Categorías
Euskara

Asto Proben kontrako protesta Leioan

Atzo, abuztuak 24, 70 pertsona elkartu ginen San Bartolome baselizaren atzekaldean, baselizaren aurrekaldean egiten ari ziren Asto Proben kontrako protesta egiteko. Gure aldarrikapenak isilarazteko, San Bartolomeko Jai Batzordeak oso bozgorailu indartsua jarri zuen, bolumenik gorenean, baina ez zuten lortu gu isilarazi, eta ez dute inoiz lortuko.

Elkarretaratzearen amaiaren Andere Arrienek irakurritako komunikatua

Lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkizuegu gaur arratsaldean animalien sufrimendurik gabe jaiak hobeak direla aldarrikatzera etorri zareten guztioi.

Era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu San Bartolome jaietan animaliak errespeta daitezen Herri Ekimena beren sinadurarekin babestu zuten Leioan erroldatutako 3.000 pertsona baino gehiagori, baita uztailaren 23ko osoko bilkuran ekimen horren alde bozkatu zuten Alderdi Sozialistako eta Elkarrekin Podemoseko zinegotziei ere. Kontra bozkatu Eusko Alderdi Jeltzalea, Euskal Herria Bidu eta Alderdi Popularreko zinegotziei esan nahi diegu inoiz ez dela berandu okerrak zuzentzeko eta XXI. mendean sartzeko erabakia hartzeko.

Era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu aurrera jarraitzera animatu gaituzten elkarte animalistei, babestu gaituztenei eta guretzat eredu izan direnei. Horietako asko daude gaur hemen (Getxoko Sokamuturra Ez , Eibarreko Sokamuturra Ez , Haiekin, Gureak, Euskanbafed elkarteen federazioa, Gipuzkoa Antitaurina, Refugio Tximas , De Naturaleza Animal eta LesVeganBilbao). Eskerrik asko!!!

Animaliekiko errespetua beste edozein aldarrikapen sozialekin kontrajarri nahi dutenei esan nahi diegu mugimendu animalistak gizartea giza eskubideen, ekologiaren eta justizia sozialaren errespetutik ulertzen duela eta oinarri horretatik, animaliekin izan behar dugun harremana zein izan behar den zalantzan jartzen dugu.

Eduardo Galeanok zioen bezala, “Jende txiki askok leku txikietan, gauza txikiak eginez, mundua alda dezakete”.

Ikerketa zientifiko eta lege guztiek adierazten dute animaliek sentitzen dutela. Horregatik, animaliekin egindako harria arrastatzeko probak desagertu egin dira Leioako auzoetako jai guztietatik, San Bartolomekoak izan ezik.

Asto Probetan, 400 kg baino gehiago pisatzen ez duen astotxo batek 700 kg-ko harri bat arrastatu behar du 20 minutuz. Munduan ez dago ekidoekin egiten den beste proba arauturik hainbeste denboran halako ahalegin handia eskatzen duenik.

Ibilbidea gehiagotan egiten duen astoaren jabeak irabazten du. Sariak dirutan ematen dira. Hori lortzeko, 2 makila hautsi ditzake astoa kolpatuz, metalezko pieza horzdun bat jartzen dio sudur hezurraren gainean, edo oihu egiten dio entrenamenduetan eman dioten egurra gogorarazteko.

Uda honetan 13 urte betetzen dira San Bartolome auzoan egiten diren harria arrastatzeko proben kontrako lehenengo mobilizazioa egin zenetik, eta 10 urte Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako taldeak bere lehenengo mobilizazioa antolatu zuenetik.

Interneten bidez 11.500 sinadura bildu ziren 2015ean eta 45.000 2019an , baina ez zen inolako erantzunik jaso. 2025eko irailean hasi zen Leioan erroldatutako adin nagusien paperezko 3.000 sinadurak biltzen, Leioako Udalaren aurrean Herri Ekimena aurkezteko.

Herri Ekimena uztailaren 23an heldu zen Leioako Udaleko osoko bilkurara. Bertan errefusatua izan zen.

Emaitza hori izan arren, ez dugu gaia itxitzat ematen. Leioan erroldatutako 3.000 pertsona baino gehiagoren eskaerak Udalaren mahai gainean jarraituko du urteroko diru-laguntzen plana eztabaidatzen duen bakoitzean, Leioarako nahi duten jai-ereduari buruz hitz egiten duten bakoitzean, baina, batez ere, herritarrek gogorarazten dieten bakoitzean, gaurkoa bezalako elkarretaratze baketsuen bidez.

Eztabaida San Bartolome auzoan bertan ere badago, non auzokide askoren sinadurak jaso diren, eta bertako Auzo Elkarteak Asto Probak egiten jarraitzearen aurkako iritzia eman duen.

Jai Batzordea 2007an eratu zen elkarte independente gisa, gehienak duela urte batzuk auzoan bizi ez ziren pertsonez osatua, eta blindatuta dago elkarte horretan jada bazkide diren bi pertsonek bermatzen ez duten inor sar ez dadin, baina ezin du bere auzoarekin berarekin izan behar duen eztabaida saihestu.

San Bartolomeko  jaiek diru gehiago bideratzen dute Asto Probetako astoen jabeei ematen dizkieten sarietara, umeentzako jardueretara baino. Animalien sufrimendurik gabeko jaiak askoz hobeak izango lirateke.

Asto Probak egiten diren lekutik gertu kontzentratuz, Animaliekiko Tratu Txarren aurkako Leioako elkarteak zera adierazi nahi du:

1.- Zalantzazkoa dela joan den mendeko 50eko hamarkadaren erdialdean auzora iritsi ziren froga batzuk tradiziotzat har daitezkeenik, baina tradizio bat bera ere ezin da arrazoiaren gainetik egon.

