Categorías
Euskara

Adimen Artifiziala eta Asto Probak

Leioako Facebookeko talde batean, Olentzeroa daraman gurditik tiratzeko asto baten erabilera eta Asto Probetakoa alderatzen zituen eztabaida baten barruan, pertsona batek adierazi zuen Adimen Artifizialari (AA) zera galdetu ziola:

1.- 150 kilo inguruko pisua duen eta gainean 125 kg inguruko pertsona daraman orga batetik tiratuz, astoaren indarraren gutxi gorabeherako kalkulua zein izango litzateke?. Hona hemen AAren erantzuna:

Astoak 7 eta 12 kilo-indar (kgf) arteko trakzio-indar jarraitua erabili behar du gurdia leku lauan edo zailxeago batean eroso mugitzeko.

2.- Zenbatekoa izango litzateke 700 kg-ko harri bat herrestan eramateko indarraren kalkulua? Hona hemen AAren erantzuna:

700 kg-ko harri bat lurrean arrastatzeko, 350 eta 500 kilo-indar (kgf) arteko arraste-indarra beharko litzateke.

Emaitza horiek kontsultatu genituen Teresa Gamonalekin, ekidoen ongizatean espezializatutako albaitari eta etologoarekin, Asto Probei buruzko txostenaren egilearekin, eta kontatu zigun berak ere galdetu ziola AAri zer gertatuko litzatekeen 400 kiloko asto batek 14 minutuz (20 minutuko proba, atsedenaldi uneak kenduta) 700 kiloko harria arrastaka eramango balu, eta AAren erantzuna hau izan zen:

Ez da komeni animaliari hori eskatzea.

Facebookeko eztabaidan beste pertsona batek ere parte hartu zuen, «animaliak gure dibertimendurako erabiltzea tratu txarrak direla» adieraziz. «Espezismoa da. Asto gainean ibiltzea Olentzeroren papera egiteko, asto herrestatzea, eta baita gure gozamenerako edo onurarako animaliak haztea ere. Nahiko penagarria da dena. Eta eboluzionatzetik oso urrun gaude. Baina pausoz pauso. Nola pozten naizen animaliekiko tratu txarren aurkako plataforma Leioan sortu delako San Bartolomeko basakeriarekin amaitzeko. Izugarri harritzen nau jendeak, albaitari eta aditu batek esan arte, sufrimendua beste izaki bizidun baten begietan ezin ikusteak. Zein momentutan galdu genuen enpatia?».

Beste pertsona batek zera galdetzen zion bere buruari: Zer behar dugu guk izaki bizidun horiek tratu txar horretara makurtzeko? Zer eskubide dugu horretarako? Tradizio bat dela? Benetan? Eta duela gutxi hil den Jane Goodall-en irudi hau eransten zuen, esaldi honekin: «Mundua leku hobea izan dadin, gure bizitzen dohaina erabiltzeko aukera dugu«.

AAri buruzko jatorrizko irudia: Mike MacKenzie / Flickr / Creative Commons,

Categorías
Castellano

Lo que dice la IA sobre las Asto Probak

En un grupo de Facebook de Leioa, ante una discusión que comparaba el uso de un burro para tirar del carro que lleva al Olentzero y el uso de un burro en las Asto Probak, una persona indicó que le había preguntado a la Inteligencia Artificial (IA)

1.- Cuál seria la estimación aproximada de la fuerza del burro tirando de un carro que pesa unos 150 kilos y lleva en el carro una persona de unos 125 kg. La respuesta de la IA fue:

El burro debe emplear una fuerza de tracción continua de entre 7 y 12 kilos-fuerza (kgf) para mover el carro con soltura en terreno plano o ligeramente difícil.

2.- Cuál sería la estimación de la fuerza para arrastrar una piedra de 700kg. La respuesta de la IA fue:

Para arrastrar una piedra de 700 kg por un suelo, se necesitaría una fuerza de arrastre de entre 350 y 500 kilos-fuerza (kgf).

Consultamos estos resultados con la Teresa Gamonal, veterinaria y etóloga especializada en bienestar de los équidos, autora del informe sobre las Asto Probak, y nos contó que ella también le preguntó a la IA qué pasaría si un burro de 400 kilos arrastraba durante 14 minutos una piedra de 700 kilos, y la respuesta de la IA fue:

No es recomendable pedirle eso al animal.

Otra persona intervino en la discusión de Facebook indicando que «el uso de animales para nuestro divertimento es maltrato. Es especismo. Lo es montarse en un burro para hacer de olentzero, lo es el arrastre de burros, y lo es criar animales para nuestro disfrute o beneficio. Es bastante lamentable todo. Y estamos muy lejos de evolucionar. Pero paso a paso. Cómo me alegro de que haya salido esta plataforma contra el maltrato animal en Leioa para acabar con la barbarie en San Bartolomé. Me choca muchísimo que la gente, hasta que no lo diga un veterinario y un experto, no pueda ver el sufrimiento en los ojos de otro ser vivo. ¿En qué momento perdimos la empatía

Otra persona se preguntaba ¿Qué necesidad tenemos nosotros de someter a esos seres vivos a ese maltrato? ¿Qué derecho tenemos para hacerlo? ¿Solo porque es una tradición? ¿En serio? Y añadía esta imagen de la recientemente fallecida Jane Goodall con la frase «Tenemos la opción de usar el don de nuestras vidas para hacer del Mundo un lugar mejor«

Imagen original sobre la IA: Mike MacKenzie / Flickr / Creative Commons,