Etiqueta: Animaliak

Categorías
Euskara

Leioako Udalak Asto Proben kontrako Herri Ekimena gaitzestearen aurreko errekurtsoa aurkeztu dute

  • Neurriz kanpoko traba ekonomiko eta burokratikoak salatzen dituen berraztertze errekurtsoa aurkeztu dute.
  • Konparazio-azterketa batek erakusten du Leioa dela euskal udalerri handi bakarra sinadurak balioztatzea eskatzen duena, alternatiba publikorik edo doakorik eskaini gabe.
  • Batzorde sustatzaileak animalien aurkako tratu txarren aurkako San Bartolome jaiak blindatzeko beharrezkoak diren arau aldaketak zehazten ditu.

San Bartolome jaietan animaliekin egiten diren harria arrastatze probak (Asto Probak) kentzeko Herri Ekimenaren sustatzaileek berraztertze-errekurtsoa jarri dute Leioako Udalaren aurrean. Alkatearen azken ebazpenak eta Udal Idazkaritzaren txostena inpugnatu dituzte, kanpainako zazpi hilabeteetan bildutako 3.115 auzo-sinaduren izapidetzea geldiarazi nahi baitute.

Herri-ekimenak Asto Probak egiteari eta haien diru-laguntza publikoari amaiera eman nahi zien. Proba horietan, astotxo bakoitza 700 kiloko harri bat arrastatzera behartzen dute ahalik eta itzuli gehien egin arte, eta bizkar gainean 2 egurrezko makila ere hautsi ditzakete. Bitartean, pertsonek —baita adingabeek ere— apustuak egiten dituzte praktika horren inguruan.

Euskadin ezohikoa den hesi burokratikoa

Gatazka nagusia Udalak entregatutako sinadura guztiak «behar bezala balioztatuta» egon daitezen eskatzean datza, bide bakartzat notarioaren aurrean banaka agertzea iradokiz. Sustatzaileen arabera, neurri hori «hesi oztopatzailea» da, eta ekonomikoki onartezina edozein kolektibo herritarrentzat, 15.000 €-tik gorakoa izango bailitzateke.

Oztopo horri aurre egiteko, batzordeak erabaki zuen eskritura publikoan fede-emaile berezi bat izendatzea, Herri Ekimen Legegileen Euskal Legean oinarrituta. Hala ere, Udalak erabat baztertu du figura hori.

Errekurtsoari erantsitako txosten batek erakusten du Leioako eskakizunak anomalia isolatua direla Euskal Autonomia Erkidegoan:

  • 20.000 biztanletik gorako 21 udalerrietatik 20k ez dute eskatzen sinadura bakoitza notario baten aurrean eguaztatuta egotea herri-ekimenak aurkezteko. 18 horietatik (Bilbo, Donostia, Barakaldo edo Getxo, kasu) sinadurak egiatatuak izatea ere ez dute eskatzen.
  • Bi udalerrik sinadurak balioztatzea eskatzen dute, baina alternatiba publiko eta doakoak eskaintzen dituzte: Galdakaok Udalaren beraren aurrean fede-emaileak izendatzeko aukera ematen du, eta Gasteizek, berriz, sinaduren % 90 Herritarren Arretarako Bulegoetan doan balioztatzeko aukera ematen du. Leioa da alternatibarik eskaintzen ez duen herri bakarra.
  • Era berean, Bizkaiko Batzar Nagusietan ekimen bat aurkezteko behar diren 5.800 sinaduren (milioi bat biztanle baino gehiago eta 16 urtetik gorakoei sinatzeko aukera ematen die) eta Leioan behar diren 18 urtetik gorakoen 2.749 sinaduren (32.000 biztanle baino gehixeago) arteko desproportzio nabaria ere aipatu dute.

Akats larriak errolda berrikustean

Helegiteak zehazten duenez, Udalak zorroztasun falta kezkagarriarekin jokatu du, 683 sinadura baztertu baititu, sinatzaileak «gaur egun erroldatuta ez daudela» argudiatuta. Sustatzaileek salatu dute Udala «gaur egungo» argazkia erkatzera mugatu dela, bilketa aldiko errolda historikoa berrikusi beharrean (2025eko iraila – 2026ko martxoa).

Gainera, udal zerrendaren berrikuspenak bere fidagarritasuna baliogabetzen duten transkripzio-akats zakarrak azaleratu ditu: erroldatze frogagarri eta historikoa duten bizilagunak baztertu dira, eta akats informatikoak daude, non izen-abizenak bat eginda agertzen diren (adib. «MILATORAÑO» edo «PAULBABOTA») edo zuzenean «IRAKURTEZIN» gisa kalifikatuak.

Irtenbide juridikoa eta arauen zehaztapena

Herritarren eskaera zalantzakoa ez izan arren (pertsona askok anakronikotzat eta animalien ongizatearen aurkakotzat jotzen dituzten jarduerak diru publikoarekin ospatzeari eta finantzatzeari uztea) eta “udal araudian ez datorren zehaztapen bat eskatzen dietela” jakin arren, sustatzaileek errekurtsoan eskatutako arau-aldaketen idazketa zehatza eranstea erabaki dute, edozein aitzakia tekniko ezabatzeko:

  1. Animaliak Eduki eta Babesteko Ordenantza: 2. artikuluko g) atala kentzea, ordenantzatik kanpo uzten baitzituen Herri Kiroletako probak.
  2. Diru-laguntzei buruzko Ordenantza Orokorra: Berariaz debekatzen da abereekin harria herrestatzeko probak dituen edozein jarduera diruz laguntzea.
  3. Gizalegeari eta Espazio Publikoaren Erabilerari buruzko Ordenantza: Establezimendu eta espazio publikoen erabilera debekatzea horrelako probak egiteko.

Babes-eskaera

Idatziak formalki eskatzen dio alkateari gaitzespen-ebazpenen deuseztasuna deklaratzeko, fede-emaile bereziaren baliozkotasuna aitortzeko edo, halakorik ezean, Udal Idazkaritzari berari agintzeko bere funtzio publikoa betetzeko, hau da, sinadurak materialki alderatzeko eta balioztatzeko. Era berean, zuzentzeko epeak berehala etetea exijitzen da, errekurtso hau ebatzi arte, Leioako herritar aktiboen erabateko babesgabetasuna saihesteko.

Ruben Belandia bozeramaileetako batek adierazi duenez «Ez dago justifikazio objektiborik Leioako bizilagun batek Bilbon, Getxon edo Donostian guztiz doakoa eta irisgarria den parte-hartze eskubide bat gauzatzeko notaritza bat ordaindu behar izateko”

Arazoaren muinari buruz esan du “Leioako pertsona askok uste dutela horrelako ikuskizunak iraganekoak direla, eta animalien sufrimendurik eta entretenimendurako eta apustuetarako animalia zaurgarririk gabeko jai eta tradizioetarantz aurrera egin nahi dutela. Udalak herritarrei entzun behar die eta justifikatu gabeko trabak jartzeari utzi”.

Eranskinak:
Aurkeztutako errekurtsoa (gaztelaniaz)
Euskadiko hiri handienetan Herri Ekimena aurkezteko baldintzak (gaztelaniaz)

Categorías
Euskara

3.115 sinadurak paperontzira, demokrazia blokeatuta

Udalak Asto Probak ordezkatzeko Herri Ekimena gaitzetsi du, sinadurak notario aurrean balioztatu ez zirela argudiatuta; izan ere, elkarteak «horma gaindiezina» dela dio.

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Elkarteak publikoki salatu du Leioako Udalaren jarrera, joan den martxoaren 31n aurkeztutako 3.115 sinadurak formalki atzera bota ondoren. Ekimenaren helburua zen San Bartolome jaietan harria astoekin arrastatzeko proben (Asto Probak) ordez animalien sufrimendurik gabeko jarduerak egitea, baita tratu txarrak barne hartzen dituzten ekitaldietarako diru-laguntza publikoen amaiera ere.

Udal ordenantzak eskatzen duen erroldaren %10 aise gainditu arren (2.749 sinadura), Udalak prozesua baliorik gabe utzi du, errubrikak notario batek edo sinadura elektroniko batek balioztatu behar dituela argudiatuta. Kolektibotik diote «erabat ezinezkoa» dela 3.000 bizilagunek notariotza batera sinatzera joatea, parte hartzeko oinarrizko eskubide bat gauzatzeko. Gainera, izapide horren kostua onartezina da herritar talde batentzat.

«Parte-hartzaile gisa aurkeztu dira, baina horma bat eraiki dute, eta horren atzean parapetatu», adierazi dute plataformako bozeramaileek. «Ulertezina da Eusko Legebiltzarraren aurrean Herri Ekimen Legegile batek eskatzen duena baino ahalegin ekonomiko eta burokratiko handiagoa eskatzea».

Oztopo burokratikoak eta gardentasun falta

Era berean, Udalak «fede-emaile bereziaren» figura (Euskadiko beste instantzia batzuetan legez erabiltzen dena) errefusatu du eta aurkeztutako erroldaren zati baten baliozkotasuna zalantzan jarri du. Horren aurrean, kolektiboak babesgabetasuna salatu du, Udalak uko egin baitio baztertutako sinaduren banakatze zehatza egiteari, Udal Idazkaritzaren ziurtagiri generiko batera mugatuz.

EAEko beste udalerriekiko konparazioa

Plataformak 20.000 biztanletik gorako EAEko gainerako udalerriekin duen kontrastea nabarmendu du. 23 hiri horietatik, Leioak bakarrik eskatzen du sinadurak notario aurrean balioztatu daitezela. Galdakaok “fede-emaile bereziaren” figura onartzen du eta Gasteizek notarioarengana joatea eskatzen du sinaduren lehenengo %1erako, gainerako %9a Herritarren Arretarako Bulegoetan bideratu ahal izanik. Beste 20 hirietan, ez da sinaduren balioztatzea eskatzen.

Leioan ez da Herri Ekimenik aurkeztu 2013an araudia onartu zenetik. Animalistentzat, datu horrek baieztatzen du egungo sistemak ez duela ezertarako balio.

Aldaketa-eskakizunak

Egoera honen aurrean, Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik Ez taldeak zera eskatu dio Udaletxeari:

  1. Parte-hartze arautegia aldatzea fede-emailearen figura onartzeko.
  2. Sinadura kopurua jaistea biztanleen %10etik %1%era.
  3. Animaliekin egiten diren Harria arrastatzeko probak ez baimentzea eta diruz ez laguntzea, animaliek sufritzen dituztela egiaztatzen duten albaitarien txostenek babestutako eskaera.

Administrazioaren gaitzespena gorabehera, kolektiboak azpimarratu du herritarren zati esanguratsu baten jarrera argia dela eta Udalak ezin duela «animalien sufrimenduari entzungor egiten jarraitu teknizismo legalen babespean».

Herritarrei entzutea

Kolektiboak gogorarazi du erantzukizun publikoko karguak dituzten pertsonak direla gizarte-aldaketak bultzatzeko eta erakundeak herritarren sentiberatasun gero eta handiagora egokitzeko gaitasuna dutenak. “Lehenengo eginbehar demokratikoa modu baketsu eta parte-hartzailean mobilizatzen diren auzotarrak entzutea izan beharko litzateke. Eta, pertsona guztiek animaliekiko sentiberatasun bera partekatzen ez badute ere, animalien ongizatea balio etiko eta sozial erabat legitimoa da gaur egun, eta errespetuz eta blokeo burokratikorik gabe eztabaidatzea merezi du”.

