El jueves 12 de marzo, a las 12 entregaremos en el Parlamento Vasco las 41.000 firmas recogidas hasta ahora contra la Proposición de Ley vasca de Tauromaquia Infantil.
Datorren ostegunean, martxoak 12, eguerdiko 12etan, Umeentzako Tauromakia bultzatzeko Euskal lege Proposamenaren kontrako sinadurak aurkeztuko ditugu Eusko Legebiltzarrean.
Umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena dela eta, zera esan behar dugu:
1.- Hemen ez zegoen inolako lege-hutsunerik. Hemen bi debeku argi zeuden, 6 hilabete baino gutxiagoko zekorrak eta txahalak zezen ikuskizunetan erabiltzeko debekua eta 16 urte baino gutxiagoko neska-mutilek parte hartzeko debekua. 2008tik ibili dira ezarritako debekuak sahiesten, baina 2022ean animaliak babesteko euskal legearekin debekuak askoz indartsuak izan dira.
2.- Lege proposamenak izugarrizko atzerakada ekartzen du.
EAJ eta PSE terraplanista bihurtu dira, eta zientziak esaten duena ukatu egiten dute. Zientziak zer esaten digu? Animaliek sentitzen dutela eta bultzatu nahi diren zezen ikuskizunetan asko sufritzen dutela. Eta 6 hilabete baino gutxiagoko zekor eta txahalak erabiltzea astakeria galanta dela.
Umeak zezen ikuskizunetan parte hartzaile izatea ere bultzatu nahi dute lege proposamen honekin. Zientziak zer esaten digu? Indarkeria erabiltzen duten ikuskizunetara umeak eramatea, indarkeria ontzat ematea eta ahulenak direnak txarto tratatzea ontzat emateko ohitura hartuko dute.
Nazio Batuen umeak zezen ikuskizunetara ikusle bezala ez joateko eskatu dio Espainiari. Eta Euskadin bultzatu nahi dena ez da ikusle izatea, parte hartzea baizik.
3.- Aldaketa izugarri hau Euskadiko tradizioen kontra doa. Euskadiko tradizioa zen umeak baserri-eskoletara eramatea, eta ez zezenketara eramatea. Hezkuntza arloko euskal Curriculumak argi uzten du Haur Hezkuntzatik DBHrainoko umeek animalien eskubideak ezagutzen eta errespetatzen ikasi behar dutela. Beraz, lege honek Hezkuntzaren Euskal Curriculumaren kontra ere jotzen du.
4.- Otsailaren 10ean eta gaur Legebiltzarrean agerraldiak egin dituzten aditu guztiek lege honen kontrako argudio ugari aurkeztu dituzte. Legearen alde agertu direnak duela urte bete legea eskatzera etorri ziren ganaduzaleak izan dira. Harrigarria da nola EAJ eta PSE onartu eta irentsi dituzten ganaduzaleen datu faltsuak eta nola jarri dituzten ganaduzaleen interes ekonomikoak beste guztiaren gainean.
Beraz, EAJ eta PSEri Zientziak esaten duenaren aurrean terraplanistak ez izatea eskatzen diegu, umeak eta animaliak babesteko euskal tradizioa eta euskal legeak errespetatzea eskatzen diegu, Nazio Batuen Erakundearen gomendioen kontra ez jotzea eskatzen diegu. Beraz, umeentzako tauromakia bultzatzeko lege proposamena bertan behera uztea eskatzen diegu.
Elkarte animalisten iritziz, akats handia da EAJk eta PSEk Eusko Legebiltzarrean aurkeztu duten Lege Proposamena, haurrek parte hartzen duten zezenketak legeztatu eta sustatzeko, txakurra baino pixka bat handiagoak diren bigantxekin. Euskal gizarteari mobilizatzeko deia egin diote, Euskadi adin txikikoekin horrelako ikuskizunak legeztatzen dituen lehen erkidegoa izan ez dadin. «Haurren tauromakian aitzindariak izan beharrean, Euskadik nabarmendu behar du adin txikikoak eta animaliak defendatzeagatik», diote.
