Etiqueta: EAJ

Categorías
Euskara

EAJ, EH Bildu eta PPren botoek gaitzetsi dute animalien sufrimendurik gabeko jaien aldeko Leioako Herri ekimena

Animalien sufrimendurik gabeko jaien aldeko Herri Ekimena atzera bota zuen Leioako Udalak, EAJk, EH Bilduk eta PPk aurka bozkatu zutelako (15 boto, PPko zinegotzi batek alde egin zuelako), eta PSE-Ek  eta Elkarrekin Podemosek alde (5 boto).

Herri-ekimena udalbatzara iritsi zen udal idazkariaren aurkako txostena izan arren, sinadurak notario batek egiaztatzeko eskatzen jarraitzen baitzuen. Izan ere, aurreko saiakeretan, bildu ziren 11.500 eta 45.000 sinadurak paperontzira joan ziren.

Bitxia bada ere, EH Bilduren udal taldea idazkariaren txosten horretan oinarritzen saiatu zen, Herri Ekimena osoko bilkuran eztabaidatu eta bozkatu ez zedin. Alkateak azaldu zuen Leioako kaleetan sinadura bilketaren lekuko izan zela eta, eskatutako sinadura kopurura iritsi eta sinatzaileak erroldatuta zeudela egiaztatu ondoren, argi berdea eman ziola tramitazioari.

EH Bilduk nabarmendu zuen Herri Ekimenean jasotako puntuak, idazkariaren txostenaren arabera, ez datozela bat legearekin, eta, onartuz gero, horren alde egiten zutenek prebarikazioa egingo zutela.

Azkenik, herri ekimena eztabaidatu eta bozkatzea erabaki zen, gai zerrendan zegoen bezala.

Alkateak ez zien utzi Herri Ekimenaren sustatzaileei hura defendatzen eztabaida hasi eta bozketa gertatu aurretik, baizik eta osoko bilkura amaitu arte; EH Bilduk, PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek kritikatu zuten hori.

Udal talde ezberdinek Herri Ekimenaz adierazitako iritziak lotura honetan laburbilduta irakur daitezke, baita osoko bilkuraren bideora sartu ere:

Asto Probak Leioako udal taldeen iritzietan

Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako Taldetik  uste dute Herri Ekimenarekin zuten lehengo helburua bete dela, hau da, Leioako Udalbatzan etikoki zalantzan jar daitezkeen proba horien jarraipenari buruz eztabaidatzea.

PSE-EEren eta Elkarrekin Podemosen babesa eskertu dute, horiek baitira Herri Ekimenaren sustatzaileekin bildu nahi izan duten udal talde bakarrak, nahiz eta bilera eskaintza hori joan den irailaren 1etik bidali dizkieten mezu guztietan sartu duten.

Haien ustez, pena da EAJk, EH Bilduk eta PPk nahiago izan dutela tradizioarekin geratu eta Asto Probetako astoen sufrimenduaz zientziak dioenari muzin egin. Gaiak eta momentuak pauso bat aurrera ematea eskatzen zuten eta ez bi pauso atzera ematea, eta hori da talde horiek aukeratu dutena.

2013an araudia onartu zutenetik Leioako Udalean aurkezten den lehenengo  Herri Ekimena da hau. Horretarako 2.753 sinadura eskatzen dira, adinez nagusi diren herritarren %10en parekoak; 5.800 sinadurekin, berriz, Bizkaia osorako herri ekimena gauzatu daiteke, adinez nagusi diren biztanleen %0,6 baino ez baita eskatzen. “Ordaintzen den” autentifikazioaren eskakizuna edo sinatzeko formula elektronikoen zailtasunak eta garestitzea ere gainditu egin behar dira.

Astoak mendeetan zehar gure baserrietako lankide noble, apal eta langileenak izan direla azaldu zuten animalistek. Herri hau altxatzen lagundu digute. Gaur egun, bizirik irauteko ez dugu behar beraiek gure zamak eramaterik, baina haien laguntza eskertzeko modurik onena ez da gure dibertimendurako harri izugarriak arrastaraztea, irabazitako atsedena eta errespetua ematea baizik.

Asto Probak legezko jarduera direla onartzen dute animalistek, Herri Kirolen Euskal Federazioaren araudiak babesten dituelako, zeinak uko egiten baitio kirolaren euskal legeak egiten dizkien bi eskakizunak betetzeari: albaitari baten derrigorrezko presentzia eta animaliei kirolariei ematen zaien tratu bera ematea, Eusko Jaurlaritzak eta Foru Aldundiak legea betetzeko exijitu gabe.