Aurrerapausua eman

Plataformak ondorioztatzen du festak eta tradizioak denborarekin eboluziona dezaketela, gizarteak beste arlo askotan egin duen bezala, eta animalien sufrimendurik gabeko jai ereduetarantz aurrera egitea “ez litzateke konfrontazio gisa ulertu behar, elkarbizitzarako, enpatiarako eta aurrerapen kolektiborako aukera gisa baizik”.

Categorías
Euskara

Asto Probak, Idi Probak eta Kirolaren Euskal Legea

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeko bozeramaleak diren Lola Azpitartek eta Rubén Belandiak El Correo egunkarian argitaratutako iritzi artikulua. 2026/04/25.

Animalien Ongizateari buruzko Euskal Legearen 27. artikuluak debekatu egiten ditu animaliekin egiten diren ikuskizun guztiak, kirolekoak, kulturakoak edo beste edozein motatakoak izan, arautegi propioak dituztenak izan ezik.

Harria animaliekin arrastatzeko probei dagokienez (Asto Probak, Idi Probak eta Zaldi Probak), Euskal Joko eta Kirolen Federazioak (Herri Kirolak) argitaratutako Araudia da proba horiek egiten jarraitzeko aukera ematen duena.

Kirolaren Euskal Legearen 32. artikuluaren arabera, kirol-federazioak erakunde pribatuak dira, eta kirolariak, teknikariak, arbitroak eta epaileak, kirol-erakundeak eta kirol-modalitate bera sustatzen edo praktikatzen duten beste kolektibo batzuk biltzen dituzte.

Kirol-federazioek beren burua antolatzeko duten aukera zabala den arren, Kirolaren Euskal Legeak betebehar oso argiak ezartzen dizkie animaliek parte hartzen duten kirol-probetarako. 26. artikuluak dio kirol-erregelamenduetan nahitaezkotzat jo beharko dela albaitari bat egotea animaliek parte hartzen duten edozein kirol-diziplinatan.

Era berean, esaten du kirol-proba horietan animaliak ezinbesteko elementu direla jarduera hori egiteko, proban parte hartzen duten animalien egoera kirolarien parekoa izango dela tratuari eta dopinari dagokienez.

Kirolaren Euskal Legea 2023ko apirilaren 19an sartu zen indarrean. 1. xedapen iragankorrak gehienez ere 2 urteko epea ematen zien kirol federazioei beren estatutuak eta erregelamenduak egokitzeko. Epea 2025eko apirilean amaitu zen.

Une honetan Herri Kirolen Federazioaren webgunean agertzen den arraste-proben Arautegiak 2025eko urtarrilaren data darama, baina ez du Kirolaren Euskal Legeak ezarritako betebeharretako bat ere betetzen.

  • Ez da sartzen legeak eskatzen duen albaitariaren presentzia.
  • Idiei 5 edo 10 mm-ko akuilu batekin ziztatzeko aukera ematen du. (2.1 eta 2.2 artikuluak)
  • Animaliak jotzen bi makila ere hautsi daitezke (Art. 2.3.b).
  • Sarreta bat erabiltzeko aukera ematen du, metalezko pieza horzduna, asto eta zaldien ‘aurpegi’ hezurraren gainean jartzen dena. (art. 49).
  • Ez du inolako arautegirik ezartzen entrenamenduetarako, non animaliak zirkuko piztiekin egiten zen bezala trebatzen diren.

Praktika horiek animaliei kirolarien antzeko tratua emateko betebeharraren aurka egiten dute. Pertsonak protagonista dituen modalitate bat dagoenez (Giza Probak), antzeko tratua izan behar duenaren erreferentzia begi-bistakoa da.

Jabeek diotenez, euren animaliak eliteko kirolariak dira, nahiz eta behartuta eta makilakadekin egindako entrenamenduek baldintzatuta parte hartu.

Ez dirudi punta zorrotzekin ziztatzea, animalien gainean bi makila apurtzeraino jotzea edo haien aurpegietan metalezko pieza horzdun bat aplikatzea kirolariek jasotzen dituzten tratuen antza izan daitekeenik.

Legearen 9. xedapen gehigarriak urtebeteko epea ematen zion Eusko Jaurlaritzari (2024ko apirila) ikuskapen-plan bat abian jartzeko, lege horretan jasotako aurreikuspenak eraginkortasunez betetzen direla bermatzeko.

Argi dago, 2 urte geroago, Herri Kirolen Federazioari oraindik ez zaiola ikuskapena iritsi. Foru Aldundiek, berriz, Federazioak izendatutako epaile baten presentzia hutsarekin probak baimentzen jarraitzen dute, albaitari profesional bat bertan egotera behartu gabe.

Gure erakundeek legeak bete beharko lituzketela uste dugu, eta kezkaz ikusten dugu aurreko legealdian animalien babesean lortutako aurrerapausoak paper busti bihurtzen ari direla, izan geldotasunaren bidetik, kasu honetan bezala, edo kontrarreforma legegilearen bidez, Haurren Tauromakiaren Legearen kasuan bezala.

Categorías
Castellano Euskara

¡Presentada la Iniciativa Popular! / Herri Ekimena aurkeztuta!

3.115 firmas respaldan la Iniciativa Popular

Leioa contra el Maltrato Animal ha presentado hoy ante el Ayuntamiento de Leioa las 3.115 firmas que avalan la Iniciativa Popular por unas fiestas de San Bartolomé respetuosas con los animales, que solicita la sustitución de las Asto Probak por otra actividad, y que el Ayuntamiento no organice, subvencione ni conceda autorización para el uso de espacios o edificios públicos a ninguna fiesta o evento que incluya en su programa pruebas de arrastre de piedra con animales.
La reivindicación de que las pruebas de arrastre con animales desaparezcan de los programas de fiestas ya fue apoyada a través de Change.org por 11.500 firmas en 2015 y por 45.000 en 2019, pero fue ignorada por el Ayuntamiento. La diferencia es que esta vez la petición deberá tratarse y votarse en el Pleno Municipal.
Esta es la primera Iniciativa Popular que se presenta ante el Ayuntamiento de Leioa, a pesar de que esta fórmula está en vigor desde 2013. Para ello se requiere un número de firmas equivalente al 10 % de las personas mayores de 18 años y residentes en Leioa (unas 2.750). La recogida de firmas se inició a primeros de septiembre, mediante mesas colocadas en la calle y establecimientos colaboradores.

3.115 sinadurek babestu dute Herri Ekimena

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeak Leioako Udalaren aurrean aurkeztu ditu gaur animaliak errespetatzen dituzten San Bartolomeko jaien aldeko Herri Ekimena babesten duten 3.115 sinadurak. Ekimen honek eskatzen du Asto Probak beste jarduera batekin ordezkatzea, eta Udalak ez dezala antolatu, ez diezaiola diruz lagundu ezta espazio edo eraikin publikoak erabiltzeko baimenik eman ere bere programan animaliekin harria arrastatzeko probak sartzen dituen inolako festa edo ekitaldiri.
Animaliekin egiten diren harria arrastatzeko probak jaietako programetatik desagerrarazteko aldarrikapena 11.500 sinadurek babestu zuten 2015ean eta 45.000k 2019an, Change.org webgunearen bitartez, baina Udalak ez zuen aintzat hartu. Aldea da oraingoan eskaera Udalbatzan eztabaidatu eta bozkatu beharko dela.
Hau da Leioako Udalaren aurrean aurkezten den lehen Herri Ekimena, prozedura hau 2013tik indarrean egon arren. Horretarako, 18 urtetik gorako eta Leioan bizi diren pertsonen % 10en sinadurak behar dira (2.750 inguru). Irailaren hasieran hasi ginen sinadurak biltzen, kalean jarritako mahaietan eta establezimendu laguntzaileetan.

Muchas gracias a quienes habéis firmado o colaborado

Queremos  mostrar nuestro agradecimiento a quienes han firmado esta Iniciativa Popular y a las personas que han colaborado en esta recogida de firmas, algunas de las cuales participan hoy en esta entrega de firmas.
También queremos dar las gracias a los establecimientos que han sido referencia para que muchas personas pudieran firmar: las clínicas veterinarias Zaindu, Larrucea, Leioa, Gobela y Landeta, así como el Café Nhoa y el restaurante vegano Oé Bistró.

Mila esker sinatu edo lagundu duzuen guztioi

Eskerrak eman nahi dizkiegu Herri Ekimen hau sinatu duten herritar guztiei eta bereziki sinadura bilketa honetan parte hartu duten pertsonei, horietariko batzuk sinadurak eramateko ekitaldian egon direnak.
Era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu pertsona askok sinatu ahal izateko erreferentzia izan diren establezimenduei: Zaindu, Larrucea, Leioa, Gobela eta Landeta albaitaritza klinikak, Nhoa kafea eta Oé Bistró jatetxe beganoa.

Es una competencia municipal

La Diputación certifica que los animales participantes en las Asto Probak están registrados y en condiciones sanitarias para hacerlo y les da un primer permiso, pero la autorización definitiva la otorga el Ayuntamiento, cuando les permite utilizar el espacio público para llevar a cabo las Asto Probak.
Además, el Ayuntamiento subvenciona las fiestas de San Bartolomé con 19.250 euros, de los que 13.000 € se materializan mediante un Convenio en el que la Comisión de Fiestas, asume compromisos en materia de igualdad, establecidos por el Ayuntamiento. Y otros 6.250 € se obtienen mediante una convocatoria para el uso del euskera en las actuaciones musicales de las fiestas de barrio.
Si fuera su voluntad, el Ayuntamiento podría incluir entre las condiciones para esas subvenciones la no celebración de pruebas con animales.

Udalaren eskumena da

Diputazioak ziurtatzen du Asto Probetan parte hartzen duten animaliak erregistratuta eta osasun-baldintza egokian daudela, eta lehen baimena ematen die antolatzaileei, baina behin betiko baimena Udalak ematen die, Asto Probak egiteko espazio publikoa erabiltzeko baimena ematen dienean.

Gainera, Udalak ia 20.000 euroko dirulaguntza ematen du San Bartolomeko jaietarako. Horietatik 13.000 euro hitzarmen baten bidez gauzatzen dira. Hitzarmen horretan, Jai Batzordeak Udalak ezarritako berdintasunaren aldeko konpromisoak hartzen ditu bere gain. Eta beste 6.250 euro deialdi baten bidez lortzen dira, auzoko jaietako musika emanaldietan euskara erabiltzeko.

Udalak, hala nahi izanez gero, animaliekin probarik ez egitea sar lezake dirulaguntza horietarako baldintzen artean.

Informes veterinarios señalan el sufrimiento animal

El informe elaborado por veterinaria Teresa Gamonal, indica que un burro de unos 400 kilos, arrastrando una piedra de 700 kilos durante 20 minutos, sufrirá un estrés muscular y cardiovascular extremo.

Así mismo, constata que actualmente no hay ninguna prueba a nivel mundial regulada con équidos que implique un grado tan elevado de exigencia de trabajo anaeróbico en cuanto a intensidad, tiempo y repeticiones, debido a las posibles patologías asociadas.

