Etiqueta: PSE-EE

Categorías
Castellano

Los grupos municipales de Leioa opinan sobre las Asto Probak

En el pleno municipal celebrado el jueves 23 de julio, los grupos municipales tuvieron ocasión de pronunciarse sobre la Iniciativa Popular para que las fiestas de San Bartolomé sean respetuosas con los animales.

Resumimos a continuación las posiciones manifestadas por cada grupo, así como por el Alcalde. Más abajo tienes el vídeo completo del pleno, para que puedas verlo y evaluarlo sin intermediarios.

El portavoz de Elkarrekin Podemos ha resumido la presentación que había hecho la Iniciava Popular ante la Comisión Informativa del ayuntamiento, tras lo cual ha manifestado su postura favorable a la misma.

En su opinión, no se puede mantener el sufrimiento animal en las fiestas. Las tradiciones deben evolucionar y no se debe aceptar que el sufrimiento de los animales sea una forma de diversión.

Considera que el Ayuntamiento no está obligado a subvencionar ni a destinar recursos públicos a las Asto Probak y que si a la Comisión de Fiestas se le ocurriera organizar, por ejemplo, un concurso de camisetas mojadas, el Ayuntamiento no se lo permitiría.

También ha hablado de la necesidad de preservar a la infancia, no exponiéndola a espectáculos de violencia como las Asto Probak ni a la realización de apuestas.

Puntualiza que no se trata de dejar a la Comisión sin subvención, sino de que deje de organizar este tipo de pruebas.

También se mostró de acuerdo con consultar a la población.

El portavoz del Partido Popular ha anunciado su voto en contra de la Iniciativa Popular, aunque ha reconocido que se trata de un tema complejo. Considera que hay que poner en valor el patrimonio festivo vasco-navarro y afirma que el PP en toda España respalda este tipo de eventos, porque hay que apoyar al mundo rural. Afirma que los niños también consumen otros tipos de entretenimientos muy duros.

Se muestra partidario de aliviar el estrés del animal, pero no de prohibir estas pruebas. También indica que las Asto Probak no son comparables a lanzar la cabra desde el campanario, y que sirven para que las personas que viven en entornos urbanos conozcan el que el mundo rural puede ser duro y peligroso, y que los burros son animales muy poderosos.

La portavoz del PSE-EE ha valorado el trabajo de la iniciativa Popular, y ha manifestado que las tradiciones deben evolucionar, porque la sociedad también va evolucionando y cada vez más gente piensa que el sufrimiento animal debe desaparecer.

Se muestra partidaria de un diálogo amplio para buscar acuerdos y construir consensos y también le generan preocupación las apuestas y la cultura de violencia a la que se ven expuesto los niños y niñas.

Consideran que hay una alternativo muy clara a las Asto Probak, que sería el arrastre de piedra con personas, las Giza Probak.

También indica que este tema volverá a estar sobre la mesa cada año, cuando se debata la política general de subvenciones.

El portavoz de EH Bildu quiso poner en valor el trabajo voluntario en favor de la sociedad, tanto el que realizan los integrantes de la Comisión de Fiestas como quienes han impulsado la Iniciativa Popular.

Reconoce que en la sociedad hay diversidad de pareceres, y lamenta el enfrentamiento y la falta de diálogo, pero no son partidarios de que las Asto Probak se excluyan de los programas festivos cuando los organizan otras entidades que no son el propio Ayuntamiento. Tampoco están de acuerdo con que se prohíban eventos que son legales, ni con que se suspendan las subvenciones.

Se apoya en el informe de la Secretaria municipal para indicar que el Ayuntamiento no es competente en esta materia y que la Iniciativa Popular tendría que dirigirse a la Comisión de Fiestas.

Se muestran de acuerdo con que el Ayuntamiento no organice pruebas de arrastre y que no subvencione específicamente pruebas de ese tipo, pero no está de acuerdo con que no se permita el uso del espacio público ni con la retirada de las subvenciones a la Comisión de Fiestas.

Apunta la posibilidad de consultar a la ciudadanía.

El portavoz del PNV agradeció la presencia de impulsores de la Iniciativa Popular y de miembros de la Comisión de Fiestas y manifestó su respeto hacia la Iniciativa Popular, que debe ser tenida en cuenta, aunque no comparten la petición de quitar la subvención a la Comisión de Fiestas.

Afirma que las Asto Probak no surgen para hacer daño a los animales y que preservar las tradiciones no es estar anclado en el pasado. No se trata de sustituir lo viejo sino de evolucionar.

Considera evidente que en Leioa hay opiniones para todos los gustos en relación con este tema, pero nadie puede arrogarse en exclusiva la representación del pueblo. Anuncia que su grupo votará en contra de la Iniciativa Popular.

El Alcalde defendió el derecho a participar, así como que se respeten las normas y las distintas formas de pensar. También pidió respeto para lo que se decida.