Bideo honek talde hauek sustatu nahi dutena ikusteko aukera ematen digu:
Une honetan, 16 urtetik beherakoek ezin dute zezenketetan parte hartu (zekorketak, sokamuturrak, entzierroak, errekortariak…). Orain, 16 urtetik beherakoek gurasoen baimenarekin parte hartzea nahi dute, eta 14 urtetik beherakoek, berriz, 18 urtetik gorako pertsona batekin.
Lege aldetik ere badago muga bat, bigantxen tamainagatik. 60 kilo baino gutxiago pisatzen dutenek ezin dute zezenketetan parte hartu. Orain, pisu irizpide horren ordez adin bat ezarri nahi dute (gehienez 18 hilabete), baina gutxieneko adinik ezarri gabe. Animalien babeserako euskal legeak debekatu aurretik, haurren sokamuturretan hilabeteko bigantxak erabiltzera iritsi ziren.
Gainera, baliteke ia urte eta erdiko bigantxak, jada 100 kilo pisatzen dutenak, adingabeentzako jaietan erabiltzea, haientzat arrisku nabarmena sortuz.
Animalien Babeserako Euskal Legeak debekatzen duena baimendu nahi duelako, zekorrekin egiten diren festak. Lege horrek arau-hauste larritzat tipifikatu zuen sei hilabetetik beherako animalien parte-hartzea. Helburua lege bat sortzea da, betoa duten praktikak egin ahal izateko.
Izan ere, jai horiek Kultur Ondare inmateriala direlako argudio faltsuan justifikatzen da, Euskadik inoiz eman ez duen eta UNESCOk 2020an atzera bota zuen adierazpena.
Izan ere, norbanako zaurgarri bati, bere espeziea edozein dela ere, ezarritako sufrimendua ezin izango da inoiz tresna pedagogiko gisa justifikatu. Jazarpena funtsezko edozein printzipio etiko edo heziketa-printzipioren kontra daude berez. Oso garrantzitsua da enpatia presente egotea haurtzaroaren heziketan, izaki ahul ororekiko begirunea eta errespetua sustatuz.
Izan ere, «gizarte-errotze handia» justifikatzearen kontra dago euskal udalek azken hamarkadetan ikuskizun horiek pixkanaka desagerraraztea, baita 2022ko Animalien Babeserako Euskal Legea berariaz debekatu aurretik ere. Hainbat ikerketa soziologikok erakusten dutenez, euskaldun gehienek hurbileko izakitzat hartzen dituzte animaliak, gizakien antzeko sentikortasun eta emozioz hornitutzat, eta baztertu egiten dute entretenimenduzko ikuskizun publikoetan erabiltzea.
Izan ere, «ameskeriatzat» jotzen da gurasoen baimen eraginkorrak lortzeko bermea edo adingabeen NANa egiaztatzea jai giro ludikoan. Horrek arrisku argia sortzen du adingabeen segurtasun fisiko eta psikologikoarentzat festa horietan.
Bere aldetik Tauromakiaren eta Animalien Tratu Txarren Albaitari Abolizionisten Elkarteak (AVATMA), txosten bat egin du, eta adierazten du ezen, lege-proposamenak animalien errespetua sustatzen duela eta tratu txarrak saihesten dituela dioen arren, animalien ongizatearen printzipioei zuzenean erasotzen dien atzerakada etikoa dela. Txostenean zehazten dutenez, «jai hauetan bigantxa gazteek estresa eragiten duten elementuak eta abertsio-estimulu ugari jasaten dituzte, eta, gainera, larrigarria da adin txikikoak direnez, animalia heldu batek baino indar eta erreakzionatzeko gaitasun txikiagoa dutela, eta estres eta larritasun-maila askoz handiagoa dutela«.