El informe señala que el uso de la vara para pegar a los burros está totalmente prohibido en otras comunidades.

Aunque, según nos ha confirmado la Diputación, en 2025 no se han celebrado en Leioa pruebas de arrastre de piedra con bueyes, el informe de AVATMA demuestra que estos animales también sufren en esas pruebas.

Albaitarien txostenek animalen sufrimendua egiaztatu dute

Teresa Gamonal albaitariak egindako txostenak dio 400 kilo inguruko asto batek, 700 kiloko harria 20 minutuz arrastaka eramanda, giharretako eta bihotz-hodietako estres izugarria jasango duela.

Era berean, egiaztatu du gaur egun ez dagoela mundu osoan ekidoekin egiten den erregulatutako proba bakar bat ere, intentsitate, denbora eta errepikapenei dagokienez lan anaerobikoaren eskakizun-maila hain altua duenik, horri lotutako patologiak direla eta.

Txostenak dio astoak jotzeko makila erabiltzea guztiz debekatuta dagoela beste erkidego batzuetan.

Aldundiak baieztatu digunez, 2025ean Leioan idi-probak egin ez badira ere, argi dago animalia horiek asko sufritu egiten dutela proba horietan, AVATMAren txostenak egiaztatzen duenez.

El Ayuntamiento debe escuchar a la ciudadanía de Leioa

El Ayuntamiento de Leioa ha venido considerando hasta este momento que la programación festiva elaborada por la Comisión de Fiestas del Barrio de San Bartolomé representaba las necesidades y aspiraciones de la comunidad vecinal correspondiente, a pesar de que dedicara mucho más dinero a premios en metálico para los dueños de los burros que a juegos infantiles.

La escasa asistencia a las Asto Probak, asistencia que es escasísima si se tienen en cuenta únicamente a las personas residentes en el barrio, desmiente que dicha programación represente las necesidades y aspiraciones de la comunidad vecinal del barrio de San Bartolomé.

La Comisión de Fiestas, tiene desde 2007 una Junta Directiva formada por 4 personas de las que sólo 2 viven en Leioa.

Frente a esa realidad, el Ayuntamiento de Leioa tiene en estos momentos sobre su mesa una petición firmada por más de 3.100 personas residentes en el municipio de Leioa, que consideran que las Asto Probak deben de ser eliminadas del programa de las fiestas del barrio de San Bartolomé, y ser sustituidas por otra actividad que una, divierta y no genere sufrimiento animal.

Por lo tanto, el Ayuntamiento puede modificar su criterio y cuestionarse si subvencionar las Asto Probak contribuye o no a satisfacer las necesidades y aspiraciones de la población.

Udalak Leioako herritarrei entzutea eskatzen dugu

Leioako Udalak orain arte uste izan du San Bartolome Auzoko Jai Batzordeak prestatutako jai-programazioak auzo horretako komunitatearen beharrak eta nahiak ordezkatzen zituela, nahiz eta datu oso deigarria egon: askoz diru gehiago erabiltzen dutela astoen jabeentzako sarietarako haur-jolasetarako baino.

Asto Probetara oso jende gutxi joaten da, eta auzoan bizi diren pertsonak bakarrik kontuan hartzen badira ia inor ez da joaten. Horrek gezurtatu egiten du programazio horrek San Bartolome auzoko auzo-komunitatearen beharrak eta nahiak ordezkatzen dituenik.

Jai Batzordeak, 4 pertsonez osatutako Zuzendaritza Batzordea du 2007az geroztik, eta horietatik 2 bakarrik bizi dira Leioan.

Errealitate horren aurrean, Leioako Udalak une honetan mahai gainean dauka Leioan bizi diren 3.100 pertsona baino gehiagok sinatutako eskaera. Haien ustez, Asto Probak San Bartolome auzoko jaietako programatik kendu behar dira, eta beste jarduera batek ordezkatu behar ditu, denontzako dibertigarria eta animalien sufrimendurik eragiten ez duen jarduera batek.

Beraz, Udalak bere irizpidea aldatu eta bere buruari galdetu ahal dio ea Asto Probak baimentzeak eta diruz laguntzeak herritarren beharrak eta nahiak asetzen laguntzen duen ala ez.

Un Leioa ético y moderno para los próximos 500 años

Quienes obtienen beneficios o se divierten con el sufrimiento de los animales no van a dejar de hacerlo. Corresponde a nuestras instituciones establecer unos criterios éticos para nuestras fiestas, para el uso del dinero público y de los espacios públicos.

Leioa cumple este año 500 años como municipio independiente. Es una oportunidad inmejorable para avanzar hacia una ciudad moderna, de la que todos y todas podamos sentirnos orgullosas. Para ello hay que primar y subvencionar aquellas actividades que nos unan, y dejar de lado aquellas que son éticamente cuestionables.

Hurrengo 500 urteetarako Leioa etiko eta modernoa

Argi dago etekin ekonomikoak lortzen dituztenek edo animalien sufrimenduarekin dibertitzen direnek ez diotela utziko Asto Probak antolatzeari. Gure erakundeei dagokie irizpide etikoak ezartzea gure jaietarako, diru publikoa banatzeko eta espazio publikoak erabiltzeko.

Leioak 500 urte beteko ditu aurten udalerri independente gisa. Aukera ezin hobea da hiri moderno baterantz aurrerapausoa emateko, denok harro sentitzeko moduko herria lortzeko. Horretarako, elkartzen gaituzten jarduerak lehenetsi eta diruz lagundu behar dira, eta alde batera utzi etikoki zalantzagarriak direnak.

Categorías
Castellano Euskara

¿Es Euskal Herria una gran nación? / Euskal Herria nazio handia da?

La grandeza de una nación puede ser juzgada por el modo en que tratan a sus animales.

Nazio baten handitasuna bere animaliak tratatzeko moduagatik epaitu daiteke.

Categorías
Euskara

Asto Probek ez dute Leioa batzen, ezta ordezkatzen ere

Leioako Udalak gure udalerria sortu zenetik igaro diren 500 urteak ospatzeko metroko geltokian jarri dituen hiru karteletan, iraganari, orainari eta gure herriko pertsonei begirada bat egiten dieten irudiak biltzen dituztenetan, ez dago lekurik Asto Probentzat.

Iraganerako begiradan, XX. mendean Udaletxearen eraikinaren aurrean pertsonekin egindako harria arrastatzeko proba baten argazkia dago (Giza Probak).

Orainari begirako panelean, Herri Kiroletako probei dagozkien bi irudi ageri dira: harri-jasotzea eta Txinga erutea, eta beraiekin batera berdintasunaren aldarrikapena, Lamiakoko Maskarada, Olentzero eta Mari Domingi, munduko arrozak, Umore Azoka, jai herrikoiak edo gure auzoak lotzen dituen autobus zerbitzua agertzen dira.

Nasetatik ikusten diren sei pertsonen irudietan, horietako bat neska harrijasotzailea da.

Oso positiboa iruditzen zaigu proba mota horiei balioa ematea, non pertsonak ahalegintzen diren, publikoak animatzen dituen eta inork ez dituen jotzen. Guztiz kontrakoa gertatzen da Asto Probetan eta Idi Probetan.

Leioako hurrengo 500 urteetarako, gure tradizioen onena mantentzea aldarrikatzen dugu, batzen gaituzten tradizioak, eta animalien sufrimenduan oinarrituta daudenak alde batera uztea.

Categorías
Euskara

Aldundiak Leioako Asto Probetako astoen jabeak zigortuko ditu garraioan irregulartasunak egiteagatik

Bizkaiko Foru Aldundiak zehapen-jarduerak hasiko ditu 2025eko abuztuaren 22an eta 24an Leioako San Bartolome auzoko jaietan egindako Asto Probetan parte hartu zuten astoen jabeen aurka, animaliak garraiatzeko nahitaezko baimenak izapidetu ez direlako.

Informazioa Aldundiko Nekazaritza Sailak Gardentasun Atariaren bidez emandako erantzunetatik dator, Leioa Animalien Tratu Txarren aurkako plataformak egindako kontsulten ondoren.

Osasun gidarik eta mugimenduen komunikaziorik gabe

Aldundiaren arabera, ez dago inon jasota parte hartu zuten animaliak jatorriari eta osasunari buruzko aginduzko gidarekin eraman zituztenik, abereen mugimenduen berri emateko nahitaezko izapidea.

Nekazaritzako zuzendari nagusiak berak urtarrilaren 20an adierazi zuenez, “Abeltzaintza Zerbitzuan ez da inon ageri parte hartu zuten animalietatik bat ere ez zela eraman jatorriko eta osasuneko gidaren babespean, eta horrek dagozkion zehapen-jarduera administratiboak eragingo ditu”.

Indarrean dagoen araudiaren arabera, animalia bakoitza identifikatuta egon behar da, eta joan-etorriak administrazioan erregistratu behar dira, osasun-kontrolerako eta trazabilitaterako oinarrizko neurri gisa.

Ekidoen Lekualdatze-Txartelik ere ez zuten

Gainera, Foru Aldundiak otsailaren 5ean berretsi zuen asto bakar batek ere ez zuela Ekidoen Lekualdatze-Txartela (TME), kirol ekitaldi edo lehiaketetarako ekidoak lekuz aldatzea ahalbidetzen duen dokumentua.

Irregulartasun horrek esan nahi du Estatuko araudia ez dela betetzen, animalien osasun eta kontrolari dagokionez.

Animalien Osasunari buruzko Legean aurreikusitako zehapenak

Abere mugimenduen berri ez emateak 600 eta 3.000 euro arteko isunak ekar ditzake animali bakoitzeko, eta horiek ohartarazpenean gera litezke aurreko bi urteetan berrerortzea egon ezean, baina zigorra areagotu liteke zehatutako jokabidea errepikatu dela ikusiz gero.

Hori dela eta, Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako taldeak Aldundiari eskatu dio egiazta dezala ea bere astoen mugimenduaren komunikaziorik eza ohikoa izan den zazpi jabe horietan.

2025.ean ez zen Leioan animaliekin harria arrastatzeko beste probarik egon

Plataformak positibotzat jo du, Aldundiaren arabera, 2025ean ez zela baimendu animaliekin harria arrastatzeko beste probarik herrian. Horrek esan nahi du urte osoan ez dela izan idi-probarik egin, lehen noizean behin egiten baitziren Ondizko probalekuan.

Sinadura bilketaren azken txanpa

Animaliekiko Tratu Txarren Aurkako Leioako plataformak sinadurak biltzen jarraitzen du Udalari eskatzeko San Bartolome jaietako egitarautik Asto Probak kendu eta horien ordez animalien sufrimendurik gabeko jarduerak egin ditzala.

Ekimenak udalerrian erroldatutako adineko pertsonen %10aren babesa behar du, 3.000 sinadura inguru. Orain arte 2.600 inguru bildu dira, beraz, prozesua osatu eta proba horiek 2026an errepikatzea saihesteko deia egiten die plataformak herritarrei.

Informazio gehigarria:

Aplikatu beharreko araudia:

Categorías
Euskara

3.100 sinadura!!

3.100 sinadura baditugu!

