Animalien sufrimendurik gabeko jaien aldeko Herri Ekimena atzera bota zuen Leioako Udalak, EAJk, EH Bilduk eta PPk aurka bozkatu zutelako (15 boto, PPko zinegotzi batek alde egin zuelako), eta PSE-Ek eta Elkarrekin Podemosek alde (5 boto).
Herri-ekimena udalbatzara iritsi zen udal idazkariaren aurkako txostena izan arren, sinadurak notario batek egiaztatzeko eskatzen jarraitzen baitzuen. Izan ere, aurreko saiakeretan, bildu ziren 11.500 eta 45.000 sinadurak paperontzira joan ziren.
Bitxia bada ere, EH Bilduren udal taldea idazkariaren txosten horretan oinarritzen saiatu zen, Herri Ekimena osoko bilkuran eztabaidatu eta bozkatu ez zedin. Alkateak azaldu zuen Leioako kaleetan sinadura bilketaren lekuko izan zela eta, eskatutako sinadura kopurura iritsi eta sinatzaileak erroldatuta zeudela egiaztatu ondoren, argi berdea eman ziola tramitazioari.
EH Bilduk nabarmendu zuen Herri Ekimenean jasotako puntuak, idazkariaren txostenaren arabera, ez datozela bat legearekin, eta, onartuz gero, horren alde egiten zutenek prebarikazioa egingo zutela.
Azkenik, herri ekimena eztabaidatu eta bozkatzea erabaki zen, gai zerrendan zegoen bezala.
Alkateak ez zien utzi Herri Ekimenaren sustatzaileei hura defendatzen eztabaida hasi eta bozketa gertatu aurretik, baizik eta osoko bilkura amaitu arte; EH Bilduk, PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek kritikatu zuten hori.
Udal talde ezberdinek Herri Ekimenaz adierazitako iritziak lotura honetan laburbilduta irakur daitezke, baita osoko bilkuraren bideora sartu ere:
Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako Taldetik uste dute Herri Ekimenarekin zuten lehengo helburua bete dela, hau da, Leioako Udalbatzan etikoki zalantzan jar daitezkeen proba horien jarraipenari buruz eztabaidatzea.
PSE-EEren eta Elkarrekin Podemosen babesa eskertu dute, horiek baitira Herri Ekimenaren sustatzaileekin bildu nahi izan duten udal talde bakarrak, nahiz eta bilera eskaintza hori joan den irailaren 1etik bidali dizkieten mezu guztietan sartu duten.
Haien ustez, pena da EAJk, EH Bilduk eta PPk nahiago izan dutela tradizioarekin geratu eta Asto Probetako astoen sufrimenduaz zientziak dioenari muzin egin. Gaiak eta momentuak pauso bat aurrera ematea eskatzen zuten eta ez bi pauso atzera ematea, eta hori da talde horiek aukeratu dutena.
2013an araudia onartu zutenetik Leioako Udalean aurkezten den lehenengo Herri Ekimena da hau. Horretarako 2.753 sinadura eskatzen dira, adinez nagusi diren herritarren %10en parekoak; 5.800 sinadurekin, berriz, Bizkaia osorako herri ekimena gauzatu daiteke, adinez nagusi diren biztanleen %0,6 baino ez baita eskatzen. “Ordaintzen den” autentifikazioaren eskakizuna edo sinatzeko formula elektronikoen zailtasunak eta garestitzea ere gainditu egin behar dira.
Astoak mendeetan zehar gure baserrietako lankide noble, apal eta langileenak izan direla azaldu zuten animalistek. Herri hau altxatzen lagundu digute. Gaur egun, bizirik irauteko ez dugu behar beraiek gure zamak eramaterik, baina haien laguntza eskertzeko modurik onena ez da gure dibertimendurako harri izugarriak arrastaraztea, irabazitako atsedena eta errespetua ematea baizik.
Asto Probak legezko jarduera direla onartzen dute animalistek, Herri Kirolen Euskal Federazioaren araudiak babesten dituelako, zeinak uko egiten baitio kirolaren euskal legeak egiten dizkien bi eskakizunak betetzeari: albaitari baten derrigorrezko presentzia eta animaliei kirolariei ematen zaien tratu bera ematea, Eusko Jaurlaritzak eta Foru Aldundiak legea betetzeko exijitu gabe.
