak eztitasunez eta itxaropenez betetzen gaitu, etorkizuna jai alaiez, tratu txarrik gabe, izaki bizidun guztienganako begirunez eta arretaz beterik izango den esperantzaz.

Bada beste itxaropen motibo bat ere: duela 50 urteko aiton-amonek ahalegin handia egin arren, Bilboko zezen plaza hutsik dago egun gehienetan.

Categorías
Euskara

Asto gazteak erabiliz igandean Leioan egingo diren Asto Probak bertan behera uztea eskatzen dugu

Asto probak Leioako San Bartolome ermitaren ondoan dagoen probalekuan egingo dira, abuztuaren 24an, 18:30ean, San Bartolome auzoko Jai Batzordeak antolatuta, auzo horretako jaien programazioaren barruan. Aurten lehian hasi diren asto gazteak izango dira parte-hartzaileak.

Antolatzaile berberek atzoko egunean, leku eta ordu berean, egindako probetan ikusi ahal izan zenez, 700 kiloko harria astoek mugitzeak, kasurik onenean 480 kiloko pisura iristen direnak, gehiegizko ahalegina suposatzen du animalientzat, leher eginda amaitzen baitute.

Komunikabideek eta partikularrek kamerak zeramatzatenez, atzokoan ez ziren gertatu animalia horiek harria urrunago eta azkarrago eraman zezaten hartu ohi dituzten jipoiak, eta, areago, astoa jotzeko makilarik ere erabili gabe parte hartu zuten zenbait orgazainek ere parte hartu zuten lehiaketan; gainerako kasuetan, asto baten bizkarrean eman zituzten kolpe puntualen segida, lehiaketak irauten dituen 20 minutuetan, edo animaliaren bizkarra nabarmenki markatuta geratzen den bakoitzean.

Iganderako aurreikusita dagoen lehiaketan, parte hartzen duten astoak “kintopekuak” dira, hau da, aurten lehen aldiz harrizko arrasteko probetan ofizialki lehiatu diren animaliak. Horrek esan nahi du animalia gazteagoak direla, eta animalia heldu eta eskarmentudunei eskatzen zaien ahalegin bera eskatuko zaiela, horrek haien osasunerako dakarren arriskuarekin.

Astoen jabe guztiek sari bat lortzen dute dirutan, harri-arrastatze probetan parte hartzeagatik, eta sari hori handiagoa da lehiaketan lortutako postuaren arabera.

Horrez gain, asto bidezko harri-arrastatze probetan, “kiniela” bat egiten da, eta bertaratzen direnek apustu egin dezakete zenbat iltze egingo dituen asto bakoitzak. Iltze bakoitzak joan-etorriko ibilbide bat identifikatzen du probaleku bezala ezagutzen den gainazal harriztatuan zehar.

Apustuak asto bakoitzaren emanaldiaren lehen 10 minutuetan egiten dira. 10 minutu horiek igarotakoan, asmatzen duenak edo asmatzen dutenek jasoko duten saria zein izango den iragartzen da. Atzoko egunean, 50 euro inguruko sariak izan ziren, eta, kasu batzuetan, irabazle batzuen artean banatu ziren.

Ez dakigu zenbat diru bildu den, ezta sarietara bideratutako diru-sarreren ehunekoa eta bildutako gainerako dirua zertarako erabili den ere. Dena den, legezkoak ez diren apustuak egiteko arriskua dago.

Sufrimendu hori ez da onargarria, eta Administrazioek geldiarazi egin behar dute

Etxeko animaliak babesteko ekainaren 30eko 9/2022 Euskal Legearen hitzaurreak azaltzen duenez, animaliak plazera eta mina sentitzeko gai direla uste da, eta ezaugarri hori kontuan hartuta, ezin direla objektu huts gisa tratatu.

Animalien ongizateari buruzko kezka Europar Batasunaren Funtzionamenduari buruzko Tratatuaren 13. artikuluan dago jasota, eta Lisboako Tratatuan indartu zen, granjako animaliak izaki sentikortzat hartuta.

Lege horren 2. artikuluaren 13. paragrafoak honela definitzen du tratu txarra: “nahita egindako edozein jokabide, egitez edo ez-egitez, zaintzan, albaitaritzako laguntzan edo elikaduran, animalia bati behar ez den mina, sufrimendua edo lesioa eragiten badio eta haren osasunari edo heriotzari kalte egiten badio, legez babestuta ez dagoenean”.

Lege horren 1.3 a) artikuluak ezartzen du administrazio publikoek animalien babesa, kontserbazioa, errespetua eta tratu ona sustatuko dituztela.

Hori guztia dela eta, Leioa Animaliekiko tratu txarren aurkako ekimenakook, SALATZEN DUGU:

Harria astoekin herrestatzeko jarduera bat egotea, astoei gehiegizko esfortzua egitean datzana, alferrikako mina eta sufrimendua eragiten diena, tratu txartzat hartu behar dena.

