Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako elkartearen erantzuna Leioako EH Bilduk Asto Probei buruz argitaratutako komunikatuari
Eztabaidaren muinean sartu aurretik
Gure jaietako animalien sufrimenduaz kezkatuta, dozenaka boluntariok Leioako kaleak zeharkatu ditugu ia urtebetez, Leioako 3.000 pertsonen sinaduratik gora biltzea lortuz, horien artean alderdi politiko guztietako boto-emaileak, afiliatuak eta jarraitzaileak daudelarik.
Udal talde ezberdinen jarreren berri zehatza ematen saiatu gara, eta ez dugu beraiekin eztabaidan sartu nahi, baina EH Bilduk San Bartolome jaietako Asto Probak kentzea proposatzen zuen Herri Ekimenaren aurkako bere botoa justifikatzeko egindako baieztapen erabat faltsuen aurrean, erantzun beharrean ikusten gara.
Leioako EH Bilduren komunikatuari erantzuna
EH Bildu Leioak zioena:
Samael Aun Weorri esaldi ospetsu hau esleitu zaio: «Beste batzuei errua botatzeko joera nabarmena oztopo da, oztopo geure akatsak ulertzeko».
Izan ere, Leioako Udalbatzak ez zuen onartu animaliekin egindako arraste-proba horien aurka aurkeztutako ekimena. Zalantzarik gabe, zenbaitek nahiago izango du alde batera utzi Leioako Udaleko Idazkaritza Nagusiak aurretik aipatutako ekimenaren proposamenen legezkotasunaren aurkako bi txosten egin zituela, funtsean Udalak eskumenik ez duelako bertan aipatzen ziren erabakiak hartzeko, Bizkaiko Foru Aldundiari baitagokio eskumen hori, eta, azken finean, urtero baimentzen baitu ekimen hauek egitea.
Arau-testuinguru honetan, beharrezkoa den zorroztasunak gogoeta eragin beharko luke, Udalari beste Administrazio Publiko batek aldez aurretik baimendu duen zerbait debekatzeko eskatzearen desegokitasunari buruz.
Horren aurrean, zera argitu behar dugu:
1.- Leioako Udaleko Idazkari Nagusiak egindako hiru txostenetako batek ere ez du esaten Leioako Udalak eskumenik ez duenik, eta are gutxiago esaten du eskumena Bizkaiko Foru Aldundiari dagokiola. Hiru txostenak kontsultatzeko, sakatu hemen.
Lehenengo txostenean, 2026/04/15ekoan, “Ondorioa” atalaren lehenengo puntuan oso argi esaten du udalen ahalmen eta/edo eskumenei buruzko gaiak direla (lokalak lagatzea edo diru-laguntzak ematea). Adierazpen hori 2026/07/07ko 3. txosteneko “Ondorioa” atalean errepikatzen da, hitzez hitz. Txosten hori ez zaie inoiz jakinarazi Herri Ekimenaren sustatzaileei, eta Ekimenaren aldeko botoa eman zuten udal-taldeei eskatu behar izan diegu.
2.- Aldundiak berak Gardentasun Atariaren bidez baieztatu zigunez, Bizkaiko Foru Aldundiaren Abeltzaintza Zerbitzuak jakinarazten du ekidoek eta jabeek osasun eta identifikazio baldintzak eta herri kiroletako probetan parte hartzeko baldintzak betetzen dituztela, eta, horregatik, Asto Probetan parte hartzeko baimena ematen zaie.
Aldundiak berak adierazten duen bezala, baimen hori animalien osasun eta ongizatearen eremuan zabaltzen da, ekitaldiak eska ditzakeen beste administrazio batzuen mendeko baimen edo baimenak alde batera utzi gabe.
Zehazki, Aldundiak erantzun zigun “baimena erakunde eskatzaileari zein Leioako Udalari bidali geniela, ikuskizuna egingo zen espazio publikoaren titularra bera delakoan”
3.- Beste udal batzuetan onartutako araudi eta akordioak animalien sufrimendua eragiten duten frogen debekua bermatzen dute:
3.1.- EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek gobernatzen duten Errenteriako Udaleko Animalien Ordenantzako 9 v) artikuluak berariaz dio debekatu egiten dela: :
v) Animalia etxekotuak nahiz gatibu dauden basa animaliak erabiltzea zirku eta ikuskizunetan. Halaber, zezen-ikuskizunak (zezenketa, sokamuturra, idi probak, ahari-dema, etab.) edo antzekoak egitea kalean edo instalazio itxietan, aisialdiko helburuetarako.