Teresa Gamonalek egin duen eta AVATMAko 600 albaitarik baino gehiagok babestu duten txosten zientifikoaren arabera, 700 kiloko harri bat 20 minutuz karrejuaren alde batetik bestera arrastaka eramateko ahaleginak estres kardiobaskularra eta muskulueskeletiko izugarria eragiten du, eta munduan ez dago ekidoekin egiten den erregulatutako beste probarik hainbeste denboraz halako esfortzua eskatzen zaienik, makilaz jotzen dieten bitartean, eta bi makila ere apurtu daitezke astoen sorbaldaren gainean jotzeagatik. Gainera, serreta jartzen zaie sudur-hezurrean. Entrenamendua, berriz, zirkuko piztieikin egiten zenaren antzekoa da.

Ebidentzia horren aurrean, aitzakiek ez dutela balio uste dute, eta ezin da beste alde batera begiratu tratu txarrak pisu batean txakur bat edukitzea dela esanez, astoen sufrimendua alde batera uzten den bitartean, tradizio bat delako. Halaber, ez du balio esateak Aldundiak baimentzen dituela Asto Probak, astoak dagozkien ustiategietan erregistratuta daudela eta haien parte-hartzea eragozten duen osasun-egoerarik ez dutela egiaztatzera mugatzen denean. Horren ondoren, Udalak ematen du espazio publikoa erabiltzeko baimena, bai eta horretarako diru-laguntza ere.

Azaldu zutenez, ez dute Jai Batzordea diru-laguntzarik gabe utzi nahi, baizik eta diru-laguntzak eskuratzeko animaliekin harria arrastatzeko probarik ez egiteko konpromisoa hartzea planteatzen dute. Eta normala ere ez zaiela iruditzen beren festetan astoen jabeentzako sarietara diru gehiago dedikatzea, umeentzako ekintzetara baino.

Frogatu dute saiatu zirela Jai Batzordearekin hitz egiten, hainbesteraino non 2017an crowdfunding bat eskaini baitzieten Batzordeari Asto Probetarako bideratzen dituzten 2.700 €-en pareko kopuru gehigarria emateko, jarduera alternatibo indartsuago bat garatzeko, baina proposamenak ez zuen inoiz erantzunik lortu.

Agerian utzi dute Asto Probak ez direla San Bartolomeko bizilagunen babesa eta laguntza duen ospakizuna, sinadura bilketa auzian izan duen arrakastak egiaztatzen duenez. Ez dute biztanleria batzen, zatitu baizik.

Beren ustez, hau da aurrerapausoa emateko unea, EAJ, PSE-EE edo EH Bilduko alkateek Galdakaon, Gasteizen, Portugaleten, Santurtzin edo Lekeition egin zuten bezala, parte hartzen zuten animalientzat sufrimendua sortzen zuten jarduerak udalerrietatik kenduz. Leioan ere zekorketa bat kendu zuten 2005ean eta 2008an, Eneko Arruebarrena alkateak La Txoperako jai batzordearekin adostu zuen asto edo ponyekin probak berriro ez egitea.

Adierazi dutenez, pena da Leioako Udalak bide horri jarraitu nahi ez izana, eta nahiago izan du Asto Probak bezalako tradizioari heldu, Leioan 75 urte baino gehiago ez dituena, San Bartolomeko Jai Batzordeko diruzainaren arbaso batek Leioara ekarri zituelako. Zorionez, gaur egun bizi garen hiri unibertsitarioak zerikusi gutxi du emakumeek bankuan kontu bat irekitzeko senarren baimena behar zuten herri hurarekin; homosexualei alfer eta gaizkileen legea aplikatzen zitzaien, euskara edo euskal kultura jazartzen zuten bitartean. Tradizio horiek ezabatu egin ziren, gaur egun Asto Probek gure gizarteak eskatzen duen gutxieneko etikoa betetzen duten aztertu beharko genukeen bezala.

Herri Ekimena atzera bota ondoren, Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako taldeak animalien sufrimendurik gabeko jaien alde lanean jarraitzeko borondatea adierazi du. Aurtengo San Bartolome jaietan egongo direla baieztatu dute, informazioa banatuz eta Asto Probak egiten diren lekutik gertu protesta kontzentrazioa eginez, zehaztu behar duten egun batean, oraindik ez baita jai-egitaraurik ezagutzen.

Horrez gain, Algortako Portu Zaharreko jaietako sokamuturraren aurkako kontzentrazioan ere parte hartuko dute, abuztuaren 14an.

Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako taldearen ordezkariaren hitzaldiaren bideoa hemen ikus daiteke:

Eta HEMEN sakatzen baduzu, erabilitako aurkezpena ikusi ahal izango duzu.

Categorías
Euskara

Umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena bertan behera uzteko eskatzen dugu

Umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena dela eta, zera esan behar dugu:

1.-  Hemen ez zegoen inolako lege-hutsunerik. Hemen bi debeku argi zeuden, 6 hilabete baino gutxiagoko zekorrak eta txahalak zezen ikuskizunetan erabiltzeko debekua eta 16 urte baino gutxiagoko neska-mutilek parte hartzeko debekua. 2008tik ibili dira ezarritako debekuak sahiesten, baina 2022ean animaliak babesteko euskal legearekin debekuak askoz indartsuak izan dira.