Bigantxa txiki horien sufrimendu emozionala, esperientzia negatiboak eta horien aurrean duten erantzuna ez dira ohitu ahala hobetzen, alderantziz, errepikatu ahala okertu egiten dira.
Sinadura-bilketa eta legebiltzar taldeekiko bilerak
Azaroaren 30ean gaitzespen ekitaldiak Gasteizen, Bilbon eta Donostian
Haiekin, Sokamuturra Ez eta Gureak elkarteek , animalien babeserako Euskadiko 40 erakunde baino gehiagoren babesarekin, horien artean Leioa animalien tratu txarren aurka, EAJ-PSE Lege Proposamena arbuiatzeko ekitaldiak deitu dituzte, Euskadin adin txikikoekin zezen festak egitea ahalbidetuko lukeena
Eguerdiko ordu batean izango dira. Gaitzespen ekitaldi hauetan parte hartzea eskatzen dizugu.
Sare sozialetan jartzeko abatarra
Elkarteek proposatu dute, halaber, 15 egunez sare sozialetan gure profilak identifikatzen dituzten irudien ordez aldarrikapenezko irudi hau jartzea:
Premiazko prozedura bitxia
Deigarria da Eusko Jaurlaritza osatzen duten bi alderdiek Lege bat aurkeztea beren legebiltzar-taldeetatik, Jaurlaritzatik bertatik aurkeztu beharrean. Gobernuek egutegi bat izaten dute, legealdi bakoitzak irauten duen 4 urteetan aurrera atera nahi dituzten legeak jasotzen dituena, eta herritarrek egutegi horren jarraipena egin dezakete. Gainera, urtero egin nahi dituzten dekretuak ere iragarrita daude.
Eusko Jaurlaritzatik ateratzen den lege-proiektu bat, lehenik, egin nahi dela iragartzen da, eta iradokizunak jasotzen dira; gero, proiektua azaltzen da, alegazioak jasotzeko; Jaurlaritzak proiektua onartzen du, eta izapide parlamentarioari ekiten zaio, Eusko Legebiltzarreko dagokion batzordean, gizarte-adituen eta kolektiboen agerraldiarekin, zuzenketekin eta osoko bilkurako azken bozketekin.
Gainera, kasu horretan, legeak 16 urtetik beherakoei eragiten dienez, inpaktu-ebaluazio espezifikoa egin beharko litzateke.
Prozesu horren aurrean, alderdi berberek atzeko ate bat aurkitu dute, legebiltzar-taldeek aurkeztutako Lege Proposamena, Eusko Jaurlaritzaren txostena baino behar ez duena. Mahaiak gehiengoz onartu zuen proposamena presazko bidetik izapidetzea, eta Irakurketa Bakarreko prozeduraren bidez onartzen ere saiatu dira, kontuan hartzea, zuzenketak eta azken bozketa egun berean egiteko. Hala ere, proposamen bat Irakurketa Bakarraren bidez izapidetzeko, Legebiltzarreko mahaiak aho batez onartu behar du, eta kasu honetan ez da halakorik egingo.
Ehizan adingabekoak baimentzearen aurrekaria
2025eko otsailaren 12an, EAJk eta PSEk lege-proposamen bat aurkeztu zuten Eusko Legebiltzarrean, adingabeek ehizaldietan ehiztariei laguntzeko aukera izan dezaten. Urgentziazko prozedura bidez izapidetzeak eta gehiengo osoak ahalbidetu zuten martxoaren 20an onartua izatea, eta ez da ia inor enteratuko.
Baldintza normaletan, eztabaida zabala sortuko zen euskal gizartean, baina, prozedura horri esker, oharkabean pasatzea lortu zuten.