2.- Leioako Udalak baduela nahikoa eskumen adingabeek indarkeriazko proba hauetarako sarbidea mugatzeko, edo diru-laguntzak eta espazio publikoaren erabilera baldintzatzeko, animaliekin harria arrastatzeko probarik ez egiteko. Ez dugu festak diru-laguntzarik gabe utzi nahi, baizik eta Asto Probak jaietatik kendu.

3.- Ez dugula onartuko Eusko Jaurlaritzak, Aldundiak eta Udalak 2023ko Kirolaren Euskal Legeak animaliekin egiten diren kirol-probetarako ezarritako betebeharrei entzungor egiten jarraitzea: albaitari bat egotea eta animaliak kirolariak balira bezala tratatzea; horrek esan nahi du ezin zaiela ez jo, ez mehatxatu, ez aplikatu zerreta bezalako piezarik, hau da, astoaren “sudur” hezurraren gainean jartzen den metalezko pieza horzduna.

4.- Leioak, aurten 500 urte betetzen dituen hiri unibertsitarioak, ez duela zerikusirik 50eko hamarkadan Asto Probak iritsi ziren herriarekin eta gaur pauso bat aurrera eman eta tradizio berri bat ezarri dezakeela datozen 500 urteetarako: animaliekiko errespetua.

Horregatik eskatzen diegu herritarrei arazo honen konponbidearen protagonista izaten jarraitzeko, informatuz eta mobilizazioetan parte hartuz, animalien sufrimendurik gabeko jaiak askoz hobeak baitira.

Azkenik, kontzentrazio honetan parte hartu izana eskertzeko, zuen konpromisoa aitortzen duen diploma emango dizuegu, ezin dutenen alde zuen ahotsa goratzeagatik eta animalien sufrimendua tradizioa ez dela argi eta garbi esateagatik.

Komunikatua irakurri ondoren Asto Probei buruzko bertsoak irakurri zituen Joseba Ibarretxe elkarteko kideak.

Categorías
Euskara

Asto probei buruzko bertsoak / Versos sobre las Asto probak

San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izan daitezen Herri Ekimena babesteko sinadurak aurkeztu genituen martxoaren 31an Leioako Udaletxean. Sinadurak entregatu osteko ekitaldian, Joseba Ibarretxek bertso batzuk irakurri zituen, bideoan azpitutuluekin ikus daitezkeenak.

El 31 de marzo se presentaron en el Ayuntamiento de Leioa las firmas de apoyo a la Iniciativa Popular para que las fiestas de San Bartolomé sean respetuosas con los animales. En el acto posterior a la entrega de las firmas, Joseba Ibarretxe leyó unos versos que se pueden ver en vídeo con subtítulos. Más abajo tenéis una traducción de dichos versos.

Karreju batek hogei metro inguru ditu

Izenburua: Karreju batek hogei metro inguru ditu
Doinua: Mando baten gainean
Irakurlea: JOSEBA IBARRETXE
LETRA:
Karreju batek hogei
metro inguru ditu,
han abereak kolpez
behar du sufritu.
Batek es luke joko
hain gogor, hain siku,
palukeriak berak
hartuko balitu!

San Bartolome jaiek
zer daukate aurrez?
Asto triste gaixoa
kolpatua indarrez!
Batzuk debozioz ta
pizitiak negarrez,
hola jaiek ez dute
santutik ezer ez.

Lehen idia eta astoa
ziren lanerako,
gaur ez dira erabiltzen
jada horretarako.
Kirol proban kolpatu
beharra zertako?
Alferrik sufritzea
ezin hartu aintzako.

Oi gure baserritxo
txikia eraitsia,
modernitate ustean
albora utzia.
Berriz fama emateak
badu garrantzia,
baina ez asto baten
gorputza hautsia.

Udal agintarien
tropa horra heldu,
eta euren presentziak
jartzen gaitu ere gu.
Euren jarrerak sortzen
digu hainbat ernegu,
horiek ez baitira
inoren eredu.

Zer ote da munduan
sarri gizakia?
Abere atzeratua
eta basatia.
Karrejua izan bedi
kirolen tokia,
baina denok eukita
tratu egokia.

Un carrejo tiene unos veinte metros

Título: Un carrejo tiene unos veinte metros. Tono: Mando baten gainean
Versión en castellano (no literal)

LETRA:

Un carrejo tiene
unos veinte metros,
donde a un animal
lo muelen a palos.
Ese no pegaría
tan fuerte, tan seco,
si fuera él quien recibe
la paliza, fijo!

San Bartolomé en fiestas
¿qué habrá que ofrezca?
Un pobre y triste burrito
golpeado con fuerza!
Unos con devoción,
el animal llorando,
estas fiestas no son
santas, ni que lo parezca.

Antes burros y bueyes
eran de trabajo,
hoy ya no se utilizan
para eso, cero.
En pruebas deportivas
por qué tanto palo?
Sufrimiento inútil,
no quiero aceptarlo.

Ay! nuestro caserío
esta derruido
con la modernidad
marginado y frío.
Darle brillo de nuevo
tiene su importancia
pero sin que el burro
quede con el cuerpo roto.

Llegan autoridades
del Ayuntamiento
y su sola presencia
nos pone nerviosos.
Sus actitudes generan
gran desasosiego
pues no son para nadie
el mejor ejemplo.

Qué son hoy los humanos
en este planeta?
A menudo salvajes,
atrasadas bestias.
Que el carrejo sea
pista de deporte
donde nadie reciba
nunca más un golpe.