2.- Lege proposamenak izugarrizko atzerakada ekartzen du.

EAJ eta PSE terraplanista bihurtu dira, eta zientziak esaten duena ukatu egiten dute. Zientziak zer esaten digu? Animaliek sentitzen dutela eta bultzatu nahi diren zezen ikuskizunetan asko sufritzen dutela. Eta 6 hilabete baino gutxiagoko zekor eta txahalak erabiltzea astakeria galanta dela.

Umeak zezen ikuskizunetan parte hartzaile izatea ere bultzatu nahi dute lege proposamen honekin. Zientziak zer esaten digu? Indarkeria erabiltzen duten ikuskizunetara umeak eramatea, indarkeria ontzat ematea eta ahulenak direnak txarto tratatzea ontzat emateko ohitura hartuko dute.

Nazio Batuen umeak zezen ikuskizunetara ikusle bezala ez joateko eskatu dio Espainiari. Eta Euskadin bultzatu nahi dena ez da ikusle izatea, parte hartzea baizik.

3.- Aldaketa izugarri hau Euskadiko tradizioen kontra doa. Euskadiko tradizioa zen umeak baserri-eskoletara eramatea, eta ez zezenketara eramatea. Hezkuntza arloko euskal Curriculumak argi uzten du Haur Hezkuntzatik DBHrainoko umeek animalien eskubideak ezagutzen eta errespetatzen ikasi behar dutela. Beraz, lege honek Hezkuntzaren Euskal Curriculumaren kontra ere jotzen du.

4.- Otsailaren 10ean eta gaur Legebiltzarrean agerraldiak egin dituzten aditu guztiek lege honen kontrako argudio ugari aurkeztu dituzte. Legearen alde agertu direnak duela urte bete legea eskatzera etorri ziren ganaduzaleak izan dira. Harrigarria da nola EAJ eta PSE onartu eta irentsi dituzten ganaduzaleen datu faltsuak eta nola jarri dituzten ganaduzaleen interes ekonomikoak beste guztiaren gainean.

Beraz, EAJ eta PSEri Zientziak esaten duenaren aurrean terraplanistak ez izatea eskatzen diegu, umeak eta animaliak babesteko euskal tradizioa eta euskal legeak errespetatzea eskatzen diegu, Nazio Batuen Erakundearen gomendioen kontra ez jotzea eskatzen diegu. Beraz, umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena bertan behera uztea eskatzen diegu.

Categorías
Euskara

Abeltzainen zerbitzura egiten dute Legea

irudian Eusko Legebiltzerreko areto nagusia agertzen da, baina mahia eta hizlariaren lekua ganadutegien ikurrek okupatzen dute. Pantailetan ume toreatzailearen argazkia agertzen da. Legea abeltzainen zerbitzura egiten dela esaten da eta umeentzako tauromakia legearen kontrako leloa agertzena.

EAJ-PNVk eta PSE-k aurkeztutako Haurren Tauromakiari buruzko Lege Proposamena eztabaidatu zen Eusko Legebiltzarrean, eta argi utzi zuen legea egiten saiatzen ari direla abeltzaintzako enpresen aginduei jarraiki, haien gezurrak inolako egiaztapenik egin gabe erosi baitituzte.

Parlamentuko hainbat taldek azaldu zutenez, Lege proposamen honen jatorria Euskal Zezenzale Elkarteak eta Euskal Larrabehi Elkarteak egindako eskaera eta agerraldian dago. Eskaera eta agerraldi horien helburua azken urteetan bigantxen ustiategietan eta hainbat udalerritan etxeko animalien ongizatearen legea indarrean sartu zenetik bizi izan dituzten egoeren eta jasandako kalteen berri ematea zen, baita etorkizunari begira konponbide egokia izan litekeen dekretu-proposamen bat helaraztea ere.

Sektore honetako abeltzainek agerraldia egin zuten Eusko Legebiltzarreko Erakunde, Gobernantza Publiko eta Segurtasun Batzordean, 2025eko otsailaren 26an. Saioaren transkripzioak islatzen duenaren arabera, (or. 50 eta ondorengoak) bertara joan ziren:

  • Euskal Zezenzale Elkartearen izenean, ALBARA GANADUTEGIAren jabea, Zezenketako ganadutegien Elkarteko kidea eta Euskal Larrabehi Elkarteko koordinatzailea.
  • Euskal Larrabehi Elkartearen izenean, BERGARAKO ZEZENAK ganadutegiko jabea eta Euskal Zezenzale Elkarteko batzordekidea

Elkarte horien zuzendaritza-batzordeetan beste ganadutegi batzuetako jabeak eta ordezkariak agertzen dira:

  • Arno Ganadutegia
  • Lastur Ganadutegia
  • Marqués de Saka
  • Ruso zezenak
  • Manzarbeitia Ganadutegia

Datuak faltsutu dituzte

Lege proposamenaren barruan, abeltzainek emandako datu bat dago; izan ere, Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), Nafarroan eta Iparraldean adingabeentzako 1.000 ikuskizun egin dituztela diote.
Hala ere, datu ofizialek zifra hori erabat gezurtatzen dute:

La tabla, refleja los datos oficiales de la Comisión Vasca de Asuntos Taurinos celebrados en la Comunidad Autónoma Vasca entre los años 2012 y 2023.