Neska-mutilak animaliak hiltzen ohitzea bilatzen zuten, praktika makabro hori betikotzen saiatzeko. Orain, gauza bera egin nahi dute zezen ikuskizunak sustatuz, txakur bat baino handiagoak ez diren adin txikiko eta bigantxekin. Baina oraingoan euskal gizarteak jakin du eta erantzun du. 34.000 sinadura baino gehiago bildu dituzte astebetean. Azaroaren 30ean gaitzespen ekitaldiak hiriburuetan. Ez dugu onartuko Euskadin Vox beste leku batzuetan proposatzen ausartu ez den legerik aplikatzea.
Hauteskunde programetan babesik gabe
2024ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako EAJren hauteskunde-programak 78 orrialde zituen, eta horietan ez zen zezenketen aipamenik egiten. 33. orrialdean, Europatik edo estatutik etor litezkeen ingurumen-neurrien edo animaliak babesteko neurrien aurrean ehiztariek zituzten iritziak kontuan hartzeko aipamena zegoen.
2024ko PSE-EEren hauteskunde-programak 140 orrialde zituen, eta horietan ez da inolako aipamenik egiten ez ehizaren ez zezenketen sustapenari buruz. Are gehiago, 63. orrialdean, honako hau diote: «Sozialistok uste dugu beharrezkoa dela gure kultura-ondarearen, hau da, testigantza materialen eta ez-materialen arteko interakzioa eta sozializazioa gure iraganaz eta egun haiekin bizi diren herritarrez.»
EAJk eta PSEk 2024ko ekainean sinatutako Gobernu akordioak 125 orrialde zituen. 43. orrialdean, «Euskadiko kultura-ondarearen kontserbazioa, kudeaketa eta transmisioa balioetsi eta ziurtatzea» izeneko 49. konpromisoak «tradiziozko kultura-jarduerak, hala nola euskal abesbatzak edo dantzak, sustatzeko ekimena» zekarren, «belaunaldiz belaunaldi berritzen eta irauten dutela ziurtatzeko», baina ez zituen jarduera tradizional horien artean zezenketak aipatzen.
Hau da, bi alderdi horiek presaz sustatu dituzte 2 lege-aldaketa, ez hauteskunde-programetan ez gobernu-akordioan agertzen ez zirenak, eta nabarmen kontraesanean daudenak alderdi horiek garai desberdinetan gobernatutako euskal udalerri desberdinek animaliekin egindako ikuskizunak ezabatzeko hartutako neurriekin.
Uda honetan bertan, Santurtziko Udalak, EAJko alkatearekin, zezenketak, sokamuturrak, entzierroak eta idi probak herritik kentzea erabaki du.
Gasteizek 2016an kendu zuen, EAJko alkatearekin, Blusaren Eguneko asto lasterketa tradizionala. Ardo upelekin egindako lasterketa batekin ordezkatu zen.
Portugaletek 2015ean erabaki zuen, PSE-EEko alkatetzarekin, animaliekin egiten diren ikuskizun mota guztiak kentzea, petardo batek austutako idiak Gabonetako kabalgatan tragedia bat eragiteko zorian egon ostean.
Getxoko Udalak 2011n deklaratu zuen, PSEk proposatuta eta aurkako botorik gabe, «animalien defendatzaile» izango zela. Mozioak adierazten zuenez, «gizarte etiko eta aurreratu batek ezin du animaliak dibertitzeko baliabide huts gisa erabiltzen jarraitu, bere sufrimendu psikiko eta fisikoarekiko itsua izanik«. Antzeko mozioak onartu zituzten Barakaldon eta Abanto-Zierbenan.
Udal horrek berak, 2018an, PSEren botoekin, mozio bat onartu zuen “animaliekin edo animalien sufrimenduarekin egindako ikuskizunak ez finantzatzeko”, baina gaur arte ez du aintzat hartu eta Sokamuturra eta Idi probak mantentzen jarraitzen du.
EAJri eta PSEri eskatzen diegu euren udal esperientzietatik onena jaso dezatela eta Lege proposamena baztertu dezatela, adin txikikoak eta animaliak babesteko.
Leioa contra el Maltrato Animal 