Consideró injusto que se ponga en duda el trabajo de la Comisión de Fiestas de San Bartolomé, que lleva muchos años trabajando y que rinden cuentas, siendo una Comisión ejemplar.

Afirmó que las Asto Probak son legales y que dan valor a parte de nuestras tradiciones, que deben ser respetadas y salvaguardadas, ante el riesgo de desaparición de la agricultura y la ganadería.

Vídeo del pleno municipal

Categorías
Euskara

Asto Probak Leioako udal taldeen iritzietan

Uztailaren 23an, ostegunean, egindako osoko bilkuran, udal taldeek San Bartolome jaiek animaliak errespetatzea proposatzen zuen Herri Ekimenari buruzko iritzia emateko aukera izan zuten.

Jarraian, talde bakoitzak eta alkateak adierazitako jarrerak laburbildu ditugu. Behean duzue osoko bilkuraren bideo osoa, bitartekaririk gabe ikusi eta ebaluatu dezazuen.

Elkarrekin Podemoseko bozeramaileak Herri Ekimenak Udaleko Batzorde Informatiboan egindako aurkezpena laburbildu du, eta, ondoren, Herri Ekimenaren aldeko jarrera azaldu du.

Bere hitzetan, animalien sufrimendua ezin da mantendu jaietan. Tradizioek eboluzionatu egin behar dute, eta ezin da onartu behar animalien sufrimendua dibertitzeko modu bat denik.

Bere ustez, Udala ez dago behartuta Asto Probak diruz laguntzera, ezta baliabide publikoak bideratzera ere, eta Jai Batzordeari bururatuko balitzaio, adibidez, kamiseta bustien lehiaketa bat antolatzea, Udalak ez lioke utziko.

Haurtzaroa zaintzeko beharraz ere hitz egin du, Asto Probak bezalako indarkeria ikuskizunetara eta apustuak egitera ez arriskatuz.

Zehaztu du kontua ez dela Batzordea diru-laguntzarik gabe uztea, baizik eta horrelako probak antolatzeari uztea.

Herritarrei galdetzearekin ados daudela adierazi zuen.

Alderdi Popularreko bozeramaileak Herri Ekimenaren aurkako botoa emango duela iragarri du, baina gai konplexua dela onartu du. Euskal Autonomia Elkarteko eta Nafarroako jai ondarea balioan jarri behar dela uste du eta Espainia osoan PPk horrelako ekitaldiak babesten dituela dio, landa mundua babestu behar delako. Umeek beste entretenimendu mota oso gogorrak ere kontsumitzen dituztela dio.

Animaliaren estresa arintzearen alde agertu da, baina ez proba horiek debekatzearen alde. Asto Probak kanpandorretik ahuntza jaurtitzearekin konparagarriak ez direla ere adierazten du, eta hiri inguruetan bizi diren pertsonek baserri mundua gogorra eta arriskutsua izan daitekeela ezagutzeko balio dutela, eta astoak oso animalia boteretsuak direla.

PSE-EEko bozeramaileak Herri Ekimenaren lana baloratu du, eta tradizioek eboluzionatu egin behar dutela adierazi du, gizartea ere eboluzionatuz doalako eta gero eta jende gehiagok pentsatzen duelako animalien sufrimendua desagertu egin behar dela.

Akordioak bilatzeko eta adostasunak eraikitzeko elkarrizketa zabalaren alde dago, eta kezkatuta daude, halaber, haurrak indarkeria ekintzen eta apustuen eraginpean egon daitezkeelako.

Asto Probei alternatiba oso garbia dagoela uste dute, hau da, pertsonekin harria arrastatzea, Giza Probak.

Gai hori urtero mahai gainean egongo dela ere adierazi du, diruz laguntzeko politika orokorra eztabaidatzen denean

EH Bilduko bozeramaileak gizartearen aldeko lan boluntarioari balioa eman nahi izan zion, bai Jai Batzordeko kideek egiten dutenari, bai Herri Ekimena bultzatu dutenei.

Gizartean iritzi desberdinak daudela aitortzen du, eta liskarra eta elkarrizketa falta deitoratzen ditu, baina ez dira Asto Probak jaietako egitarauetatik kanpo uztearen aldekoak, Udala bera ez den beste erakunde batzuek antolatzen dituztenean. Legezkoak diren ekitaldiak debekatzearekin ere ez daude ados, ezta diru-laguntzak bertan behera uztearekin ere.

Udal idazkariaren txostenean oinarritu da adierazteko Udalak ez duela eskumenik gai honetan eta Herri Ekimenak Jai Batzordera jo beharko lukeela.

Ados agertu dira Udalak arraste probarik ez antolatzearekin eta mota horretako probak berariaz diruz ez laguntzearekin, baina ez dago ados espazio publikoaren erabilera ez baimentzearekin, ezta Jai Batzordeari diru laguntzak kentzearekin ere.

Herritarrei galdetzeko aukera aipatu du.