Era berean, gezurra da Nafarroan adingabeen parte-hartzea legezkoa dela, izan ere, 1992tik indarrean dagoen Foru Erkidegoko zezen-ikuskizunei buruzko Araudiaren 91. artikuluak debekatu egiten du 16 urtetik beherakoek zezen-jaialdi tradizionaletan parte hartzea, eta enpresa antolatzaileei adin hori 18 urtera arte igotzeko aukera ere ematen die.

2020an argitaratutako elkarrizketa batean, abeltzainen elkarteko batzarkide batek beste datu bat eman zuen: urtero 500 ikuskizun egiten dituztela Euskal Herriko hegoaldean. Anima Naturalis-en arabera, Nafarroan urtean mota guztietako 1.591 zezen ikuskizun egiten direla kontuan hartuta, ez litzateke arraroa izango EAEko ganadutegiek horietako 300etan ganadua jartzea, eta horrela 500 zifra hori emango lukete, baina inoiz ez 16 urtetik beherakoekin.

Legezko hutsunea deitzen diote bi debeku espresu direnari

EAJk eta PSEk lege-proposamena justifikatu zuten esanez bazegoela hutsune legal bat adingabeekin zekorketak egin nahi zituztenei segurtasun juridikorik ematen ez ziena.

Hala ere, bazeuden bi debeku oso argi, Euskadiko Zezen Ikuskizunen Araudiak 2008. urtetik ezarriak:

  • 93.1 artikuluak 16 urtetik beherakoek soilik ikusle gisa parte har dezaketela ezartzen du.
  • 1.2 artikuluak argi eta garbi baztertzen ditu bizirik 60 kilo baino gutxiago pisatzen duten abereekin egindako ikuskizunak. Pisu horren azpitik zekorrak baztertzea lege-iruzur gisa baliatu zen iraganean ekitaldiak antolatzeko, eta, hala, ohiko jaialdi baten berme eta betebehar legalak saihestu ziren.

Gainera, Animalien Ongizateari buruzko Euskal Legearen 38.2 e) artikuluak arau-hauste larritzat jotzen du 6 hilabetetik beherako animaliak edozein jardueratan parte hartzera behartzea. Halaber, ikuskizun ibiltariak ere debekatu zituen.

Beraz, EAJren eta PSEren Lege proposamenaren helburua ez da hutsune bakar bat ere betetzea, baizik eta debekatuta dagoena legeztatzea:

  • 16 urtetik beherako haurrek, gurasoen edo tutoreen baimena badute, zekorketetan edo sokamuturretan aktiboki parte hartzea nahi dute. 14 urtetik beherakoek, gainera, adinez nagusi den pertsona batekin joan behar dute. Eta ondo baino hobeto dakite kalean eta jai giroan ezinezkoa dela ez adina, ez baimenak, ez akonpainamendua kontrolatzea. Are gutxiago 14 urtetik beherakoek NANa izateko legezko betebeharrik ez dutenean. familia Liburua eskatuko diete?
  • Txahal txikien pisuaren irizpidea adinarenarekin ordezten dute, 18 hilabete arteko animaliei parte hartzen utziz, baina gutxieneko adina ezarri gabe; horrela, jaio berriak diren txahal txikien parte-hartzea legeztatuko litzateke.

Irudian hilabete bateko txahal txikia umeekin egindako zezen ikuskizunean.
(iturria: AVATMAren txostena)

2023ko urtarriletik 2024ko urtarrilera bitartean Eusko Jaurlaritzak jendaurrean jarri zuen Euskadin animaliek ikuskizun publikoetan parte hartzeko dituzten ongizate-baldintzei buruzko Dekretuaren zirriborroaren 3. artikuluaren arabera, ikuskizunetan animaliek parte hartzeko gutxienez 60 kilo eduki behar zituzten. Jaietan parte hartzeko adinaren aldaketarik ere ez zegoen. Baina Dekretu hori ez da argitara atera.

Haiekin elkartearen salaketa

Haiekin elkarte animalistak salatu duenez, EAJk eta PSE-EEk «gezurra» esan diote gizarteari, 16 urtetik beherakoen parte-hartzea eta abelburu txikiak dituzten zezenketak arautzeko lege bat onartu behar dela argudiatuta. Irakurri bere komunikatu osoa hemen.