Dagoeneko Herri Ekimena, aurkezteko behar beste sinadurak jaso ditugu Leioako Udalari Asto Probak ordezkatu ditzala eskatzeko.

Mila esker sinatu edo lagundu duzuen guztioi

Irailaren hasieratik mahai asko jarri ditugu kalean Leioan erroldatutako pertsonek San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena sinatzeko. Sinatu duzuenoi, eskerrik asko!

Sinadurak biltzen lagundu duzuen guztioi ere eskerrik asko, bihotz-bihotzez!!!

Eskerrak lagundu diguten establezimenduei

Laguntzaile izan diren establezimendu hauei ere eskerrak eman nahi dizkiegu:

  • 1.- Oé bistró:  Leioako jatetxe beganoa (abendutik itxita dagoena)
  • 2.- Leioa albaitaritza klinika: Ondizko Andra Mari kalea, 1
  • 3.- Zaindu albaitaritza klinika: Artatza kalea, 20
  • 4.- Larrucea albaitaritza klinika: Sabino Arana, 18
  • 5.- Gobela albaitaritza klinika: Errekagane Kalea, 13 (Romo)
  • 6.- Landeta albaitaritza klinika: Eduardo Coste (Areeta)
  • 7.- Nhoa Kafea: Luis Bilbao Libano, 7

Sinatzeko orriak badituzu edo sinatu nahi baduzu

8.- Kontaktatu gurekin:
Martxoaren 27ra arte, jarri gurekin harremanetan  leioamaltrato@gmail.com bidez. Baita 711 544 504 telefonoaren bidez ere (Whatsapp eta Telegram eskuragarri) eta jasotzera joango gara.

9.- Martxoaren 27ra arte sinatu online (NANe, B@kQ edo Ziurtagiri Digitala):
Sinadurak biltzeko orria PDF formatuan jaitsi hemen klikatuz eta erabili:

Sinatzeko Adobe Reader, Autofirma edo Izenperen web zerbitzua erabil ditzakezu. Bidali PDFa leioamaltrato@gmail.com helbidera.

Categorías
Euskara

Gure jaiak eta animaliak

5 urterekin, Andrea Arrizabalaga kazetaria bere jaioterriko Galdakaoko jaietan egiten ziren asto lasterketan egon zen lehen aldiz eta mina besterik ez zuen ikusi han. Kolpeak, oihuak, ostikadak, astoen beldurrezko begirada, malkoak astoen begietan eta bereetan. Binke aldizkarian kontatu du berriki, eta bertan azaltzen du, denborarekin, neskato hori normaltzat onartzen joan zela indarkeria hori, ez gustatzen zitzaiolako, baizik eta gizartearen parte izateko ordaindu beharreko prezioa zelako. Jaiotzen garenean enpatia hutsa gara, eta gizartea arduratzen da guregandik kentzeaz, kalterik ez egiteko dugun berezko joera ezabatuz, asto lasterketak, asto probak, idi probak, sokamuturrak edo entzierroak dibertitzeko modu legal eta onargarri bihurtzeraino.

Asto Probak egiten diren Leioako auzoko bizilagun batek gutun bat bidali zien duela gutxi udal-arduradunei, prozesu hori azaltzen zuena, Albert Banduraren Gizarte Ikaskuntzaren teoria aipatuz. Teoria horren arabera, pertsonek modu aktiboan ikasten dugu besteen jokabideak eta haien ondorioak behatuz. Bereziki, neska-mutilek jokabide bortitzak errepikatzen dituzte aurrez helduetan ikusi dituztenean. “Panpina inozoa” bezala ezagutzen den bere esperimentuak erakusten du ikusten duguna normalizatu eta imitatu egiten dugula, batez ere sozialki onartua bezala hautematen bada.

Hasiera hori Asto Probetara, Idi Probetara edo Sokamuturara eramanez, animalia baten sufrimendua ikuskizun eta dibertsio nola bihurtzen den ikusten dute horrelako ekitaldietara joaten diren gazteek (baita haurrek ere). Mezu inplizitua da izaki zaurgarri baten aurka erabilitako indarkeria aisialdi kolektiboaren izenean justifika daitekeela. Ikasketa hori ez da mugatzen animalien esparrura: gizarteari helarazten dio derrigortzea, abusua eta dominazioa jokabide onargarriak direla, eta hori bereziki larria da genero-indarkeriaren eta egiturazko beste indarkeria mota batzuen aurka borrokatzen jarraitzen dugun testuinguru sozial batean. Izan ere, artikulu honen sinatzaileek irain matxistak jasan dituzte animalien eskubideak defendatzeagatik, eta horrek indarkerien lotura adierazten du.

Zorionez, gizarteak animalien aurkako tratu txarren aurrean duen kontzientziak aurrera egin du, eta gaur egun udalerri gehienetan animalien sufrimendua ez da jaietako parte. Asto lasterketak aspaldi ez dira Galdakaoko jaien parte, Leioa aitzindaria izan zen zekorketak desagerrarazten eta, gaur egun sinestezina badirudi ere, Getxok 2018an onartu zuen animaliekin egindako jaiak diruz ez laguntzea. Andrea Arrizabalagak berak, Getxoko eta Euskadiko politikari ospetsuak bezala, jaietan animaliekin gozatzera iritsi zenak, adierazi zuen egun batean dibertitu zuenak negar egiteko gogoa ematen diola, eta gaur influencer begano nabarmena da.

Baina badira zenbait gotorleku tradizioa aitzakia gisa erabiltzen dutenak animalien aurkako tratu txarreko jarduera nabariei eusteko, abeltzainen interes ekonomikoei lotuak, jai batzordeetan parapetatuta eta beren udalen aldetik laguntza eta diru-laguntza ulergaitza dutenak, boto-emaile kopuruaren klabea baino ulertzen ez dutenak, pauso bat aurrera emateko ausardiarik gabe.

Atzerapauso nabarmeneko saiakerak era badaude, esaterako, EAJk eta PSEk Eusko Legebiltzarrean tramitera onartu duten zezen-ikuskizunak sustatzeko lege-proposamena, non neska-mutilek txakurra baino pixka bat handixeagoak diren txahalez abusatzen duten.

Ikuskizun horiek ezabatu egin ziren alderdi horiek aurretik onartutako araudien bidez, bai Animalien Ongizatearen Euskal Legea onartzean, bai hainbat udaletan –Galdakaotik hasi eta berrienera, Santurtzira– egindako lanaren bidez, animalien tratu txarrik eta zezenketa-ikuskizunik gabeko udal-ordenantzekin, erakutsiz kargu politikoetan dauden pertsonen sentikortasuna dela aldaketak egiten dituena, eta ez siglak.

Lege-proposamen honen aurkako protesta sozialek, bai eta animalien aurkako tratu txarrak Leioako eta Getxoko jai guztietatik desagertzeko martxan dauden herri-ekimenek ere, aukera ematen diete herritarrei adierazteko beldurra, mina eta animalien sufrimendua ezin direla gure jaien parte izaten jarraitu. Gainera, praktika horiek XXI. mendean onargarriak ote diren hausnartzeko eta erabakitzeko aukera ematen diete erakundeei.

Artikulu hau Lola Azpitarte, Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeko bozeramaleak eta Nerea Landa, Getxoko Sokamuturra Ez taldeko bozeramaleak idatzi dute

Irudia Leioako San Bartolomeko Asto Probetan hartuta. 2025ko abuztukoa.

Categorías
Euskara

Abeltzainen zerbitzura egiten dute Legea

irudian Eusko Legebiltzerreko areto nagusia agertzen da, baina mahia eta hizlariaren lekua ganadutegien ikurrek okupatzen dute. Pantailetan ume toreatzailearen argazkia agertzen da. Legea abeltzainen zerbitzura egiten dela esaten da eta umeentzako tauromakia legearen kontrako leloa agertzena.

EAJ-PNVk eta PSE-k aurkeztutako Haurren Tauromakiari buruzko Lege Proposamena eztabaidatu zen Eusko Legebiltzarrean, eta argi utzi zuen legea egiten saiatzen ari direla abeltzaintzako enpresen aginduei jarraiki, haien gezurrak inolako egiaztapenik egin gabe erosi baitituzte.

Parlamentuko hainbat taldek azaldu zutenez, Lege proposamen honen jatorria Euskal Zezenzale Elkarteak eta Euskal Larrabehi Elkarteak egindako eskaera eta agerraldian dago. Eskaera eta agerraldi horien helburua azken urteetan bigantxen ustiategietan eta hainbat udalerritan etxeko animalien ongizatearen legea indarrean sartu zenetik bizi izan dituzten egoeren eta jasandako kalteen berri ematea zen, baita etorkizunari begira konponbide egokia izan litekeen dekretu-proposamen bat helaraztea ere.

Sektore honetako abeltzainek agerraldia egin zuten Eusko Legebiltzarreko Erakunde, Gobernantza Publiko eta Segurtasun Batzordean, 2025eko otsailaren 26an. Saioaren transkripzioak islatzen duenaren arabera, (or. 50 eta ondorengoak) bertara joan ziren:

  • Euskal Zezenzale Elkartearen izenean, ALBARA GANADUTEGIAren jabea, Zezenketako ganadutegien Elkarteko kidea eta Euskal Larrabehi Elkarteko koordinatzailea.
  • Euskal Larrabehi Elkartearen izenean, BERGARAKO ZEZENAK ganadutegiko jabea eta Euskal Zezenzale Elkarteko batzordekidea

Elkarte horien zuzendaritza-batzordeetan beste ganadutegi batzuetako jabeak eta ordezkariak agertzen dira:

  • Arno Ganadutegia
  • Lastur Ganadutegia
  • Marqués de Saka
  • Ruso zezenak
  • Manzarbeitia Ganadutegia

Datuak faltsutu dituzte

Lege proposamenaren barruan, abeltzainek emandako datu bat dago; izan ere, Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), Nafarroan eta Iparraldean adingabeentzako 1.000 ikuskizun egin dituztela diote.
Hala ere, datu ofizialek zifra hori erabat gezurtatzen dute:

La tabla, refleja los datos oficiales de la Comisión Vasca de Asuntos Taurinos celebrados en la Comunidad Autónoma Vasca entre los años 2012 y 2023.

Era berean, gezurra da Nafarroan adingabeen parte-hartzea legezkoa dela, izan ere, 1992tik indarrean dagoen Foru Erkidegoko zezen-ikuskizunei buruzko Araudiaren 91. artikuluak debekatu egiten du 16 urtetik beherakoek zezen-jaialdi tradizionaletan parte hartzea, eta enpresa antolatzaileei adin hori 18 urtera arte igotzeko aukera ere ematen die.

2020an argitaratutako elkarrizketa batean, abeltzainen elkarteko batzarkide batek beste datu bat eman zuen: urtero 500 ikuskizun egiten dituztela Euskal Herriko hegoaldean. Anima Naturalis-en arabera, Nafarroan urtean mota guztietako 1.591 zezen ikuskizun egiten direla kontuan hartuta, ez litzateke arraroa izango EAEko ganadutegiek horietako 300etan ganadua jartzea, eta horrela 500 zifra hori emango lukete, baina inoiz ez 16 urtetik beherakoekin.