EAJko bozeramaileak eskerrak eman zizkien Herri Ekimenaren bultzatzaileei eta Jai Batzordeko kideei, eta Herri Ekimenarekiko errespetua adierazi zuen, kontuan hartu beharrekoa, nahiz eta ez duten konpartitzen Jai Batzordeari diru-laguntza kentzeko eskaerarekin.

Esan du Asto Probak ez direla animaliei kalte egiteko sortzen, eta tradizioak zaintzea ez dela iraganean ainguratuta egotea. Kontua ez da zaharra ordezkatzea, eboluzionatzea baizik.

Begien bistakoa iruditzen zaio Leioan gustu guztietarako iritziak daudela gai honen inguruan, baina inork ezin du herriaren ordezkaritza esklusiban harrotu. Iragarri du bere taldeak Herri Ekimenaren aurka bozkatuko duela.

Alkateak parte hartzeko eskubidea defendatu zuen, baita arauak eta pentsamolde ezberdinak errespetatzea ere. Erabakitzen denerako errespetua ere eskatu zuen.

Bidegabetzat jo zuen San Bartolome Jai Batzordearen lana zalantzan jartzea, urte asko baitaramatza lanean eta kontuak ematen, Batzorde eredugarria izanik.

Esan zuen Asto Probak legezkoak direla eta balioa ematen dietela gure tradizioen zati bati, eta horiek errespetatu eta zaindu egin behar direla, nekazaritza eta abeltzaintza desagertzeko arriskuaren aurrean.

Udalbatzaren bideoa

Categorías
Euskara

Umeentzako Tauromakia Legea errefusatzen dugu

  • EUSKO LEGEBILTZARRAK ZEZEN-IKUSKIZUNAK LEGEZTATZEN DITU ADINGABEEKIN ETA BIGANTXA TXIKIEKIN, ZIENTZIAREN ETA GIZARTEAREN ALDETIK GAITZESPENA IZAN ARREN
  • Elkarte animalistek salatu dute lege berriak, EAJ-PNV eta PSE-EEren ekimenez, 8 eta 16 urte bitarteko adingabeekin eta 6 eta 18 hilabete bitarteko bigantxekin egiten diren zezenketak legeztatzen dituela, orain arte Euskadin debekatuta zeudenak.
  • Legearen azken testua elkarte eta alderdien proposamen eta zuzenketa epea igaro ondoren onartu da, eta puntu garrantzitsuenetan okerrera egiten du: funtsezko bermeak ezabatzen dira, hala nola albaitari baten derrigorrezko presentzia eta guraso edo tutoreen idatzizko baimena.
  • Elkarteek zera iragartzen dute:   lanean jarraituko dutela, hezkuntzaren eta herritarren sentsibilizazioaren bidez. animalien sufrimendua eragiten duten administrazioak eta antolatzaileak salatuko dituztela. legea bertan behera uzteko beharrezkoa den ibilbide juridikoa jarraituko dutela.

EAJ-PNVk eta PSE-EEk bultzatutako eta PPk babestutako lege proposamenaren azken testua onartzearen aurrean, kezka sakona agertu dute animalien aldeko eta haurren babeserako elkarteek. Ohartarazi dutenez, arauak babes legala emango die adin txikikoekin eta oso animalia gazteekin egiten diren zezen-ikuskizunei, animalien ongizatearen eta enpatian oinarritutako hezkuntzaren aurkakoak direla uste dute.

Irizpide hauek otsailean eraman zituzten Eusko Legebiltzarrera egindako agerraldien bitartez. Bertan txosten teknikoak eta legea aldatzeko proposamenak aurkeztu ziren. Hori egiteko lanean jarri ziren 25 elkarte biltzen dituen EUSKANBAFED (Euskadiko Animaliak Babesteko Federazioa), Sokamuturra Ez, Haiekin, Gipuzkoa Antitaurina eta gainontzeko elkarteak.

Elkarteek saltzen dutenez, animaliak babesteko euskal legediaren espirituaren kontra jotzen duten praktika onartezinei babes juridikoa ematea erabaki du Eusko Legebiltzarrak, albaitaritza, hezkuntza, zuzenbidea eta haurtzaroaren babeseko profesionalek egindako gomendioak bazterrean utzita. ”Lotza ematen digun legea proposatu eta onartu dute, beste komunitateetako zezenzale espainiarrentzako eredua dena. Guri, berrikuntza esportatzea gustatuko litzaiguke, eta ez animaliei tratu txarrak eragiten dituzten ikuskizunak” azaldu dute.