Premiazko prozedura: ZERGATIAK

Abeltzaintzako enpresariek Gipuzkoako Aldundiari eskatu zioten adingabeekin eta txahal txikiekin festak egiteko baimena, baina ezetz esan zieten. Eusko Jaurlaritzako Joko eta Ikuskizun Zuzendaritzari eskatu zioten, eta zezenketen Araudian artikulu bereziren bat gehitzeko aukeraz hitz egin zieten, baina esan zieten dekretua aldatzea oso prozesu luzea zela, alegazio-prozesu baten mende jarri behar zelako, eta Legebiltzarrera joatea eta lege bat eskatzea iradoki zieten, eta hori egin zuten.

Prozesu azkarra nahi dute, alegaziorik gabe eta kanpoko ekarpenik gabe.

Animalien ongizaterako euskal legea XI. legegintzaldian hasi zen lantzen, eta aho batez onartu zen 1993ko legearen erreformari ekiteko proposamena, baina oso denbora gutxi falta izan zitzaion onartua izateko. XII. legegintzaldian, EAJk eta PSEk lege-proposamen bat aurkeztu zuten 2021eko ekainaren 2an, eta gainerako legebiltzar-taldeen ekarpenak jaso zituen, baita adituen, legelarien eta gizarte-eragileen ekarpenak ere; ahots ospetsu eta kontraesankorrak izan ziren, eta aukera eman zuten 2022ko ekainean onartu zen testua hobetzeko. Eusko Jaurlaritzak zera adierazi zuen:

«Legeak babes sozial eta instituzional handia izan du oinarri, eta, haren bidez, Euskadi gizarte aurreratuagoa eta zibilizatuagoa izango da animalien tratuari dagokionez«

Premiazko prozedura: ONDORIOAK

Animalien Ongizatearen Legeak ezarritakoa adosteko garatu zen prozesu osoa mespretxatu da.

Debeku bat zegoen tokian hutsune bat dagoela dioen kontakizuna erosi da. Ez da egon kontrasterik, ez egiaztapenik, ezta daturik oinarrizkoenena ere.

Proposamena «irakurketa bakarreko» prozeduraren bidez onartzea ere proposatu da, hau da, egun berean bozkatzea izapidetzeko onarpena eta legea bera, baina horretarako beharrezkoa zen Legebiltzarreko Mahaian aho batez onartzea, eta hori ez da gertatu EH Bilduk aurkako botoa ematen duelako.

Beraz, zuzenketak egiteko prozesua egongo da, eta adituen eta gizarte-eragileen agerraldiak ere egongo dira, nahiz eta epeak laburragoak izan.

Baina ez dira egongo 16 urtetik beherakoei eragiten dien edozein legek eskatuko lituzkeen nahitaezko txostenak.

Nazionalismo zezenzale suminduak

Bitxia da nola batzuek zezenketak euskal herriaren esentzia hobekien adierazten duen tradiziotzat hartzen dituzten eta beste batzuek espainiartasunaren esentziatzat.

Nolanahi ere, alderdi demokratikoek bere buruari galdetu egin beharko liokete ea zuzen jokatzen ari ote diren.

Beren hauteskunde-programetan eta gobernu-akordioetan agertzen ez zen proposamen bat sustatzen ari dira, alderdi horiek Eusko Legebiltzarretik eta Jaurlaritzatik orain arte ezarri dutenarekin eta udal askotan animalien defentsan egin dutenarekin nabarmen kontraesanean dagoena.

Denak ez du balio abeltzain sektore baten negoziorako ona den bitartean; izan ere, gero eta jende gutxiago joaten da beren zezen-ikuskizunetara, eta parte-hartzaileen bila jotzen dute neska-mutikoengana.

Edonola ere, tradizioak eguneratu eta berrikusi egin beharko lirateke gizarteak eta haien balioak aldatzen diren heinean. Hala adierazi zuen hasieran EAJko legebiltzarkide batek Batzordean, animalien ongizateak egungo gizartearentzat duen garrantzia aitortuz. PSEren programak ere aipatzen zuen beharrezkoa zela tradizioen eta gaur egun horiekin bizi diren herritarren arteko sozializazioa.

Hori guztia ez da zure lege-proposamenean jaso. Kultur ondare immaterial bat asmatu dute, eta animaliak babestea erabat ahaztu dute, zutik egon daitezkeenetik erabili ahal izatea ahalbidetuz, eta ikuskizun hauek animaliengan sortzen duten sufrimendu guztia alboratuz. Errealitate horren aurrean, animaliei errespetatu behar zaiela adierazten duten oharrak ez dira paper bustia besterik, Sokamuturretan megafoniaz bigantxa ez heltzeko eskatuz ematen dituzten mezuak bezala, parte-hartzaileek animalia goratzen edo hesien kontra bultzatzen duten bitartean.