Biharko (abuztuak 24, igandea, 18:30ean) jarduera are larriagoa da, asto gazteenek parte hartzen baitute, eta, beraz, lesioak izateko aukera handiagoa dute.

Gehiegizko ahalegin, oinaze eta sufrimendu horren aurrean astoen aurrean jartzen dena, jabeek etekin ekonomikoa lor dezaten. Eta ahalegin hori are handiagoa da astoak oso gazte eta eskarmentu gabeak direnean.

Asto Probetan kirol-apustuak egiten direla eta horien onuradunak ezezagunak direla.

Ondorioz, ESKATZEN DUGU ez dadila egin abuztuaren 24an (igandea), 18:30ean, Leioako San Bartolome ermitaren parean dagoen probalekuan egitekoa den asto gazteen asto-proba.

Jarduera honen inguruan egiten diren apustuen diru mugimendua ikertzeko ere eskatzen dugu, sarietara bideratzen ez den bildutako diruaren zatia zertarako erabiltzen den eta apustu horiek beharrezko baimenak dituzten zehazteko.

#AstoProbarikEZ

Categorías
Euskara

Dokumentatu tratu txarrak abuztuak 22 eta 24ko Leioako Asto Probetan

Leioako San Bartolome auzoko jaiek 2 egun eskaintzen jarraitzen dute astoekin harria arrastatzeko probak egiteko (Asto Probak).

Abuztuaren 22an eta 24an, 18:30ean, San Bartolome Ermitaren parean, astoek 700 kiloko harria mugitu beharko dute (duela 10 urte 575 kilokoa zen) eta ahalik eta urrutien eta azkarren eraman, karreju izeneko eremu harriztatu baten gaineko joan-etorriko ibilbideetan.

Asto irabazleen jabeek sariak dirutan jasotzen dituzte, jaietako diru partida handiena horretan aritzen baita.

Irabazi hori lortzeko, jabeek ez dute zalantzarik egiten astoak itsasteko, 17 mm-ko diametroko egurrezko makila batekin (2023ra arte 15 mm-koa zen).

2023tik aurrera, jabeek 2 makila ere hautsi ditzakete astoari itsatsita. Urte horretara arte, makila bat hausten bazuten animaliari joka, makilarik gabe geratzen ziren.

Onargarria al da animalia 2 makila bere bizkarraren gainean hautsi arte kolpatzea, harri bat ahalik eta urrutien eta azkarren arrasta dezan, bere jabeak dirua irabaz dezan eta gutxi batzuk dibertitu daitezen animalia sufritzen ikusiz? Erantzuna EZ da.

Badira, gainera, animalientzat kaltegarriak diren beste faktore batzuk, hala nola lekualdatzeko baldintzak, tenperaturak, giro zaratatsua eta astoa harriarekin lotzen duten egitura metalikoek hanketan eragindako zauriak.

Gorabehera horiek guztiak direla eta, animaliei hainbeste sufrimendu sortzen dien froga bat ezin da festen parte izan, ez espazio publikorik okupatu, ezta udalaren diru-laguntzarik jaso ere.

Gure ustez, Asto Probak euskal tradizioari lotutako eta dagoen probalekuari erabilera emango dion jarduera batekin ordezkatu beharko lirateke, hala nola pertsonen bidezko Harri Arrastea (Giza Probak).

Baina ez San Bartolome Auzoko Jai Batzordea ez Leioako Udala ez daude prest animalien aurkako tratu txarrak sortzen dituen jarduera antolatzen, baimentzen eta diruz laguntzen ari direla onartzeko.

Hori dela eta, Leioa Animaliekiko Tratu Txarren Aurka ekimenak dei egiten dugu komunikabideok, elkarteek eta herritarrok argazkiak eta bideoak egin ditzagun gure jaietan, gure herrian eta gure diruarekin zer egiten ari diren erakusteko.

San Bartolome auzoko Asto Proben testuingurua

1.- Une honetan, Leioan, San Bartolome auzoko jaiak dira bere egitarauan horrelako probak sartzen dituzten bakarrak.

  • Leioako Udalak antolatzen dituen Ondiz auzoko jaietan, 2018an idi-probak kendu egin ziren.
  • Santimami auzoko jaiak, auzoko jai batzordeak antolatzen zituenak eta Idi Probak ere barne hartzen zituenak, bertan behera idi probarik gabe egin dira pandemiaren ondoren..

Oraindik ere egiten dira idi probetako saio puntualak Ondizko probalekuan, Euskal Kirol Zaleak elkarteak antolatuta, Leioako Udalaren diru-laguntzarekin. Gainera, udeletxekoa den probaderoaren eraikina erabiltzen dute.