Halaber, legearen asmoa horrelako ikuskizunak herrietako enparantzetara eramatea dela ohartarazi dute, bigantxen jabeak diren ganaduzaleek eskatzen zuten bezala, beren etekinak handitzeko

EAJ-PNVk eta PSEk aurkeztutako emendakinen arabera, 8 eta 16 urte arteko ume eta gazteek parte hartu ahal izango dute zezen ikuskizunetan (Euskadiko zezen ikuskizunen Arautegiak debekatzen zuena). Animaliei dagokienez, 6 eta 18 hilabete arteko bigantxak erabiliko dira. “Oso gazteak eta zaurgarriak diren animaliei buruz hitz egiten ari gara,  beren taldearengandik urruntzean, garraioan eta jendetzarekin leku itxian egotean beldur handia sentitzen dutenak” azpimarratu dute.

Gainera, haien erretolikan abelburu suharrak aipatzen badute ere, praktikan edozein arrazatako bigantxa gazteak erabiltzen dituzte eta erabili ahal izango dituzte, egoera horien aurrean erantzuteko gaitasun txikiagoa dutenak.

Elkarteen ustez, “oso larria da hasierako testuan agertzen ziren oinarrizko bermeak alderdi politiko horien eraginez desagertu izana.”

Animaliei dagokienez, abereak deskargatzean ez da albaitari kolegiaturik egongo. “Helduen ikuskizunetan albaitariaren presentzia eskatzen bada, arrazoi gehiagorekin exigitu beharko litzateke adin txikikoek eta animalia gazteek parte hartzen duten zezen ikuskizunetan”, adierazi dute.

Adin txikikoei dagokienez, bermeak gehien behar direnean desagertzen dira, umeek zezen ikuskizunetan parte hartzeko baimena benetakoa, egiaztatzeko modukoa eta arduratsua dela bermatu behar denean. “Burugabekeria da parte hartzeko gutxieneko adina 8 urtetan finkatzea eta, aldi berean, gurasoen baimena ezabatzea, parte hartzaileen adina egiaztatzeko modu fidagarria ez dagoela jakinda.” ohartarazi dute elkarte animalistek.

Elkarteen ustez, esanguratsua da parte hartzeko gutxieneko adina 8 urtetik 12ra igotzeko EH Bilduk egindako emendakina errefusatua izan dela. Gauza bera gertatu da legea indarrean sartu baino lehen Eusko Jaurlaritzak adin txikikoengan izango duen eragina baloratzeko proposamenarekin.

Animalien ongizaterako, segurtasunerako eta gardentasunerako emendakinak

Legea tramitatu den bitartean, proposamen mordoa egin dute elkarteek animalien ongizatea, segurtasuna eta gardentasuna areagotzeko. Proposamen horiei esker 15 minutuko muga ezarri da bigantxa bakoitzaren parte hartzerako. Izan ere, oso zaila baitzen muga hori gainditzea, animaliak leher eginda amaitzen dutelako.

Halaber, beroagatiko larrialdi egoerak daudenean zezen ikuskizun hauek bertan behera geratuko direla erabaki da. Iaz, Getxoko sokamuturrean bigantxak ordu luzez egon ziren eguzki galdatan kamioiaren barruan, eta hori kontutan hartuta elkarteek egindako proposamenari esker lortu da. Hesiak seguruagoak izatea ere onartu da, animaliek ihes egiten saiatzen direnean horien kontra jotzen dutelako.

Haatik, ez da onartu ikuskizunak gauzatzeko gehienezko tenperatura ezartzea, erorketak gutxitzeko zorua hobetzea, megafoniaren bolumena murriztea edota alkohola kontsumitzea debekatzeko proposamenak.

Ez dute onartu animalien ongizatearen kontrako arau hauste arin, larriak eta oso larriak argi zehazteko eskaera, ezta begi-bistan ikusten ez diren baina estresa, beldurra edo sufrimendua eragiten duten ekintzak zigortzea ere. Eragindako mina albaitari independente batek aztertzea ere ez dute onartu nahi izan.  “Arautegi argia eta azterketa independentea egon gabe, animalien ongizateri buruz hitz egitea erretolika hutsa da” esan dute.

Orain arte derrigorrezkoa zen udal bakoitzak ikuskizuna herrian sustraituta egoteko agiria mantentzeko eskaera ere baztertu dute, baita arrazoizkoak diren beste eskaera batzuk ere (herri administrazioek ekitaldi horiek bultzatzea edo publizitatea egitea debekatzea, edo animaliak babesteko elkarteak behatzaile akreditatu gisa egotea, lekuko inpartzial gisa eta gardentasuna bermatzeko).

Elkarteek deitoratu egiten dute ohartarazpen horietako asko tramitazioan zehar aintzat hartu ez izana. Gogorarazten dute Eusko Legebiltzarrean egindako agerraldietan legearen aurka esku hartu zutela zientzialariek, albaitariek, legelariek, hezkuntzako psikologoek eta haurren babeserako adituek, eta agerraldien gehiengoak legearen aurkako jarrera adierazi zuela, edo haren arriskuez ohartarazi zuela.