Legezko hutsunea deitzen diote bi debeku espresu direnari

EAJk eta PSEk lege-proposamena justifikatu zuten esanez bazegoela hutsune legal bat adingabeekin zekorketak egin nahi zituztenei segurtasun juridikorik ematen ez ziena.

Hala ere, bazeuden bi debeku oso argi, Euskadiko Zezen Ikuskizunen Araudiak 2008. urtetik ezarriak:

  • 93.1 artikuluak 16 urtetik beherakoek soilik ikusle gisa parte har dezaketela ezartzen du.
  • 1.2 artikuluak argi eta garbi baztertzen ditu bizirik 60 kilo baino gutxiago pisatzen duten abereekin egindako ikuskizunak. Pisu horren azpitik zekorrak baztertzea lege-iruzur gisa baliatu zen iraganean ekitaldiak antolatzeko, eta, hala, ohiko jaialdi baten berme eta betebehar legalak saihestu ziren.

Gainera, Animalien Ongizateari buruzko Euskal Legearen 38.2 e) artikuluak arau-hauste larritzat jotzen du 6 hilabetetik beherako animaliak edozein jardueratan parte hartzera behartzea. Halaber, ikuskizun ibiltariak ere debekatu zituen.

Beraz, EAJren eta PSEren Lege proposamenaren helburua ez da hutsune bakar bat ere betetzea, baizik eta debekatuta dagoena legeztatzea:

  • 16 urtetik beherako haurrek, gurasoen edo tutoreen baimena badute, zekorketetan edo sokamuturretan aktiboki parte hartzea nahi dute. 14 urtetik beherakoek, gainera, adinez nagusi den pertsona batekin joan behar dute. Eta ondo baino hobeto dakite kalean eta jai giroan ezinezkoa dela ez adina, ez baimenak, ez akonpainamendua kontrolatzea. Are gutxiago 14 urtetik beherakoek NANa izateko legezko betebeharrik ez dutenean. familia Liburua eskatuko diete?
  • Txahal txikien pisuaren irizpidea adinarenarekin ordezten dute, 18 hilabete arteko animaliei parte hartzen utziz, baina gutxieneko adina ezarri gabe; horrela, jaio berriak diren txahal txikien parte-hartzea legeztatuko litzateke.

Irudian hilabete bateko txahal txikia umeekin egindako zezen ikuskizunean.
(iturria: AVATMAren txostena)

2023ko urtarriletik 2024ko urtarrilera bitartean Eusko Jaurlaritzak jendaurrean jarri zuen Euskadin animaliek ikuskizun publikoetan parte hartzeko dituzten ongizate-baldintzei buruzko Dekretuaren zirriborroaren 3. artikuluaren arabera, ikuskizunetan animaliek parte hartzeko gutxienez 60 kilo eduki behar zituzten. Jaietan parte hartzeko adinaren aldaketarik ere ez zegoen. Baina Dekretu hori ez da argitara atera.

Haiekin elkartearen salaketa

Haiekin elkarte animalistak salatu duenez, EAJk eta PSE-EEk «gezurra» esan diote gizarteari, 16 urtetik beherakoen parte-hartzea eta abelburu txikiak dituzten zezenketak arautzeko lege bat onartu behar dela argudiatuta. Irakurri bere komunikatu osoa hemen.

Premiazko prozedura: ZERGATIAK

Abeltzaintzako enpresariek Gipuzkoako Aldundiari eskatu zioten adingabeekin eta txahal txikiekin festak egiteko baimena, baina ezetz esan zieten. Eusko Jaurlaritzako Joko eta Ikuskizun Zuzendaritzari eskatu zioten, eta zezenketen Araudian artikulu bereziren bat gehitzeko aukeraz hitz egin zieten, baina esan zieten dekretua aldatzea oso prozesu luzea zela, alegazio-prozesu baten mende jarri behar zelako, eta Legebiltzarrera joatea eta lege bat eskatzea iradoki zieten, eta hori egin zuten.

Prozesu azkarra nahi dute, alegaziorik gabe eta kanpoko ekarpenik gabe.

Animalien ongizaterako euskal legea XI. legegintzaldian hasi zen lantzen, eta aho batez onartu zen 1993ko legearen erreformari ekiteko proposamena, baina oso denbora gutxi falta izan zitzaion onartua izateko. XII. legegintzaldian, EAJk eta PSEk lege-proposamen bat aurkeztu zuten 2021eko ekainaren 2an, eta gainerako legebiltzar-taldeen ekarpenak jaso zituen, baita adituen, legelarien eta gizarte-eragileen ekarpenak ere; ahots ospetsu eta kontraesankorrak izan ziren, eta aukera eman zuten 2022ko ekainean onartu zen testua hobetzeko. Eusko Jaurlaritzak zera adierazi zuen:

«Legeak babes sozial eta instituzional handia izan du oinarri, eta, haren bidez, Euskadi gizarte aurreratuagoa eta zibilizatuagoa izango da animalien tratuari dagokionez«

Premiazko prozedura: ONDORIOAK

Animalien Ongizatearen Legeak ezarritakoa adosteko garatu zen prozesu osoa mespretxatu da.

Debeku bat zegoen tokian hutsune bat dagoela dioen kontakizuna erosi da. Ez da egon kontrasterik, ez egiaztapenik, ezta daturik oinarrizkoenena ere.

Proposamena «irakurketa bakarreko» prozeduraren bidez onartzea ere proposatu da, hau da, egun berean bozkatzea izapidetzeko onarpena eta legea bera, baina horretarako beharrezkoa zen Legebiltzarreko Mahaian aho batez onartzea, eta hori ez da gertatu EH Bilduk aurkako botoa ematen duelako.

Beraz, zuzenketak egiteko prozesua egongo da, eta adituen eta gizarte-eragileen agerraldiak ere egongo dira, nahiz eta epeak laburragoak izan.

Baina ez dira egongo 16 urtetik beherakoei eragiten dien edozein legek eskatuko lituzkeen nahitaezko txostenak.

Nazionalismo zezenzale suminduak

Bitxia da nola batzuek zezenketak euskal herriaren esentzia hobekien adierazten duen tradiziotzat hartzen dituzten eta beste batzuek espainiartasunaren esentziatzat.

Nolanahi ere, alderdi demokratikoek bere buruari galdetu egin beharko liokete ea zuzen jokatzen ari ote diren.

Beren hauteskunde-programetan eta gobernu-akordioetan agertzen ez zen proposamen bat sustatzen ari dira, alderdi horiek Eusko Legebiltzarretik eta Jaurlaritzatik orain arte ezarri dutenarekin eta udal askotan animalien defentsan egin dutenarekin nabarmen kontraesanean dagoena.

Denak ez du balio abeltzain sektore baten negoziorako ona den bitartean; izan ere, gero eta jende gutxiago joaten da beren zezen-ikuskizunetara, eta parte-hartzaileen bila jotzen dute neska-mutikoengana.

Edonola ere, tradizioak eguneratu eta berrikusi egin beharko lirateke gizarteak eta haien balioak aldatzen diren heinean. Hala adierazi zuen hasieran EAJko legebiltzarkide batek Batzordean, animalien ongizateak egungo gizartearentzat duen garrantzia aitortuz. PSEren programak ere aipatzen zuen beharrezkoa zela tradizioen eta gaur egun horiekin bizi diren herritarren arteko sozializazioa.

Hori guztia ez da zure lege-proposamenean jaso. Kultur ondare immaterial bat asmatu dute, eta animaliak babestea erabat ahaztu dute, zutik egon daitezkeenetik erabili ahal izatea ahalbidetuz, eta ikuskizun hauek animaliengan sortzen duten sufrimendu guztia alboratuz. Errealitate horren aurrean, animaliei errespetatu behar zaiela adierazten duten oharrak ez dira paper bustia besterik, Sokamuturretan megafoniaz bigantxa ez heltzeko eskatuz ematen dituzten mezuak bezala, parte-hartzaileek animalia goratzen edo hesien kontra bultzatzen duten bitartean.

Pastelaren ginga
Legebiltzarreko batzordearen eztabaidaren une gorena PPko legebiltzarkide batek eman zuen, «bigantxarik gabeko herri bateko jaiak askoz tristeagoak» direla esan zuenean. Anima Naturalisen ikerketa horretako datuak kontuan hartzen baditugu, Euskadiko herrietako jaien %82a oso tristeak dira.

Benetan tristea da zenbait pertsona, alderdi eta erakundek uste izatea ezinezkoa dela ondo pasatzea animaliei sufrimendua eragin gabe, eta orain diru publikoarekin sustatu nahi dutela ikustea.

Informazio gehiago:

Haurren Tauromakiaren Lege Proposamenaren aurka azaroaren 30ean egin zen protestarako deialdia egin zuten talde animalistek egindako informazioak eta lanak biltzen ditu argitalpen honek, hots, Haiekin, Sokamuturra EZ, Gureak, Gipuzkoa Antitaurina eta animaliak babesteko euskal Federakundearen lana (Euskanbafed),  animalien defentsan diharduten 40 talde baino gehiagoren babesa jaso duena.

Categorías
Euskara

Asto Probak: Gezurrik Ez!!

Asto Probak Stop Bulos

Probalariak duela gutxi publiko egin zuten albaitaritza eta etologia txostena irakurri gabe kritikatu izana deitoratu dute

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ kolektiboak erabat ukatu ditu Ander Urra probalariaren akusazioak; Bizkaia Irratian egindako elkarrizketa batean adierazi zuen elkarteak Asto Probei buruz zabaldutako bideoak manipulatuta zeudela. Erakunde animalistak dio grabazioak editatu gabe bidali zizkiotela Teresa Gamonal albaitari eta etologoari, ekidoen ongizatean aditua denari. Haren txostenaren arabera — https://labur.eus/astoprobak helbidean argitaratua ——, animaliek “estres muskular eta kardiobaskular izugarria” jasaten dute proba horietan.

Ruben Belandia kolektiboko bozeramaileak azpimarratu du ETBko bideoek argi eta garbi erakusten dituztela astoei emandako kolpeak, bere ikus-entzunezko materialean jasotakoarekin bat eginez. Gardentasuna indartzeko, elkarteak probetan grabatutako 54 bideoak argitaratu ditu https://labur.eus/AstoProbakBideoak  webgunean eskuragarri, eta azpimarratu du sare sozialetan zabaldutako bideo-laburpenak “ez duela manipulatutako irudi bakar bat ere”.

Animalisten iritziz, probalariaren adierazpenek frogatzen dute ez duela txosten teknikoa irakurri, zeinak nabarmentzen baitu “munduan ez dagoela ekidoekin egiten den beste froga arauturik hainbeste denboran hainbeste ahalegin eskatzen dienik”. Beste lehiaketa batzuetan ere makila erabiltzea debekatuta dagoela ere adierazten da, eta hori hemen baimentzen da.

Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeak Herri Kirolak bezala ezagutzen diren pertsonek protagonizatutako euskal kirol tradizionalak aldarrikatzen ditu. Pertsona horiek euskal herriaren ahalegina, nortasuna eta hobetzeko espiritua irudikatzen dute, baina, bere ustez, animaliekin egindako harri-arrastatze probak ez dira kirola, euskal gizartearen egungo balioekin bateraezina den “tratu txarren ikuskizuna” baizik.