Pastelaren ginga
Legebiltzarreko batzordearen eztabaidaren une gorena PPko legebiltzarkide batek eman zuen, «bigantxarik gabeko herri bateko jaiak askoz tristeagoak» direla esan zuenean. Anima Naturalisen ikerketa horretako datuak kontuan hartzen baditugu, Euskadiko herrietako jaien %82a oso tristeak dira.

Benetan tristea da zenbait pertsona, alderdi eta erakundek uste izatea ezinezkoa dela ondo pasatzea animaliei sufrimendua eragin gabe, eta orain diru publikoarekin sustatu nahi dutela ikustea.

Informazio gehiago:

Haurren Tauromakiaren Lege Proposamenaren aurka azaroaren 30ean egin zen protestarako deialdia egin zuten talde animalistek egindako informazioak eta lanak biltzen ditu argitalpen honek, hots, Haiekin, Sokamuturra EZ, Gureak, Gipuzkoa Antitaurina eta animaliak babesteko euskal Federakundearen lana (Euskanbafed),  animalien defentsan diharduten 40 talde baino gehiagoren babesa jaso duena.

Categorías
Euskara

Atzerakada gelditu! Adin txikikoekin eta oso gazteak diren bigantxekin egiten diren zezen-jaialdien lege-proposamena gaitzesteko ekitaldiak

Euskadin, adin-txikikoekin zezen-jaiak ospatzea baimenduko duen EAJ eta PSEren Lege Proposamena gaitzesteko ekintza

Elkarte animalisten iritziz, akats handia da EAJk eta PSEk Eusko Legebiltzarrean aurkeztu duten Lege Proposamena, haurrek parte hartzen duten zezenketak legeztatu eta sustatzeko, txakurra baino pixka bat handiagoak diren bigantxekin. Euskal gizarteari mobilizatzeko deia egin diote, Euskadi adin txikikoekin horrelako ikuskizunak legeztatzen dituen lehen erkidegoa izan ez dadin. «Haurren tauromakian aitzindariak izan beharrean, Euskadik nabarmendu behar du adin txikikoak eta animaliak defendatzeagatik», diote.

Bideo honek talde hauek sustatu nahi dutena ikusteko aukera ematen digu:

Une honetan, 16 urtetik beherakoek ezin dute zezenketetan parte hartu (zekorketak, sokamuturrak, entzierroak, errekortariak…). Orain, 16 urtetik beherakoek gurasoen baimenarekin parte hartzea nahi dute, eta 14 urtetik beherakoek, berriz, 18 urtetik gorako pertsona batekin.

Lege aldetik ere badago muga bat, bigantxen tamainagatik. 60 kilo baino gutxiago pisatzen dutenek ezin dute zezenketetan parte hartu. Orain, pisu irizpide horren ordez adin bat ezarri nahi dute (gehienez 18 hilabete), baina gutxieneko adinik ezarri gabe. Animalien babeserako euskal legeak debekatu aurretik, haurren sokamuturretan hilabeteko bigantxak erabiltzera iritsi ziren.

Gainera, baliteke ia urte eta erdiko bigantxak, jada 100 kilo pisatzen dutenak, adingabeentzako jaietan erabiltzea, haientzat arrisku nabarmena sortuz.

Elkarte animalisten kritika

Haiekin, Sokamuturra EZ, Gureak, Gipuzkoa Antitaurina eta Animalien Babeserako Euskal Federazioa (Euskanbafed) elkarte animalistek lege proposamena bertan behera uztea eskatu dute:

  • Animalien Babeserako Euskal Legeak debekatzen duena baimendu nahi duelako, zekorrekin egiten diren festak. Lege horrek arau-hauste larritzat tipifikatu zuen sei hilabetetik beherako animalien parte-hartzea. Helburua lege bat sortzea da, betoa duten praktikak egin ahal izateko.
  • Izan ere, jai horiek Kultur Ondare inmateriala direlako argudio faltsuan justifikatzen da, Euskadik inoiz eman ez duen eta UNESCOk 2020an atzera bota zuen adierazpena.
  • Izan ere, norbanako zaurgarri bati, bere espeziea edozein dela ere, ezarritako sufrimendua ezin izango da inoiz tresna pedagogiko gisa justifikatu. Jazarpena funtsezko edozein printzipio etiko edo heziketa-printzipioren kontra daude berez. Oso garrantzitsua da enpatia presente egotea haurtzaroaren heziketan, izaki ahul ororekiko begirunea eta errespetua sustatuz.
  • Izan ere, «gizarte-errotze handia» justifikatzearen kontra dago euskal udalek azken hamarkadetan ikuskizun horiek pixkanaka desagerraraztea, baita 2022ko Animalien Babeserako Euskal Legea berariaz debekatu aurretik ere. Hainbat ikerketa soziologikok erakusten dutenez, euskaldun gehienek hurbileko izakitzat hartzen dituzte animaliak, gizakien antzeko sentikortasun eta emozioz hornitutzat, eta baztertu egiten dute entretenimenduzko ikuskizun publikoetan erabiltzea.
  • Izan ere, «ameskeriatzat» jotzen da gurasoen baimen eraginkorrak lortzeko bermea edo adingabeen NANa egiaztatzea jai giro ludikoan. Horrek arrisku argia sortzen du adingabeen segurtasun fisiko eta psikologikoarentzat festa horietan.