650 albaitari biltzen dituen AVATMA elkarteak, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Albaitaritza saileko irakasle batek eta beste aditu batzuek argi azaldu zuten animalia gazte horiek estresa jasaten dutela beren taldetik aldentzeagatik, garraioagatik, zarataren eraginagatik, leku itxietan egoteagatik eta ihesbiderik ez duten eremuetan jazarpena jasotzeagatik. Adierazi zutenez, “nabarmenak bezain ohikoak diren zauriak eta kolpeak ekiditea ezin da helburu bakarra izan. Ikuskizun hauetan animaliek jasaten duten beldurra, sufrimendua eta estresa ere ekidin behar dira.”

Hezkuntza-dimentsioa

Baina, azaldu dutenez, eztabaida ez da soilik animalien ongizateari buruzkoa. Hezkuntza-dimentsio nabarmena dago, hezkuntza eta psikologia arloko adituek eta Arartekoaren haur eta nerabeen bulegoak argi azaldu duten bezala. Animalien beldurra ikusleen entretenimendurako modu bezala normaltzat hartzen duten ikuskizunetara umeak eta nerabeak eramateak enpatiaren eta zaurgarrienekiko errespetuaren kontrako mezua zabaltzen du. “Animaliekiko enpatian hezitzeak besteekiko enpatia eta elkarbizitza soziala bultzatzen du. Hori ukatzeak izugarrizko atzerapen etikoa eta hezkuntzakoa dakar” diote. Nazio Batuen Erakundeko umeen eskubideak babesteko komiteak dagoeneko eskatu zion estatu espainiarrari zezen ikuskizunetan umeen parte hartzea debekatzea.

Salatzen dutenez “Eusko Legebiltzarrak zientziak esaten duena albo batera uztea erabaki du, eta abeltzainen sektore baten etekin ekonomikoen eta zezenzale amorratuen interesen alde jartzea”.

“Gizarte aurreratua garen heinean ezin gara tradizioan oinarritu animaliekiko tratu txarra justifikatzeko. Euskadik Lekeitioko antzaren auzia konpondu zuen eta animaliak erabiltzen zituzten zirkoak debekatu. Hau antzeko auzia da” azaldu dute elkarteek.

Gizartearen babes handia

Elkarteek gogoratu dutenez, pasa den martxoaren 12an 41.000 sinadura aurkeztu zituzten Eusko Legebiltzarrean, Change.org plataformaren bidez jasotakoak, lege honen kontra agertzeko eta zezen ikuskizunetan umeak eta oso gazteak diren bigantxak ez erabiltzeko eskatzeko.

Animalisten aburuz, animaliak babesteko euskal legeria nahiko aurreratuta zegoen, baina lege honek atzera pausu nabarmena dakar. “Hemen ez zegoen konpondu behar zen lege hutsunerik. Hemen erabaki politikoa egon da indarrean zegoen legediak argi murrizten zituen ikuskizunak babesteko” esan dute.

Legea dagoeneko onartuta egon arren, elkarteek lanean jarraitzeko asmo irmoa agertu dute, gizarte hezkuntzan, herritarren sentsibilizazioan eta udaletan bereziki. Argi azalduko diete familiei, ikastetxeei eta arduradun publikoei animalien sufrimendua ezin dela aisialdiaren parte izan, ezta umeei helarazi behar zaien kultur ondarearen parte ere.

“Lege batek ikuskizun hauek baimendu ditzake, baina ezin du gizartea onartzera behartu, hezitzaile, etikoa edo beharrezkoa ez delako” diote. “Lanean jarraituko dugu gero eta jende gehiagok ulertzeko animali hauek sufritzen dutena eta gure jaiak animaliekiko tratu txarretatik libre gera daitezen.

Categorías
Euskara

Umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena bertan behera uzteko eskatzen dugu

Umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena dela eta, zera esan behar dugu:

1.-  Hemen ez zegoen inolako lege-hutsunerik. Hemen bi debeku argi zeuden, 6 hilabete baino gutxiagoko zekorrak eta txahalak zezen ikuskizunetan erabiltzeko debekua eta 16 urte baino gutxiagoko neska-mutilek parte hartzeko debekua. 2008tik ibili dira ezarritako debekuak sahiesten, baina 2022ean animaliak babesteko euskal legearekin debekuak askoz indartsuak izan dira.

2.- Lege proposamenak izugarrizko atzerakada ekartzen du.

EAJ eta PSE terraplanista bihurtu dira, eta zientziak esaten duena ukatu egiten dute. Zientziak zer esaten digu? Animaliek sentitzen dutela eta bultzatu nahi diren zezen ikuskizunetan asko sufritzen dutela. Eta 6 hilabete baino gutxiagoko zekor eta txahalak erabiltzea astakeria galanta dela.

Umeak zezen ikuskizunetan parte hartzaile izatea ere bultzatu nahi dute lege proposamen honekin. Zientziak zer esaten digu? Indarkeria erabiltzen duten ikuskizunetara umeak eramatea, indarkeria ontzat ematea eta ahulenak direnak txarto tratatzea ontzat emateko ohitura hartuko dute.