Categorías
Euskara

Adimen Artifiziala eta Asto Probak

Leioako Facebookeko talde batean, Olentzeroa daraman gurditik tiratzeko asto baten erabilera eta Asto Probetakoa alderatzen zituen eztabaida baten barruan, pertsona batek adierazi zuen Adimen Artifizialari (AA) zera galdetu ziola:

1.- 150 kilo inguruko pisua duen eta gainean 125 kg inguruko pertsona daraman orga batetik tiratuz, astoaren indarraren gutxi gorabeherako kalkulua zein izango litzateke?. Hona hemen AAren erantzuna:

Astoak 7 eta 12 kilo-indar (kgf) arteko trakzio-indar jarraitua erabili behar du gurdia leku lauan edo zailxeago batean eroso mugitzeko.

2.- Zenbatekoa izango litzateke 700 kg-ko harri bat herrestan eramateko indarraren kalkulua? Hona hemen AAren erantzuna:

700 kg-ko harri bat lurrean arrastatzeko, 350 eta 500 kilo-indar (kgf) arteko arraste-indarra beharko litzateke.

Emaitza horiek kontsultatu genituen Teresa Gamonalekin, ekidoen ongizatean espezializatutako albaitari eta etologoarekin, Asto Probei buruzko txostenaren egilearekin, eta kontatu zigun berak ere galdetu ziola AAri zer gertatuko litzatekeen 400 kiloko asto batek 14 minutuz (20 minutuko proba, atsedenaldi uneak kenduta) 700 kiloko harria arrastaka eramango balu, eta AAren erantzuna hau izan zen:

Ez da komeni animaliari hori eskatzea.

Facebookeko eztabaidan beste pertsona batek ere parte hartu zuen, «animaliak gure dibertimendurako erabiltzea tratu txarrak direla» adieraziz. «Espezismoa da. Asto gainean ibiltzea Olentzeroren papera egiteko, asto herrestatzea, eta baita gure gozamenerako edo onurarako animaliak haztea ere. Nahiko penagarria da dena. Eta eboluzionatzetik oso urrun gaude. Baina pausoz pauso. Nola pozten naizen animaliekiko tratu txarren aurkako plataforma Leioan sortu delako San Bartolomeko basakeriarekin amaitzeko. Izugarri harritzen nau jendeak, albaitari eta aditu batek esan arte, sufrimendua beste izaki bizidun baten begietan ezin ikusteak. Zein momentutan galdu genuen enpatia?».

Beste pertsona batek zera galdetzen zion bere buruari: Zer behar dugu guk izaki bizidun horiek tratu txar horretara makurtzeko? Zer eskubide dugu horretarako? Tradizio bat dela? Benetan? Eta duela gutxi hil den Jane Goodall-en irudi hau eransten zuen, esaldi honekin: «Mundua leku hobea izan dadin, gure bizitzen dohaina erabiltzeko aukera dugu«.

AAri buruzko jatorrizko irudia: Mike MacKenzie / Flickr / Creative Commons,

Categorías
Euskara

Animaliei tratu txarrak ematea: gizarte-indarkeriaren ataria

street dog

Nelly Glatt F. psikoterapeutak idatzitako artikulua, Mexikoko «El Universal»  ean argitaratutako Animaliekiko tratu txarrei buruzko dosierrean eta Anima Naturalisek bere web gunean berrargitaratu zuen.

Animaliei tratu txarrak ematea gizarte-indarkeria bultzatzen duen faktore bat da, eta, aldi berean, indarkeria horren ondorio bat. Gizabanako eta gizarte gisa denoi iristen zaigun indarkeriaren ur-jauziaren parte da. Indarkeria “ekintza intentzionala da, bakarra edo errepikakorra eta ziklikoa izan daitekeena, beste batzuk menperatu, kontrolatu, eraso edo zauritzera bideratua. Ia beti hierarkia handieneko pertsonek gauzatzen dute, hau da, harreman batean boterea dutenek, baina objektuen, animalien edo norberaren kontra ere egin daiteke”.

Indarkeriak pertsonen garapena inhibitzen du eta kalte itzulezinak eragin ditzake, adierazpen modu desberdinak hartzen ditu, hitzezko ofentsa batetik hasi eta homizidioraino alda daitezkeenak. Krudeltasuna “axolagabekeriazko erantzun emozionala da, edo besteen sufrimenduan edo minean plazera lortzea, edo sufrimendu hori alferrik eragiten duen ekintza; istilu psikologikotzat jo izan da. Haurren krudeltasuna, animaliak barne, desordena antisozialekin eta jokabidearekin lotutako zeinu klinikoa da”.

Indarkeria dagoen familietan, gehienetan ahulenei zuzentzen zaie, hau da, adinekoei, emakumeei, haurrei eta konpainiako animaliei. Animalienganako tratu txarrak jasaten dituzte hari begira daudenek; haien kausak eta eraginak minimizatzen dira, eta animalien gehiegikeriari garrantzirik ematen ez dioten guraso, maisu eta komunitateek, egiaz, erloju-bonba bat inkubatzen dute.

Animalienganako indarkeriaren detekzioa, prebentzioa eta tratamendua gizateriaren ekintza bat dela azpimarratu behar da. Animaliak, gizakiari dagokionez, eboluzio-eskalaren barruan gutxiagotasun-mailan dauden izakiak dira; horrek haien ongizatearen erantzule egiten gaitu, nagusitasuna izateak berekin baitakar betebehar bat, erantzukizun bat, beheko espezieen zaintzaile gisa maila intelektualean betetzea. Benetan indarkeriari aurre egin nahi badiogu, gure borrokaren zati bat beste izaki bizidunekiko tratu txarrak desagerraraztean ere badatza.

Nabarmendu nahi dudan bigarren puntua da animalienganako indarkeria honek familia barruko indarkeriarekiko detektagailu eta alerta seinale gisa balio diezagukeela, animalienganako krudeltasunak eta giza indarkeriak harreman zuzena baitute. Jakin behar dugu lagun egiteko animaliei tratu txarrak ematen dizkieten haurrak gizakien aurkako ekintza ankerren lekuko izan daitezkeela, edo eurak ere adineko eta botere handiagoko norbaiten abusuaren biktima izan daitezkeela.

Haur horiek, aldi berean abusatuak eta abusatzaileak, ikasten eta barneratzen ari dira adinekoak izatean eta beren familiak izatean betikotuko duten indarkeria. Tratu txar hori izan daiteke familia batean gehiegikeria dagoen seinale nabarmen bakarra, eta horrek familia horretan indarkeriaren erantzulea nor den aurkitzen lagun dezake.

Animalia batez abusatzen duen pertsona batek ez du beste izaki bizidunekiko enpatiarik sentitzen eta beste pertsonenganako indarkeria sortzeko arrisku handiagoa du. Amerikako Elkarte Psikiatrikoaren ustez, jokabide-desordenak zehazteko diagnostikoetako bat da. Haur batek bere etxeko animaliari ematen dion tratu txarrari buruz hitz egiten badigu, bere sufrimenduaz ere hitz egiten ariko litzaiguke.

Konpainiako animaliari min emateko mehatxua egitea indarkeria psikologiko mota bat izan daiteke, haurra “ondo portatzeko” erabiltzen dena, edo jasaten ari den abusuren bat ezkutuan gordetzeko modu bat. Adituen arabera, krudelkeriazko ekintzen protagonista edo behatzaile izatea abusu fisikoaren biktima izatea bezain traumatikoa izan daiteke eta, beraz, oso litekeena da haurrak abusuzko aita bihurtzeko arrisku handia izatea, eta horrek, era berean, beste haur bortitzen belaunaldi bat eragin dezake.

Hona hemen animaliekin abusatzen duten haur eta gazteek izan ditzaketen ezaugarrietako batzuk: babesgabe sentitzea eta beste batzuen kontrolpean egotea; animaliak biktima gisa erabiltzen dituzte beren autoritatea eta boterea erakusteko; animaliak, tratu txarrak ematen dizkieten beste autoritate figurekiko sentitzen duten haserrea dela-eta, errudun gisa erabiltzen dituzte; nolabait diskriminatuak dira; zigor gogorrak jasotzen dituzte; autoestimu baxua dute; gizartearen aurkako errezelo handia dute; kalifikazio baxuak dituzte eta sozialki isolatuak daude.

Hona hemen animaliekin abusuak edo tratu txarrak egiten dituztenen familia-testuinguruaren ezaugarri batzuk: haurtzaroan sexu-abusuak jasan zituzten helduak; gurasoekin, familiarekin eta ikaskideekin tratu txarrak ematen ez dituztenek baino harreman negatiboagoa duten nerabeak (Millar eta Knutson, 1997). Animalienganako abusua ohikoagoa da beste indarkeria-mota batzuk (alkohola edo droga-abusua) dauden etxeetan.

Ankerkeriak indarkeria sortzen du, eta indarkeriak, delinkuentzia. Ameriketako Estatu Batuetan egindako ikerketa batean egiaztatu zen animaliei egindako tratu txarrak ematen zaizkien guztiak ez direla serieko hiltzaile bihurtzen, baina serieko hiltzaile guztiek animaliei tratu txarrak eman izanaren aurrekariak dituzte (Gena Icazbalceta). Haur gehienek bizi dezakete intsektuei min emateko moduko etapa bat, munduaren esplorazioaren parte gisa; hala ere, gurasoen aholkularitza egokiari esker, animaliak minarekiko sentikorrak direla ulertzen dute.

Haurrei ematen zaien hezkuntzak haien balioak eta portaera-ereduak ezartzen laguntzen die. Beren printzipio moral eta etikoak beren inguruan dituzten ereduak imitatuz bereganatzen dituzte. Aurreko guztia kontuan hartuta, honako hau baino ezin dugu ondorioztatu: gurasoen, irakasleen, gizarte-langileen, albaitarien, pediatren, animalien babeserako elkarteen eta psikologoen ahalegin integratua behar-beharrezkoa dela animalienganako tratu txarrak prebenitzeko eta, ondoren, gizarte-indarkeria bihurtzeko.

Categorías
Euskara

Asto Probetako animaliekiko tratu txarrei buruzko txostena

Teresa Gamonal adituaren albaitaritza eta etologia txostena argitaratzen dugu, astoekin harria arrastatzeko probetan gertatzen den animalien sufrimendua azalduz, Asto Probak izenarekin ezagutzen direnak. Ikerketak ondorioztatu duenez, animaliei ezartzen zaien zigor fisikoa eta neurrigabeko ahalegina ez dira bateragarriak haien ongizatearekin.

Ekidoen etologian eta ongizatean aditua den albaitari ospetsua den Gamonalen txostena Leioako Asto Probetako 54 bideoren analisian oinarritzen da. Astoetan behar ez den sufrimendua eragiten duten faktore anitz identifikatu zituen adituak.