Bere aldetik Tauromakiaren eta Animalien Tratu Txarren Albaitari Abolizionisten Elkarteak (AVATMA), txosten bat egin du, eta adierazten du ezen, lege-proposamenak animalien errespetua sustatzen duela eta tratu txarrak saihesten dituela dioen arren, animalien ongizatearen printzipioei zuzenean erasotzen dien atzerakada etikoa dela. Txostenean zehazten dutenez, «jai hauetan bigantxa gazteek estresa eragiten duten elementuak eta abertsio-estimulu ugari jasaten dituzte, eta, gainera, larrigarria da adin txikikoak direnez, animalia heldu batek baino indar eta erreakzionatzeko gaitasun txikiagoa dutela, eta estres eta larritasun-maila askoz handiagoa dutela«.

Bigantxa txiki horien sufrimendu emozionala, esperientzia negatiboak eta horien aurrean duten erantzuna ez dira ohitu ahala hobetzen, alderantziz, errepikatu ahala okertu egiten dira.

Sinadura-bilketa eta legebiltzar taldeekiko bilerak

Elkarteek sinadura-bilketa jarri dute martxan Change.org atarian, lege proposamena bertan behera uzteko asmoz.Aste betean 34.000 sinadura baino gehiago lortu dituzte. Zeu ere sinatu HEMEN.

Legebiltzar taldeekin ere bildu dira. Informazio honetan bileren berri ematen da, TeleNorteko bideoarekin batera.

Azaroaren 30ean gaitzespen ekitaldiak Gasteizen, Bilbon eta Donostian

Haiekin, Sokamuturra Ez eta Gureak elkarteek , animalien babeserako Euskadiko 40 erakunde baino gehiagoren babesarekin, horien artean Leioa animalien tratu txarren aurka, EAJ-PSE Lege Proposamena arbuiatzeko ekitaldiak deitu dituzte, Euskadin adin txikikoekin zezen festak egitea ahalbidetuko lukeena

Eguerdiko ordu batean izango dira. Gaitzespen ekitaldi hauetan parte hartzea eskatzen dizugu.

Sare sozialetan jartzeko abatarra

Elkarteek proposatu dute, halaber, 15 egunez sare sozialetan gure profilak identifikatzen dituzten irudien ordez aldarrikapenezko irudi hau jartzea:

Premiazko prozedura bitxia

Deigarria da Eusko Jaurlaritza osatzen duten bi alderdiek Lege bat aurkeztea beren legebiltzar-taldeetatik, Jaurlaritzatik bertatik aurkeztu beharrean. Gobernuek egutegi bat izaten dute, legealdi bakoitzak irauten duen 4 urteetan aurrera atera nahi dituzten legeak jasotzen dituena, eta herritarrek egutegi horren jarraipena egin dezakete. Gainera, urtero egin nahi dituzten dekretuak ere iragarrita daude.

Eusko Jaurlaritzatik ateratzen den lege-proiektu bat, lehenik, egin nahi dela iragartzen da, eta iradokizunak jasotzen dira; gero, proiektua azaltzen da, alegazioak jasotzeko; Jaurlaritzak proiektua onartzen du, eta izapide parlamentarioari ekiten zaio, Eusko Legebiltzarreko dagokion batzordean, gizarte-adituen eta kolektiboen agerraldiarekin, zuzenketekin eta osoko bilkurako azken bozketekin.

Gainera, kasu horretan, legeak 16 urtetik beherakoei eragiten dienez, inpaktu-ebaluazio espezifikoa egin beharko litzateke.

Prozesu horren aurrean, alderdi berberek atzeko ate bat aurkitu dute, legebiltzar-taldeek aurkeztutako Lege Proposamena, Eusko Jaurlaritzaren txostena baino behar ez duena. Mahaiak gehiengoz onartu zuen proposamena presazko bidetik izapidetzea, eta Irakurketa Bakarreko prozeduraren bidez onartzen ere saiatu dira, kontuan hartzea, zuzenketak eta azken bozketa egun berean egiteko. Hala ere, proposamen bat Irakurketa Bakarraren bidez izapidetzeko, Legebiltzarreko mahaiak aho batez onartu behar du, eta kasu honetan ez da halakorik egingo.

Ehizan adingabekoak baimentzearen aurrekaria

2025eko otsailaren 12an, EAJk eta PSEk lege-proposamen bat aurkeztu zuten Eusko Legebiltzarrean, adingabeek ehizaldietan ehiztariei laguntzeko aukera izan dezaten. Urgentziazko prozedura bidez izapidetzeak eta gehiengo osoak ahalbidetu zuten martxoaren 20an onartua izatea, eta ez da ia inor enteratuko.