Nazio Batuen umeak zezen ikuskizunetara ikusle bezala ez joateko eskatu dio Espainiari. Eta Euskadin bultzatu nahi dena ez da ikusle izatea, parte hartzea baizik.

3.- Aldaketa izugarri hau Euskadiko tradizioen kontra doa. Euskadiko tradizioa zen umeak baserri-eskoletara eramatea, eta ez zezenketara eramatea. Hezkuntza arloko euskal Curriculumak argi uzten du Haur Hezkuntzatik DBHrainoko umeek animalien eskubideak ezagutzen eta errespetatzen ikasi behar dutela. Beraz, lege honek Hezkuntzaren Euskal Curriculumaren kontra ere jotzen du.

4.- Otsailaren 10ean eta gaur Legebiltzarrean agerraldiak egin dituzten aditu guztiek lege honen kontrako argudio ugari aurkeztu dituzte. Legearen alde agertu direnak duela urte bete legea eskatzera etorri ziren ganaduzaleak izan dira. Harrigarria da nola EAJ eta PSE onartu eta irentsi dituzten ganaduzaleen datu faltsuak eta nola jarri dituzten ganaduzaleen interes ekonomikoak beste guztiaren gainean.

Beraz, EAJ eta PSEri Zientziak esaten duenaren aurrean terraplanistak ez izatea eskatzen diegu, umeak eta animaliak babesteko euskal tradizioa eta euskal legeak errespetatzea eskatzen diegu, Nazio Batuen Erakundearen gomendioen kontra ez jotzea eskatzen diegu. Beraz, umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena bertan behera uztea eskatzen diegu.

Categorías
Euskara

Abeltzainen zerbitzura egiten dute Legea

irudian Eusko Legebiltzerreko areto nagusia agertzen da, baina mahia eta hizlariaren lekua ganadutegien ikurrek okupatzen dute. Pantailetan ume toreatzailearen argazkia agertzen da. Legea abeltzainen zerbitzura egiten dela esaten da eta umeentzako tauromakia legearen kontrako leloa agertzena.

EAJ-PNVk eta PSE-k aurkeztutako Haurren Tauromakiari buruzko Lege Proposamena eztabaidatu zen Eusko Legebiltzarrean, eta argi utzi zuen legea egiten saiatzen ari direla abeltzaintzako enpresen aginduei jarraiki, haien gezurrak inolako egiaztapenik egin gabe erosi baitituzte.

Parlamentuko hainbat taldek azaldu zutenez, Lege proposamen honen jatorria Euskal Zezenzale Elkarteak eta Euskal Larrabehi Elkarteak egindako eskaera eta agerraldian dago. Eskaera eta agerraldi horien helburua azken urteetan bigantxen ustiategietan eta hainbat udalerritan etxeko animalien ongizatearen legea indarrean sartu zenetik bizi izan dituzten egoeren eta jasandako kalteen berri ematea zen, baita etorkizunari begira konponbide egokia izan litekeen dekretu-proposamen bat helaraztea ere.

Sektore honetako abeltzainek agerraldia egin zuten Eusko Legebiltzarreko Erakunde, Gobernantza Publiko eta Segurtasun Batzordean, 2025eko otsailaren 26an. Saioaren transkripzioak islatzen duenaren arabera, (or. 50 eta ondorengoak) bertara joan ziren:

  • Euskal Zezenzale Elkartearen izenean, ALBARA GANADUTEGIAren jabea, Zezenketako ganadutegien Elkarteko kidea eta Euskal Larrabehi Elkarteko koordinatzailea.
  • Euskal Larrabehi Elkartearen izenean, BERGARAKO ZEZENAK ganadutegiko jabea eta Euskal Zezenzale Elkarteko batzordekidea

Elkarte horien zuzendaritza-batzordeetan beste ganadutegi batzuetako jabeak eta ordezkariak agertzen dira:

  • Arno Ganadutegia
  • Lastur Ganadutegia
  • Marqués de Saka
  • Ruso zezenak
  • Manzarbeitia Ganadutegia

Datuak faltsutu dituzte

Lege proposamenaren barruan, abeltzainek emandako datu bat dago; izan ere, Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), Nafarroan eta Iparraldean adingabeentzako 1.000 ikuskizun egin dituztela diote.
Hala ere, datu ofizialek zifra hori erabat gezurtatzen dute:

La tabla, refleja los datos oficiales de la Comisión Vasca de Asuntos Taurinos celebrados en la Comunidad Autónoma Vasca entre los años 2012 y 2023.

Era berean, gezurra da Nafarroan adingabeen parte-hartzea legezkoa dela, izan ere, 1992tik indarrean dagoen Foru Erkidegoko zezen-ikuskizunei buruzko Araudiaren 91. artikuluak debekatu egiten du 16 urtetik beherakoek zezen-jaialdi tradizionaletan parte hartzea, eta enpresa antolatzaileei adin hori 18 urtera arte igotzeko aukera ere ematen die.