Txostenaren funtsezko aurkikuntzak

  • Muturreko esfortzua: Asto Probak intentsitate handiko jarduera anaerobikoa da, eta horrek esan nahi du esfortzu handia egin behar dela denbora laburrean. Astoek 400 kg inguru pisatzen dute, eta 700 kg-ko harria arrastatzen dute, adibidez, 15 segundoko errepikapenetan 6 segundoko atsedenarekin, 20 minutuz guztira. Atseden-denbora kenduta ere, esfortzua 14 minutuz luzatzen da, ekidoekin araututako beste proba batzuen iraupen maximoko 3-6 minutuak baino dezente denbora luzeagoa. Gamonalen arabera, ahaleginaren luzapen horrek justifikaziorik gabeko sufrimendua eragiten die astoei.
  • Minaren eta estresaren zantzuak: Astoek «mugiezintasun estoikoarekin» erreakzionatzen dute estresari aurre egiteko, eta jokabide horrek harraparien aurrean ahul ez izaten laguntzen die. Horregatik, ondoeza bere gorputz- eta aurpegi-adierazpenen bidez identifikatu behar da. Asto Probetan, astoek harriari tira egiten diotela ikusi zuten burua oso altxatuta, eta hori estres, beldur eta ihes egiteko gogoaren adierazle da. Txostenak beldurrak eragindako saihesteko adierazpenak ere aipatzen ditu, hala nola makilaren aurrean burua kentzea, baita aurpegian mina edo ondoeza adierazteko adierazpenak ere, hala nola, sudur-hobien inguruko tentsioa, belfoen gaineko zimurrak eta “bekaina” goratuta duten begiak.
  • Zigor fisiko eta psikologikoak: Txostenak Asto Probetan erabilitako hainbat zigor-mota deskribatzen ditu. Garrasiek saihesteko erreakzioak sortzen dituzte astoetan, garrasia minarekin lotzen duen aurretiko entrenamendu baten ondorioz. Uhalei tirakadak eta makilarekin edo akuiluarekin emandako kolpeak ere ikusten dira. Adituak azpimarratu du Herri Kirolen Federazioaren araudiak makila erabiltzeko aukera ematen duela. Jokabide hori ez dator bat Valentziako Erkidegoko araudiarekin, han makila erabiltzea animalien aurkako tratu txartzat hartzen baita. Azkenik, zerra bat erabiltzen da, metalezko pieza horzdun bat, astoaren sudur hezurraren gainean jartzen dena, presioaren mina ezabatzen ez duen zinta batez estalia.

Animalien ongizatearen garrantzia

Albaitariaren arabera, zigorraren ondoriozko beldur edo minean oinarritzen diren jarduerak, estres maila altuak dakartzatenak, bateraezinak dira animalien ongizatearekin. Gainera, Teresa Gamonalek gogorarazi du 17/2021 Legeak animaliak izaki sentikortzat hartzen dituela, eta horrek esan nahi duela haien ongizatea fisikoa ez ezik emozionala ere badela. Animalien Osasunaren Munduko Erakundeak (OMSA-OIE) ere lan ekidoei sufrimendua eragiten dieten jarduerak ekiditea gomendatzen du.

Txosten osoa eskuratzeko, lotura honetara jo:

https://labur.eus/astoprobak

Bertan Teresa Gamonalen curriculumaren laburpena ere irakur daiteke.

Categorías
Euskara

3.100 sinadura!

3.100 sinadura baditugu!

Dagoeneko Herri Ekimena, aurkezteko behar beste sinadurak jaso ditugu Leioako Udalari Asto Probak ordezkatu ditzala eskatzeko.

Mila esker sinatu edo lagundu duzuen guztioi

Irailaren hasieratik mahai asko jarri ditugu kalean Leioan erroldatutako pertsonek San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena sinatzeko. Sinatu duzuenoi, eskerrik asko!

Sinadurak biltzen lagundu duzuen guztioi ere eskerrik asko, bihotz-bihotzez!!!

Eskerrak lagundu diguten establezimenduei

Laguntzaile izan diren establezimendu hauei ere eskerrak eman nahi dizkiegu:

  • 1.- Oé bistró:  Leioako jatetxe beganoa (abendutik itxita dagoena)
  • 2.- Leioa albaitaritza klinika: Ondizko Andra Mari kalea, 1
  • 3.- Zaindu albaitaritza klinika: Artatza kalea, 20
  • 4.- Larrucea albaitaritza klinika: Sabino Arana, 18
  • 5.- Gobela albaitaritza klinika: Errekagane Kalea, 13 (Romo)
  • 6.- Landeta albaitaritza klinika: Eduardo Coste (Areeta)
  • 7.- Nhoa Kafea: Luis Bilbao Libano, 7

Sinatzeko orriak badituzu edo sinatu nahi baduzu

8.- Kontaktatu gurekin:
Martxoaren 27ra arte, jarri gurekin harremanetan  leioamaltrato@gmail.com bidez. Baita 711 544 504 telefonoaren bidez ere (Whatsapp eta Telegram eskuragarri) eta jasotzera joango gara.

9.- Martxoaren 27ra arte sinatu online (NANe, B@kQ edo Ziurtagiri Digitala):
Sinadurak biltzeko orria PDF formatuan jaitsi hemen klikatuz eta erabili:

Sinatzeko Adobe Reader, Autofirma edo Izenperen web zerbitzua erabil ditzakezu. Bidali PDFa leioamaltrato@gmail.com helbidera.

Categorías
Euskara

Sinadura kanpaina Leioan, San Bartolomeko jaiak animaliekiko errespetuzkoak izateko Herri Ekimena aurkezteko

Leioako animalistek gaur hasiko dute Leioan bizi diren pertsonen sinadura bilketa, Herri Ekimen baten bidez Udalari proposatzeko Asto Probak ordezkatu daitezela sufrimendurik sortzen ez duen jarduera batekin, batasuna eta dibertimendua sortuko duen jarduera, alegia.

Udalak animaliekiko harri-arrastatze probarik ez antolatzea, ez diruz laguntzea, ez baimentzea ere eskatu dute.

Leioan, animaliekin egindako harri-arrastatze probak udalerriko landa-iraganaren isla dira, baina eztabaida sortu dute 2007az geroztik, ATEA (Animalien Tratu Etikoaren aldeko Elkartea) elkartearen salaketa baten ondorioz, Udalak Txopoeta auzoko jai-batzordearekin erabaki baitzuen astoekin edo poniekin proba gehiago ez egitea.

Ondiz eta Santimami auzoek, euren jaietan idi-probak sartzen zituztenak, egiteari utzi zioten 2018 eta 2022an, baina San Bartolome auzoan Asto Probak mantentzen dira, animalistek gogor kritikatzen dituztenak.  Azaltzen dutenez, horietan, inoiz 480 kilo baino gehiago pisatzen ez duen asto batek 700 kiloko harri bat mugitu behar du, zenbat eta urrunago eta azkarrago. Horretarako, makilakaden poderioz ikasi ondoren, proba egiten duten bitartean, orgariek 2 makila ere hautsi ditzakete astoaren bizkarrean. Eta hori guztia, jabeak sari bat eskura dezan eskudirutan eta gutxi batzuk diberti daitezen sufritzen ikusiz.

Leioa Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeko bozeramailea den Ruben Belandiak azaldu duenez, “animaliekin egiten diren arrastatze-probak jaietako programetatik desagerrarazteko eskaera 11.500 sinadurek babestu zuten 2015ean Change.org-en eta 45.000k 2019an. Udalak ez zituen aintzat hartu, Leioan bizi ez diren pertsonek ere sinatzen zutelako. Hori dela eta, Leioan erroldatutako pertsonen paperezko sinadurak biltzeko asmoa geneukan. Baina, Getxoko azken esperientziaren aurrean, non Sokamuturra Ez-ek bildutako udalerriko pertsonen paperezko sinadurak ere ez baitzituen aintzat hartu bere Udalak, Udalbatzak gure eskaerak eztabaidatu eta bozkatu behar izatera behartuko zuen formula bat aukeratu genuen.”

Formula hori Leioako Udalaren Araudi Organikoa eta Herritarren Partaidetzakoaren 131. artikuluan ezarritakoa da. Horren arabera, herritarrek Herri Ekimena gauzatu ahal izango dute, udal-eskumenaren arloko akordio- edo jarduera-proposamenak edo araudi-proiektuak aurkeztuz. Horretarako, adinez nagusi diren eta udalerrian erroldatuta dauden pertsonen % 10aren behar bezala egiaztatutako sinadura bildu behar dituzte. Ekimena Udalaren Osoko Bilkuran eztabaidatu eta bozkatu beharko da.

3.000 sinadura

Eustaten datuen arabera, Leioak 32.448 biztanle zituen 2024. urtearen hasieran, eta horietatik 6.138 0 eta 19 urte bitartekoak ziren. Azken horiek baztertuta, 26.310 adin nagusiko geratuko lirateke gutxienez. Horiei 2024tik izandako hazkundea gehitzen badiegu, baitai 18 edo 19 urte dituztenak ere, gutxienez 3.000 sinadura behar dira ekimena aurkeztu ahal izateko.

Kopuru hori lortzeko, gaurtik aurrera sinadurak biltzeko mahaiak jarriko dituzte herriko hainbat puntutan.

Eskaerak

Hau da Herri Ekimenaren bitartez, Leioako Udalari eskatzen diotena:

1.- Asto Probak batu eta dibertituko gaituen jarduera batekin ordezkatzea, sufrimendurik gabe.

2.- Udalak ez dezala antolatu, ez diezaiola diruz lagundu ezta espazio edo eraikin publikoak erabiltzeko baimenik eman ere bere programan animaliekin harria arrastatzeko probak sartzen dituen inolako festa edo ekitaldiri.

Aurrera egiteko aukera

Leioa Animaliekiko Tratu Txarrik EZ taldeko bozeramailea den Lola Azpitartek azaldu duenez “Herri Ekimen hau sinatzeak San Bartolomen animaliak errespetatuko dituzten jaiak sortzeko aukera ematen digu, guztiok goza ditzagun. Inguruko beste udalerri batzuk animaliekin egindako ikuskizunak ezabatuz egiten dute aurrera, eta Leioak ere egin dezake. Bada garaia elkarrekin Leioa etikoago eta modernoago baterantz aurrera egin dezagun.”

Hori dela eta, Leioan erroldatutako adin nagusiko pertsona guztiei dei egin die bere sinadurarekin Herri Ekimen hau babesteko.

Sinadurak biltzeko kanpainaren kartela

Kartelak orain arte Leioako San Bartolome auzoko jaiak izan direna alderatzen du, asto bati kolpeka ari den gurdigile baten irudiarekin, eta izan litezkeenak, Giza Probak izeneko pertsonekin egindako harri-arrastatzearen irudiarekin, kasu honetan neskak protagonista direla, zehazki Harriti Giza Proba taldearenak.  

Eskuratu sinatzeko orria PDF formatoan

Sinatu modu digitalean eta posta elektronikoaren bidez bidali helbide honetara:trónico a leioamaltrato@gmail.com

Beste aukera bat da orria imprimatu, sinatu eta ekarri jartzen ditugun mahaietara, edo kontaktatu gurekin eta geratuko gara orria jasotzeko.

Categorías
Euskara

Jipoiaren bidez ikasi

Leioako bizilagun batek astoak Asto Probetan parte hartzeko nola prestatzen dituzten konfirmatu digu

Animaliak erabiltzen dituzten zirkuak debekatuta daude Euskadin 2022tik. 2012az geroztik, hainbat udaletan debekatzen ari ziren. 2013an Catalunyak egin zuen. Eta 2024an debekaturik geratu ziren Espainiako estatu osoan, 2019tik diru-laguntzak jasotzeari utzi baitzion.