2.- Horrelako probak gure udalerriko jaietako programetatik desagertzeko eskaera, Leioa Animaliekiko Tratu Txarren Aurka ekimenak bultzatua, 45.040 sinadurek babestu zuten 2019an Change.org plataforman. Kontsultatu hemen.

Antzeko ekimen batek, Animaliei Tratu Etikoa ematearen aldeko Elkarteak (ATEA) 2015ean bultzatutakoak, 11.542 sinadura lortuak zituen plataforma berean. Kontsultatu hemen.

3.- 2019ko abuztuaren amaieran, PACMA Alderdi Animalistak bideo bat argitaratu zuen, Leioako San Bartolome auzoko Asto Probetan animaliei tratu txarrak ematen zaizkiela salatuz.

Ondorioak

  • Asto Probak garatzeko baldintzak gero eta gogorragoak dira (125 kilo gehiago arrastatu behar dira, makila lodiagoa, astoaren bizkarraren gainean hautsi daitezkeen makilen kopurua bikoiztea), animalienganako tratu txarren aurkako kontzientzia soziala etengabe hazten ari den bitartean.
  • Asto Probak ordezkatzeko aukerak daude.
Categorías
Euskara

Webgune berria eta sare sozial gehiago ireki ditugu

Getxon Sokamuturra Algortako portu zaharreko jaietatik desagerrarazteko Sokamuturra Ez plataformak egin duen lan eredugarriak pizgarri handia izan da Leioa Maltratoren lana indartzeko, animaliekiko tratu txarrak gure herriko jaietatik desagertzea lortzeko.

Pertsona berriak ere batu dira plataformaren lanera, eta horri esker aurrerapausu nabarmena eman dugu komunikazio alorrean eta webgunea zabaldu dugu www.leioamaltrato.org eta sare sozialetan geneukan presentzia zabaldu dugu: Instagram Mastodon eta Bluesky sare sozialetan gaude eta Facebook eta X (Twitter)-enmantentzen gara.

Informazio honetan agertzean gain, lotura guztiak gure webgunearen azpikaldean dauden, eskuinean.

Presentzia horri esker, beste elkarte batzuek egiten duten lana ezagutu eta hortik ikasten ari gara, eta baita beraien lankidetza ere lortzen ari gara, bihotz bihotzez eskertzen duguna.

Jarrai gaitzazu, partekatu, zabaldu eta lagundu animaliekiko tratu txarrak gure jaietatik desagerrarazten.

Categorías
Castellano Euskara

PACMA alderdi animalistaren salaketa = Denuncia del partido animalista PACMA (2019)

[Es] En 2019, el partido animalista PACMA publicó un vídeo para denunciar el #MaltratoAnimal que sufren los burros en las pruebas de arrastre de piedra que se celebran en las fiestas del barrio de San Bartolomé de #Leioa y pedir su eliminación.


[Eus] 2019.ean, PACMA alderdi animalistak bideo bat argitaratu zuen, astoek jasaten dituzten #TratuTxarrak salatzeko eta #AstoProbak Leioako San Bartolome auzoko jaietatik desagertzea eskatzeko.

Categorías
Castellano Euskara

Abuztuak 22 eta 24, Asto Probak Leioan= Asto probak en Leioa: 22 y 24 de agosto

El programa de las fiestas del barrio de San Bartolomé de #Leioa incluye 2 días de competición de arrastre de piedra con burros (Asto Probak) el viernes 22 de agosto y el domingo 24 de agosto, ambas a las 6:30 de la tarde. El domingo además se entregan los premios, que son en metálico.

Hay alternativas para divertirse sin #maltratoanimal

Leioako San Bartolome auzoko jaien egitarauak 2 egun aurreikusten ditu #astoprobak egiteko , abuztuak 22, ostirala, eta abuztuak 24, igandea, biak arratsaldeko 6:30etan. Igandean, sari banaketa ere egingo da, dirutan jasotzen diren sariak, alegia.

Animaliei tratu txarrik eragin gabe dibertitzeko beste aukera asko badaude.
#AstoprobarikEZ

Categorías
Euskara

Leioako San Bartolome auzoko jaietako 2 egun pasatuko dituzte astoak jotzen

Aurten ere, #Leioa ko San Bartolome auzoko jaietan, 2 egun erabiliko dituzte #astoprobak egiteko. Astoei kolpeak ematen dizkiete harri handia mugi dezaten, eta harria gehien mugitzen duen astoaren jabeak dirusaria jasotzen du.

San Bartolomeko Jai Batzordea da antolatzailea, Leioako Udalaren dirulaguntzarekin.

Animaliei kolpeak ematea ezin da jaia izan!

#AstoProbarikEZ

#animaliekikotratutxarrikez

.