2020an argitaratutako elkarrizketa batean, abeltzainen elkarteko batzarkide batek beste datu bat eman zuen: urtero 500 ikuskizun egiten dituztela Euskal Herriko hegoaldean. Anima Naturalis-en arabera, Nafarroan urtean mota guztietako 1.591 zezen ikuskizun egiten direla kontuan hartuta, ez litzateke arraroa izango EAEko ganadutegiek horietako 300etan ganadua jartzea, eta horrela 500 zifra hori emango lukete, baina inoiz ez 16 urtetik beherakoekin.

Legezko hutsunea deitzen diote bi debeku espresu direnari

EAJk eta PSEk lege-proposamena justifikatu zuten esanez bazegoela hutsune legal bat adingabeekin zekorketak egin nahi zituztenei segurtasun juridikorik ematen ez ziena.

Hala ere, bazeuden bi debeku oso argi, Euskadiko Zezen Ikuskizunen Araudiak 2008. urtetik ezarriak:

  • 93.1 artikuluak 16 urtetik beherakoek soilik ikusle gisa parte har dezaketela ezartzen du.
  • 1.2 artikuluak argi eta garbi baztertzen ditu bizirik 60 kilo baino gutxiago pisatzen duten abereekin egindako ikuskizunak. Pisu horren azpitik zekorrak baztertzea lege-iruzur gisa baliatu zen iraganean ekitaldiak antolatzeko, eta, hala, ohiko jaialdi baten berme eta betebehar legalak saihestu ziren.

Gainera, Animalien Ongizateari buruzko Euskal Legearen 38.2 e) artikuluak arau-hauste larritzat jotzen du 6 hilabetetik beherako animaliak edozein jardueratan parte hartzera behartzea. Halaber, ikuskizun ibiltariak ere debekatu zituen.

Beraz, EAJren eta PSEren Lege proposamenaren helburua ez da hutsune bakar bat ere betetzea, baizik eta debekatuta dagoena legeztatzea:

  • 16 urtetik beherako haurrek, gurasoen edo tutoreen baimena badute, zekorketetan edo sokamuturretan aktiboki parte hartzea nahi dute. 14 urtetik beherakoek, gainera, adinez nagusi den pertsona batekin joan behar dute. Eta ondo baino hobeto dakite kalean eta jai giroan ezinezkoa dela ez adina, ez baimenak, ez akonpainamendua kontrolatzea. Are gutxiago 14 urtetik beherakoek NANa izateko legezko betebeharrik ez dutenean. familia Liburua eskatuko diete?
  • Txahal txikien pisuaren irizpidea adinarenarekin ordezten dute, 18 hilabete arteko animaliei parte hartzen utziz, baina gutxieneko adina ezarri gabe; horrela, jaio berriak diren txahal txikien parte-hartzea legeztatuko litzateke.

Irudian hilabete bateko txahal txikia umeekin egindako zezen ikuskizunean.
(iturria: AVATMAren txostena)

2023ko urtarriletik 2024ko urtarrilera bitartean Eusko Jaurlaritzak jendaurrean jarri zuen Euskadin animaliek ikuskizun publikoetan parte hartzeko dituzten ongizate-baldintzei buruzko Dekretuaren zirriborroaren 3. artikuluaren arabera, ikuskizunetan animaliek parte hartzeko gutxienez 60 kilo eduki behar zituzten. Jaietan parte hartzeko adinaren aldaketarik ere ez zegoen. Baina Dekretu hori ez da argitara atera.

Haiekin elkartearen salaketa

Haiekin elkarte animalistak salatu duenez, EAJk eta PSE-EEk «gezurra» esan diote gizarteari, 16 urtetik beherakoen parte-hartzea eta abelburu txikiak dituzten zezenketak arautzeko lege bat onartu behar dela argudiatuta. Irakurri bere komunikatu osoa hemen.

Premiazko prozedura: ZERGATIAK

Abeltzaintzako enpresariek Gipuzkoako Aldundiari eskatu zioten adingabeekin eta txahal txikiekin festak egiteko baimena, baina ezetz esan zieten. Eusko Jaurlaritzako Joko eta Ikuskizun Zuzendaritzari eskatu zioten, eta zezenketen Araudian artikulu bereziren bat gehitzeko aukeraz hitz egin zieten, baina esan zieten dekretua aldatzea oso prozesu luzea zela, alegazio-prozesu baten mende jarri behar zelako, eta Legebiltzarrera joatea eta lege bat eskatzea iradoki zieten, eta hori egin zuten.

Prozesu azkarra nahi dute, alegaziorik gabe eta kanpoko ekarpenik gabe.