Lehenengo udal-debekuak zirela eta, Javier Birlanga albaitariak hau zioen bere blogean:

Txikiak garenetik, zirkura joaten gara, han erakusten dizkiguten animalia sinestezinekin eta giza portaeraren imitazio absurdoan egiten dakiten gauzekin bat eginik.

Hala ere, txikitan ezagutzen ez duguna eta helduen motu proprioa ezagutzen ez duguna da animalia horiek asetzeraino gaizki tratatuak direla elefante batek, adibidez, hanka bat altxatzea edo lehoi batek suzko zirkulu batetik salto egitea lortzeko. Benetan merezi al du tratu hori elefante batek hanka bat nola igotzen duen ikusteko?

Leioa animaliekiko tratu txarrren kontrako plataformakook betidanik pentsatu dugu astoek harria arrastatzen ikasteko jasaten duten prozesua zirkuetako animaliek jasaten dutena bezalakoa dela. Errepikatzen diren jipoiek behartzen dute astoa harria ahalik eta azkarren eta urrunen eramatera. Kolpeekin batera, oihuak ere astoa beldurtzeko erabiltzen dira.

Leioako bizilagun batek gure usteak baieztatu dizkigu. Festak baino egun batzuk lehenago ikusi zuen, eta honela kontatu digu:

Lehengo egunean ikusi nuen asto koitadu bati nola ematen zioten makilarekin harri handi bat eraman dezan. Izugarria. Oihukatu egin nien, baina begiratu ere ez zuten egin.

San Bartolometik etorrita, Peruri auzoko lehen baserriaren ondoko lursailean zeuden.

Ileak tente jarri zitzaizkidan. Ezin nuen sinetsi.

Peruri San Bartolometik gertu dagoen auzoa da. Baserri batzuetan astoak dituzte eta asto horiek harri-arrastatze probetan parte hartzen dute (Asto Probak).

Perurin bizi diren edo bizi izan diren pertsona batzuk San Bartolome auzoko Jai Batzordeko kideak dira, eta handik sartzen dituzte asto probak auzoko jaietako egitarauan, eta ziurtatzen dute astoen jabeentzako sariak dirutan izatea.

Categorías
Euskara

Animaliei tratu txarrak eragiten dizkieten festak. Gutuna El Correon

Lola Azpitarte, Animalien aurkako tratu txarren aurkako Leioako bozeramailearen gutuna 2025/08/29ko El Correo n :

Animaliei tratu txarrak eragiten dizkieten festak.

Nire etsipena erakutsi nahi diet animaliak hazten dituzten pertsona horiei, kasu honetan astoak eta behiak, gero onura bat ateratzeko froga mingarrietan parte hartera behartzen dituztenak, hala nola, asto probak, sokamuturrak eta gure politikariek tradiziotzat hartu eta diruz laguntzen dituzten guztiak, eragiten duten sufrimendua kontutan hartu gabe.

Eboluzionatu egin dugu, iraganak atzean geratu beharko zukeen, eta are gehiago gure garaiei ez dagozkien horrelako krudelkeriak.

#astoprobarikez

#SokamuturraEz

Categorías
Euskara

Dokumentatu tratu txarrak abuztuak 22 eta 24ko Leioako Asto Probetan

Leioako San Bartolome auzoko jaiek 2 egun eskaintzen jarraitzen dute astoekin harria arrastatzeko probak egiteko (Asto Probak).

Abuztuaren 22an eta 24an, 18:30ean, San Bartolome Ermitaren parean, astoek 700 kiloko harria mugitu beharko dute (duela 10 urte 575 kilokoa zen) eta ahalik eta urrutien eta azkarren eraman, karreju izeneko eremu harriztatu baten gaineko joan-etorriko ibilbideetan.

Asto irabazleen jabeek sariak dirutan jasotzen dituzte, jaietako diru partida handiena horretan aritzen baita.

Irabazi hori lortzeko, jabeek ez dute zalantzarik egiten astoak itsasteko, 17 mm-ko diametroko egurrezko makila batekin (2023ra arte 15 mm-koa zen).

2023tik aurrera, jabeek 2 makila ere hautsi ditzakete astoari itsatsita. Urte horretara arte, makila bat hausten bazuten animaliari joka, makilarik gabe geratzen ziren.

Onargarria al da animalia 2 makila bere bizkarraren gainean hautsi arte kolpatzea, harri bat ahalik eta urrutien eta azkarren arrasta dezan, bere jabeak dirua irabaz dezan eta gutxi batzuk dibertitu daitezen animalia sufritzen ikusiz? Erantzuna EZ da.

Badira, gainera, animalientzat kaltegarriak diren beste faktore batzuk, hala nola lekualdatzeko baldintzak, tenperaturak, giro zaratatsua eta astoa harriarekin lotzen duten egitura metalikoek hanketan eragindako zauriak.

Gorabehera horiek guztiak direla eta, animaliei hainbeste sufrimendu sortzen dien froga bat ezin da festen parte izan, ez espazio publikorik okupatu, ezta udalaren diru-laguntzarik jaso ere.

Gure ustez, Asto Probak euskal tradizioari lotutako eta dagoen probalekuari erabilera emango dion jarduera batekin ordezkatu beharko lirateke, hala nola pertsonen bidezko Harri Arrastea (Giza Probak).

Baina ez San Bartolome Auzoko Jai Batzordea ez Leioako Udala ez daude prest animalien aurkako tratu txarrak sortzen dituen jarduera antolatzen, baimentzen eta diruz laguntzen ari direla onartzeko.

Hori dela eta, Leioa Animaliekiko Tratu Txarren Aurka ekimenak dei egiten dugu komunikabideok, elkarteek eta herritarrok argazkiak eta bideoak egin ditzagun gure jaietan, gure herrian eta gure diruarekin zer egiten ari diren erakusteko.

San Bartolome auzoko Asto Proben testuingurua

1.- Une honetan, Leioan, San Bartolome auzoko jaiak dira bere egitarauan horrelako probak sartzen dituzten bakarrak.

  • Leioako Udalak antolatzen dituen Ondiz auzoko jaietan, 2018an idi-probak kendu egin ziren.
  • Santimami auzoko jaiak, auzoko jai batzordeak antolatzen zituenak eta Idi Probak ere barne hartzen zituenak, bertan behera idi probarik gabe egin dira pandemiaren ondoren..

Oraindik ere egiten dira idi probetako saio puntualak Ondizko probalekuan, Euskal Kirol Zaleak elkarteak antolatuta, Leioako Udalaren diru-laguntzarekin. Gainera, udeletxekoa den probaderoaren eraikina erabiltzen dute.

2.- Horrelako probak gure udalerriko jaietako programetatik desagertzeko eskaera, Leioa Animaliekiko Tratu Txarren Aurka ekimenak bultzatua, 45.040 sinadurek babestu zuten 2019an Change.org plataforman. Kontsultatu hemen.

Antzeko ekimen batek, Animaliei Tratu Etikoa ematearen aldeko Elkarteak (ATEA) 2015ean bultzatutakoak, 11.542 sinadura lortuak zituen plataforma berean. Kontsultatu hemen.

3.- 2019ko abuztuaren amaieran, PACMA Alderdi Animalistak bideo bat argitaratu zuen, Leioako San Bartolome auzoko Asto Probetan animaliei tratu txarrak ematen zaizkiela salatuz.

Ondorioak

  • Asto Probak garatzeko baldintzak gero eta gogorragoak dira (125 kilo gehiago arrastatu behar dira, makila lodiagoa, astoaren bizkarraren gainean hautsi daitezkeen makilen kopurua bikoiztea), animalienganako tratu txarren aurkako kontzientzia soziala etengabe hazten ari den bitartean.
  • Asto Probak ordezkatzeko aukerak daude.
Categorías
Euskara

Webgune berria eta sare sozial gehiago ireki ditugu

Getxon Sokamuturra Algortako portu zaharreko jaietatik desagerrarazteko Sokamuturra Ez plataformak egin duen lan eredugarriak pizgarri handia izan da Leioa Maltratoren lana indartzeko, animaliekiko tratu txarrak gure herriko jaietatik desagertzea lortzeko.

Pertsona berriak ere batu dira plataformaren lanera, eta horri esker aurrerapausu nabarmena eman dugu komunikazio alorrean eta webgunea zabaldu dugu www.leioamaltrato.org eta sare sozialetan geneukan presentzia zabaldu dugu: Instagram Mastodon eta Bluesky sare sozialetan gaude eta Facebook eta X (Twitter)-enmantentzen gara.

Informazio honetan agertzean gain, lotura guztiak gure webgunearen azpikaldean dauden, eskuinean.

Presentzia horri esker, beste elkarte batzuek egiten duten lana ezagutu eta hortik ikasten ari gara, eta baita beraien lankidetza ere lortzen ari gara, bihotz bihotzez eskertzen duguna.

Jarrai gaitzazu, partekatu, zabaldu eta lagundu animaliekiko tratu txarrak gure jaietatik desagerrarazten.

Categorías
Castellano Euskara

PACMA alderdi animalistaren salaketa = Denuncia del partido animalista PACMA (2019)

[Es] En 2019, el partido animalista PACMA publicó un vídeo para denunciar el #MaltratoAnimal que sufren los burros en las pruebas de arrastre de piedra que se celebran en las fiestas del barrio de San Bartolomé de #Leioa y pedir su eliminación.


[Eus] 2019.ean, PACMA alderdi animalistak bideo bat argitaratu zuen, astoek jasaten dituzten #TratuTxarrak salatzeko eta #AstoProbak Leioako San Bartolome auzoko jaietatik desagertzea eskatzeko.

Categorías
Castellano Euskara

Abuztuak 22 eta 24, Asto Probak Leioan= Asto probak en Leioa: 22 y 24 de agosto

El programa de las fiestas del barrio de San Bartolomé de #Leioa incluye 2 días de competición de arrastre de piedra con burros (Asto Probak) el viernes 22 de agosto y el domingo 24 de agosto, ambas a las 6:30 de la tarde. El domingo además se entregan los premios, que son en metálico.

Hay alternativas para divertirse sin #maltratoanimal

Leioako San Bartolome auzoko jaien egitarauak 2 egun aurreikusten ditu #astoprobak egiteko , abuztuak 22, ostirala, eta abuztuak 24, igandea, biak arratsaldeko 6:30etan. Igandean, sari banaketa ere egingo da, dirutan jasotzen diren sariak, alegia.

Animaliei tratu txarrik eragin gabe dibertitzeko beste aukera asko badaude.
#AstoprobarikEZ

Categorías
Euskara

Leioako San Bartolome auzoko jaietako 2 egun pasatuko dituzte astoak jotzen

Aurten ere, #Leioa ko San Bartolome auzoko jaietan, 2 egun erabiliko dituzte #astoprobak egiteko. Astoei kolpeak ematen dizkiete harri handia mugi dezaten, eta harria gehien mugitzen duen astoaren jabeak dirusaria jasotzen du.

San Bartolomeko Jai Batzordea da antolatzailea, Leioako Udalaren dirulaguntzarekin.

Animaliei kolpeak ematea ezin da jaia izan!

#AstoProbarikEZ

#animaliekikotratutxarrikez

.