3.2. Santurtziko Udaleko EAJ-PNV, EH Bildu eta Elkarrekin Podemos udal taldeek mozio bat aurkeztu zuten eta udal batzak mozio hori onartu zuen aurkako botorik gabe. Mozioaren 2. puntuan honakoa esaten zen:
2. Ez da inola ere baimenduko ikuskizun bat egitea animaliaren bat zauritu edo jipoitzen badute edo tratu txarrak ematen badizkiote.
EH Bildu Leioak zioena:
“Euliak kanoikadaz hiltzea» beste adierazpen ospetsu bat da, proposamena lortu nahi den helburuarekiko neurrigabea denean erabiltzen dena. Arrazoizkoagoa eta errazagoa izango zatekeen, ez hain eztabaidagarria, Leioako Udalari eskatzea, lehendik dauden udal-arauak aldatu ondoren, eta dirulaguntzen eta animalien babesaren arloan duen eskumenaren esparruan, arraste-probak diruz ez laguntzeko, baina ez, eskatu behar zen, hitzez hitz, auzo jakin bateko jaien programa osoa diruz ez laguntzeko, baldin eta Jai Batzordeak, jaien atalean, proba horiek sartzen bazituen. Azken batean, uztailean erabakitzea abuztuaren egingo diren jaiak dirulaguntzarik gabe geratzea, auzo bat jaiik gabe uztea, horregatik.
Horren aurrean, zera argitu behar dugu:
1.- Herri Ekimena 2025eko irailaren 1ean hasi zen sinadurak biltzen. 2026ko martxoaren 30ean aurkeztu zuen lehen sinadura blokea. Bigarren sinadura bloke bat aurkeztu genuen ekainaren 23an. Osoko bilkurara noiz iritsi den erabakitzea alkateari dagokio, eta hari zegokiokeen osoko bilkuran erabakitakoa kudeatzea ere, Herri Ekimena onartu izan balitz, beharrezko neurriak hartuz.
Horietako bat izan zitekeen 2008an Eneko Arruebarrena orduko alkateak erabaki zuena, La Txoperako Jai Batzordearekin asto eta ponyekin probak berriro ez egitea adostu zuenean.
2.- Inoiz ez dugu planteatu San Bartolome jaiak diru-laguntzarik gabe uztea.
San Bartolomeko Jai Batzordeak 13.000 euro jasotzen ditu Udalarekin sinatutako hitzarmen bati esker. Hitzarmen horretan, Batzordeak konpromisoa hartzen du berdintasunaren arloan hainbat eskakizun betetzeko. Eskatzen duguna da eskakizun horien artean sartzea animaliekin arraste-probarik ez egitea.
Batzordeak beste 6.250 euro jaso ditu auzoko jai batzordeetarako deialdi publiko baten bidez. Eskatzen duguna da diru-laguntza hori eskuratzeko jai batzordeek bete behar dituzten baldintzen artean sartzea animaliekin arraste probak ez egiteko konpromisoa.
Zentzuzko eskaerak dira, kontuan hartzen badugu 600 albaitari baino gehiagok babestutako albaitariaren txosten batek agerian uzten duela astoen sufrimendua Asto Probetan, eta Herri Ekimenaren aurka bozkatu zutenek eztabaidatu ahal izan diguten gauza bakarra dela ea Herri Kirolen Euskal Federazioaren araudiak aukera ematen duen makila bat hausteko astoak joz, araudi horren euskarazko bertsioak dioen bezala, edo ea aukera ematen duen bi makila hausteko astoei kolpeak emanez, gaztelaniazko bertsioak dioen bezala. Hau da, 700 kiloko harria mugitzeko astoak makilaz jotzen dituztela onartu zuten denek.
EH Bildu Leioak zioena:
Mundu guztiak huts egin dezake, eta mundu guztiak bere gain hartu beharko luke gaizki zer egin ahal izan duen pentsatzeko erantzukizuna, funtsean, posible delako akordioak modu positiboan eraikitzea, horretarako tartea dago, animalien babesa eta ongizatea ahalik eta gehien handitzearekin ados gauden sektore guztien artean, topalekuak bilatuz, egon badaudelako, gure auzoak eta udalerriak adin nagusikotzat joz eta, beraz, akordioak lortzeko eta zer jai nahi duten erabakitzeko gai izanik. Guztion helburua konponbide egonkorra, errespetuzkoa eta partekatua bilatzea izan beharko litzateke.
Horren aurrean, zera argitu behar dugu:
2025eko irailaren 1ean sinadurak biltzen hasi ginenetik, mezu elektronikoak bidali dizkiegu udal taldeetako bozeramaileei irailaren 24an eta urriaren 17an, eta Udaleko zinegotzi guztiei martxoaren 31n, maiatzaren 19an eta uztailaren 21ean, udal talde bakoitzarekin edo zinegotzi bakoitzarekin bilerak eskatuz, EH Bilduren aldetik inoiz erantzunik jaso gabe.
Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako Elkarteak inplikatutako eragile guztiekin hitz egiteko prest jarraitzen du, animalien sufrimendua San Bartolome jaietatik ezabatu ahal izateko akordio batera iristeko.
Benetako eztabaida
Osoko Bilkuraren ondoren, eztabaida politikoaren zati handi bat eskumenen, txosten juridikoen eta administrazio-prozeduren ingurukoa izan da.
Hala ere, herritar askoren ustez talde politikoek erantzun behar zuten galdera askoz errazagoa zen:
Onargarria al da animaliak erabiltzea ikuskizun batean, non sufritzen duten, publikoa dibertitzeko?
Gai horrek sortu zuen Herri Ekimen hau, eta, hala ere, ia ez zitzaion heldu.
Herritarren parte-hartzearekiko errespetua
Bada gogoeta merezi duen beste gai bat.
Osoko Bilkura egin aurretik ere, EH Bilduk defendatu zuen Herri Ekimen hori ez eztabaidatzea, Udaletxeko Idazkariak sinadurak Notarioaren aurrean egiaztatuta egotea eskatzen zuela argudiatuta. Ondoren, osoko bilkuran, eztabaidaren zati handi bat Herri Ekimena Osoko Bilkuran aztertu beharko litzatekeen ala ez eztabaidatzera bideratu zen.
Ia urtebete borondatez lanean zeramaten pertsona askorentzat etsipen izugarria izan zen hura.
Herritarren parte-hartzea edozein demokraziatako oinarrietako bat da.
Hori dela eta, gure ustez, indar politiko guztiek, eta bereziki historikoki herritarren parte-hartze handiagoa defendatu dutenek, sentsibilitate berezia erakutsi beharko zuketen beren udalerria hobetzen modu altruistan ehunka ordu ematen dituztenekiko.
Gizartea aurrera doa
Animalienganako sentikortasuna etengabe hazten ari da.
Gero eta udal gehiagok berrikusten dituzte jai tradizionalak, egungo balioetara egokitzeko, animalien sufrimendua eragiten duten jarduerak desagerraraziz eta errespetuzko alternatibak sustatuz.
Leioako bizilagun askok ere —alderdi politiko guztietako kideak barne— animalien ongizatearekiko konpromiso argia espero dute.
Sentiberatasun hori entzuteak ez du esan nahi elkarrizketari uko egitea; gizarteak norantz egiten duen ulertzea esan nahi du.
Lanean jarraituko dugu: Elkarretaratzea abuztuaren 24ean 18:30etan
Leioako Animaliekiko Tratu Txarrik Ez elkartetik, eskerrak eman nahi dizkiegu Herri Ekimena sinatu zuten 3.000 pertsona baino gehiagori, bai eta ekimena babestu zuten albaitaritza-klinika, elkarte eta profesionalei ere, emandako laguntzagatik.
Ekimen, kanpaina eta mobilizazio berriak bultzatzen jarraituko dugu San Bartolome jaiak animalien sufrimendurik gabe ospatu ahal izateko.
Horretarako jaietan izango gara:
- Informazio-mahaiak jarriko ditugu San Bartolome ermitaren ondoan 21ean, 17:30etik 19:30era, eta abuztuaren 22an eta 23an, 12etatik 14etara
- Herritarrei dei egiten diegu astelehenean, hilak 24, 18:30ean, San Bartolome ermitaren atzealdean egingo den kontzentrazioan parte hartzera. Elkarretaratze baketsua izango da, Asto Probak gaitzesteko balioko duena.
- Animalien aldeko beste erakunde batzuek deitutako mobilizazioetan ere parte hartuko dugu:
- Sokamuturraren aurkako kontzentrazioa abuztuaren 14an, ostirala, 10:30ean Algortako Portu Zaharrean
- Manifestazio Antitaurinoa abuztuaren 23an, igandea, 17:30ean, Bilboko zezen plazan.
Elkarrizketarako prest
Animaliekiko Tratu Txarrik Ez Leioako elkarteak inplikatutako eragile guztiekin hitz egiteko prest jarraitzen du, animalien sufrimendua San Bartolome jaietatik ezabatu ahal izateko akordio batera iristeko.
Eztabaida ez da soilik juridikoa, ezta administratiboa ere.
Leioarako nahi dugun jai ereduari buruzko eztabaida da, animaliekiko errespetuari buruzkoa eta gure erakundeek hazten ari den sentsibilitate sozial bat entzuteko duten gaitasunari buruzkoa.
Izan ere, milaka lagunek beren sinadurarekin adierazi dute jada animalien sufrimendurik gabeko jaiak nahi dituztela.
Eta mezu horrek errespetuz entzutea merezi du.