Animalien ongizaterako euskal legea XI. legegintzaldian hasi zen lantzen, eta aho batez onartu zen 1993ko legearen erreformari ekiteko proposamena, baina oso denbora gutxi falta izan zitzaion onartua izateko. XII. legegintzaldian, EAJk eta PSEk lege-proposamen bat aurkeztu zuten 2021eko ekainaren 2an, eta gainerako legebiltzar-taldeen ekarpenak jaso zituen, baita adituen, legelarien eta gizarte-eragileen ekarpenak ere; ahots ospetsu eta kontraesankorrak izan ziren, eta aukera eman zuten 2022ko ekainean onartu zen testua hobetzeko. Eusko Jaurlaritzak zera adierazi zuen:

«Legeak babes sozial eta instituzional handia izan du oinarri, eta, haren bidez, Euskadi gizarte aurreratuagoa eta zibilizatuagoa izango da animalien tratuari dagokionez«

Premiazko prozedura: ONDORIOAK

Animalien Ongizatearen Legeak ezarritakoa adosteko garatu zen prozesu osoa mespretxatu da.

Debeku bat zegoen tokian hutsune bat dagoela dioen kontakizuna erosi da. Ez da egon kontrasterik, ez egiaztapenik, ezta daturik oinarrizkoenena ere.

Proposamena «irakurketa bakarreko» prozeduraren bidez onartzea ere proposatu da, hau da, egun berean bozkatzea izapidetzeko onarpena eta legea bera, baina horretarako beharrezkoa zen Legebiltzarreko Mahaian aho batez onartzea, eta hori ez da gertatu EH Bilduk aurkako botoa ematen duelako.

Beraz, zuzenketak egiteko prozesua egongo da, eta adituen eta gizarte-eragileen agerraldiak ere egongo dira, nahiz eta epeak laburragoak izan.

Baina ez dira egongo 16 urtetik beherakoei eragiten dien edozein legek eskatuko lituzkeen nahitaezko txostenak.

Nazionalismo zezenzale suminduak

Bitxia da nola batzuek zezenketak euskal herriaren esentzia hobekien adierazten duen tradiziotzat hartzen dituzten eta beste batzuek espainiartasunaren esentziatzat.

Nolanahi ere, alderdi demokratikoek bere buruari galdetu egin beharko liokete ea zuzen jokatzen ari ote diren.

Beren hauteskunde-programetan eta gobernu-akordioetan agertzen ez zen proposamen bat sustatzen ari dira, alderdi horiek Eusko Legebiltzarretik eta Jaurlaritzatik orain arte ezarri dutenarekin eta udal askotan animalien defentsan egin dutenarekin nabarmen kontraesanean dagoena.

Denak ez du balio abeltzain sektore baten negoziorako ona den bitartean; izan ere, gero eta jende gutxiago joaten da beren zezen-ikuskizunetara, eta parte-hartzaileen bila jotzen dute neska-mutikoengana.

Edonola ere, tradizioak eguneratu eta berrikusi egin beharko lirateke gizarteak eta haien balioak aldatzen diren heinean. Hala adierazi zuen hasieran EAJko legebiltzarkide batek Batzordean, animalien ongizateak egungo gizartearentzat duen garrantzia aitortuz. PSEren programak ere aipatzen zuen beharrezkoa zela tradizioen eta gaur egun horiekin bizi diren herritarren arteko sozializazioa.

Hori guztia ez da zure lege-proposamenean jaso. Kultur ondare immaterial bat asmatu dute, eta animaliak babestea erabat ahaztu dute, zutik egon daitezkeenetik erabili ahal izatea ahalbidetuz, eta ikuskizun hauek animaliengan sortzen duten sufrimendu guztia alboratuz. Errealitate horren aurrean, animaliei errespetatu behar zaiela adierazten duten oharrak ez dira paper bustia besterik, Sokamuturretan megafoniaz bigantxa ez heltzeko eskatuz ematen dituzten mezuak bezala, parte-hartzaileek animalia goratzen edo hesien kontra bultzatzen duten bitartean.

Pastelaren ginga
Legebiltzarreko batzordearen eztabaidaren une gorena PPko legebiltzarkide batek eman zuen, «bigantxarik gabeko herri bateko jaiak askoz tristeagoak» direla esan zuenean. Anima Naturalisen ikerketa horretako datuak kontuan hartzen baditugu, Euskadiko herrietako jaien %82a oso tristeak dira.

Benetan tristea da zenbait pertsona, alderdi eta erakundek uste izatea ezinezkoa dela ondo pasatzea animaliei sufrimendua eragin gabe, eta orain diru publikoarekin sustatu nahi dutela ikustea.

Informazio gehiago:

Haurren Tauromakiaren Lege Proposamenaren aurka azaroaren 30ean egin zen protestarako deialdia egin zuten talde animalistek egindako informazioak eta lanak biltzen ditu argitalpen honek, hots, Haiekin, Sokamuturra EZ, Gureak, Gipuzkoa Antitaurina eta animaliak babesteko euskal Federakundearen lana (Euskanbafed),  animalien defentsan diharduten 40 talde baino gehiagoren babesa jaso duena.