Baldintza normaletan, eztabaida zabala sortuko zen euskal gizartean, baina, prozedura horri esker, oharkabean pasatzea lortu zuten.

Neska-mutilak animaliak hiltzen ohitzea bilatzen zuten, praktika makabro hori betikotzen saiatzeko.
Orain, gauza bera egin nahi dute zezen ikuskizunak sustatuz, txakur bat baino handiagoak ez diren adin txikiko eta bigantxekin.
Baina oraingoan euskal gizarteak jakin du eta erantzun du. 34.000 sinadura baino gehiago bildu dituzte astebetean. Azaroaren 30ean gaitzespen ekitaldiak hiriburuetan. Ez dugu onartuko Euskadin Vox beste leku batzuetan proposatzen ausartu ez den legerik aplikatzea.

Hauteskunde programetan babesik gabe

2024ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako EAJren hauteskunde-programak 78 orrialde zituen, eta horietan ez zen zezenketen aipamenik egiten. 33. orrialdean, Europatik edo estatutik etor litezkeen ingurumen-neurrien edo animaliak babesteko neurrien aurrean ehiztariek zituzten iritziak kontuan hartzeko aipamena zegoen.

2024ko PSE-EEren hauteskunde-programak 140 orrialde zituen, eta horietan ez da inolako aipamenik egiten ez ehizaren ez zezenketen sustapenari buruz. Are gehiago, 63. orrialdean, honako hau diote: «Sozialistok uste dugu beharrezkoa dela gure kultura-ondarearen, hau da, testigantza materialen eta ez-materialen arteko interakzioa eta sozializazioa gure iraganaz eta egun haiekin bizi diren herritarrez.»

EAJk eta PSEk 2024ko ekainean sinatutako Gobernu akordioak 125 orrialde zituen. 43. orrialdean, «Euskadiko kultura-ondarearen kontserbazioa, kudeaketa eta transmisioa balioetsi eta ziurtatzea» izeneko 49. konpromisoak «tradiziozko kultura-jarduerak, hala nola euskal abesbatzak edo dantzak, sustatzeko ekimena» zekarren, «belaunaldiz belaunaldi berritzen eta irauten dutela ziurtatzeko», baina ez zituen jarduera tradizional horien artean zezenketak aipatzen.

Hau da, bi alderdi horiek presaz sustatu dituzte 2 lege-aldaketa, ez hauteskunde-programetan ez gobernu-akordioan agertzen ez zirenak, eta nabarmen kontraesanean daudenak alderdi horiek garai desberdinetan gobernatutako euskal udalerri desberdinek animaliekin egindako ikuskizunak ezabatzeko hartutako neurriekin.

  • Uda honetan bertan, Santurtziko Udalak, EAJko alkatearekin, zezenketak, sokamuturrak, entzierroak eta idi probak herritik kentzea erabaki du.
  • Gasteizek 2016an kendu zuen, EAJko alkatearekin, Blusaren Eguneko asto lasterketa tradizionala. Ardo upelekin egindako lasterketa batekin ordezkatu zen.
  • Galdakaok 2013an ezabatu zuen, EAJko alkate zela, orain sustatu nahi den bezalako adingabeekin egindako bigantxen ikuskizun bat. Urte horretan bertan, Santakrutzetako asto lasterketa tradizionala bertan behera utzi zuen.
  • Portugaletek 2015ean erabaki zuen, PSE-EEko alkatetzarekin, animaliekin egiten diren ikuskizun mota guztiak kentzea, petardo batek austutako idiak Gabonetako kabalgatan tragedia bat eragiteko zorian egon ostean.
  • Getxoko Udalak 2011n deklaratu zuen, PSEk proposatuta eta aurkako botorik gabe, «animalien defendatzaile» izango zela. Mozioak adierazten zuenez, «gizarte etiko eta aurreratu batek ezin du animaliak dibertitzeko baliabide huts gisa erabiltzen jarraitu, bere sufrimendu psikiko eta fisikoarekiko itsua izanik«. Antzeko mozioak onartu zituzten Barakaldon eta Abanto-Zierbenan.
  • Udal horrek berak, 2018an, PSEren botoekin, mozio bat onartu zuen “animaliekin edo animalien sufrimenduarekin egindako ikuskizunak ez finantzatzeko”, baina gaur arte ez du aintzat hartu eta Sokamuturra eta Idi probak mantentzen jarraitzen du.

EAJri eta PSEri eskatzen diegu euren udal esperientzietatik onena jaso dezatela eta Lege proposamena baztertu dezatela, adin txikikoak eta animaliak babesteko.

Agiriak
Lege Proposamenaren testua

Lege proposamenari buruz Eusko Jaurlaritzak egindako txostena

AVATMA ren txostena umeentzat eta oso gazteak diren bigantxekin egiten diren zezen-jaialdiei buruzkoa