Teresa Gamonalek egin duen eta AVATMAko 600 albaitarik baino gehiagok babestu duten txosten zientifikoaren arabera, 700 kiloko harri bat 20 minutuz karrejuaren alde batetik bestera arrastaka eramateko ahaleginak estres kardiobaskularra eta muskulueskeletiko izugarria eragiten du, eta munduan ez dago ekidoekin egiten den erregulatutako beste probarik hainbeste denboraz halako esfortzua eskatzen zaienik, makilaz jotzen dieten bitartean, eta bi makila ere apurtu daitezke astoen sorbaldaren gainean jotzeagatik. Gainera, serreta jartzen zaie sudur-hezurrean. Entrenamendua, berriz, zirkuko piztieikin egiten zenaren antzekoa da.
Ebidentzia horren aurrean, aitzakiek ez dutela balio uste dute, eta ezin da beste alde batera begiratu tratu txarrak pisu batean txakur bat edukitzea dela esanez, astoen sufrimendua alde batera uzten den bitartean, tradizio bat delako. Halaber, ez du balio esateak Aldundiak baimentzen dituela Asto Probak, astoak dagozkien ustiategietan erregistratuta daudela eta haien parte-hartzea eragozten duen osasun-egoerarik ez dutela egiaztatzera mugatzen denean. Horren ondoren, Udalak ematen du espazio publikoa erabiltzeko baimena, bai eta horretarako diru-laguntza ere.
Azaldu zutenez, ez dute Jai Batzordea diru-laguntzarik gabe utzi nahi, baizik eta diru-laguntzak eskuratzeko animaliekin harria arrastatzeko probarik ez egiteko konpromisoa hartzea planteatzen dute. Eta normala ere ez zaiela iruditzen beren festetan astoen jabeentzako sarietara diru gehiago dedikatzea, umeentzako ekintzetara baino.
Frogatu dute saiatu zirela Jai Batzordearekin hitz egiten, hainbesteraino non 2017an crowdfunding bat eskaini baitzieten Batzordeari Asto Probetarako bideratzen dituzten 2.700 €-en pareko kopuru gehigarria emateko, jarduera alternatibo indartsuago bat garatzeko, baina proposamenak ez zuen inoiz erantzunik lortu.
Agerian utzi dute Asto Probak ez direla San Bartolomeko bizilagunen babesa eta laguntza duen ospakizuna, sinadura bilketa auzian izan duen arrakastak egiaztatzen duenez. Ez dute biztanleria batzen, zatitu baizik.
Beren ustez, hau da aurrerapausoa emateko unea, EAJ, PSE-EE edo EH Bilduko alkateek Galdakaon, Gasteizen, Portugaleten, Santurtzin edo Lekeition egin zuten bezala, parte hartzen zuten animalientzat sufrimendua sortzen zuten jarduerak udalerrietatik kenduz. Leioan ere zekorketa bat kendu zuten 2005ean eta 2008an, Eneko Arruebarrena alkateak La Txoperako jai batzordearekin adostu zuen asto edo ponyekin probak berriro ez egitea.
Adierazi dutenez, pena da Leioako Udalak bide horri jarraitu nahi ez izana, eta nahiago izan du Asto Probak bezalako tradizioari heldu, Leioan 75 urte baino gehiago ez dituena, San Bartolomeko Jai Batzordeko diruzainaren arbaso batek Leioara ekarri zituelako. Zorionez, gaur egun bizi garen hiri unibertsitarioak zerikusi gutxi du emakumeek bankuan kontu bat irekitzeko senarren baimena behar zuten herri hurarekin; homosexualei alfer eta gaizkileen legea aplikatzen zitzaien, euskara edo euskal kultura jazartzen zuten bitartean. Tradizio horiek ezabatu egin ziren, gaur egun Asto Probek gure gizarteak eskatzen duen gutxieneko etikoa betetzen duten aztertu beharko genukeen bezala.
Herri Ekimena atzera bota ondoren, Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako taldeak animalien sufrimendurik gabeko jaien alde lanean jarraitzeko borondatea adierazi du. Aurtengo San Bartolome jaietan egongo direla baieztatu dute, informazioa banatuz eta Asto Probak egiten diren lekutik gertu protesta kontzentrazioa eginez, zehaztu behar duten egun batean, oraindik ez baita jai-egitaraurik ezagutzen.
Horrez gain, Algortako Portu Zaharreko jaietako sokamuturraren aurkako kontzentrazioan ere parte hartuko dute, abuztuaren 14an.
Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako taldearen ordezkariaren hitzaldiaren bideoa hemen ikus daiteke:
Leioa contra el Maltrato Animal 