Nelly Glatt F. psikoterapeutak idatzitako artikulua, Mexikoko «El Universal» ean argitaratutako Animaliekiko tratu txarrei buruzko dosierrean eta Anima Naturalisek bere web gunean berrargitaratu zuen.
Animaliei tratu txarrak ematea gizarte-indarkeria bultzatzen duen faktore bat da, eta, aldi berean, indarkeria horren ondorio bat. Gizabanako eta gizarte gisa denoi iristen zaigun indarkeriaren ur-jauziaren parte da. Indarkeria “ekintza intentzionala da, bakarra edo errepikakorra eta ziklikoa izan daitekeena, beste batzuk menperatu, kontrolatu, eraso edo zauritzera bideratua. Ia beti hierarkia handieneko pertsonek gauzatzen dute, hau da, harreman batean boterea dutenek, baina objektuen, animalien edo norberaren kontra ere egin daiteke”.
Indarkeriak pertsonen garapena inhibitzen du eta kalte itzulezinak eragin ditzake, adierazpen modu desberdinak hartzen ditu, hitzezko ofentsa batetik hasi eta homizidioraino alda daitezkeenak. Krudeltasuna “axolagabekeriazko erantzun emozionala da, edo besteen sufrimenduan edo minean plazera lortzea, edo sufrimendu hori alferrik eragiten duen ekintza; istilu psikologikotzat jo izan da. Haurren krudeltasuna, animaliak barne, desordena antisozialekin eta jokabidearekin lotutako zeinu klinikoa da”.
Indarkeria dagoen familietan, gehienetan ahulenei zuzentzen zaie, hau da, adinekoei, emakumeei, haurrei eta konpainiako animaliei. Animalienganako tratu txarrak jasaten dituzte hari begira daudenek; haien kausak eta eraginak minimizatzen dira, eta animalien gehiegikeriari garrantzirik ematen ez dioten guraso, maisu eta komunitateek, egiaz, erloju-bonba bat inkubatzen dute.
Animalienganako indarkeriaren detekzioa, prebentzioa eta tratamendua gizateriaren ekintza bat dela azpimarratu behar da. Animaliak, gizakiari dagokionez, eboluzio-eskalaren barruan gutxiagotasun-mailan dauden izakiak dira; horrek haien ongizatearen erantzule egiten gaitu, nagusitasuna izateak berekin baitakar betebehar bat, erantzukizun bat, beheko espezieen zaintzaile gisa maila intelektualean betetzea. Benetan indarkeriari aurre egin nahi badiogu, gure borrokaren zati bat beste izaki bizidunekiko tratu txarrak desagerraraztean ere badatza.
Nabarmendu nahi dudan bigarren puntua da animalienganako indarkeria honek familia barruko indarkeriarekiko detektagailu eta alerta seinale gisa balio diezagukeela, animalienganako krudeltasunak eta giza indarkeriak harreman zuzena baitute. Jakin behar dugu lagun egiteko animaliei tratu txarrak ematen dizkieten haurrak gizakien aurkako ekintza ankerren lekuko izan daitezkeela, edo eurak ere adineko eta botere handiagoko norbaiten abusuaren biktima izan daitezkeela.
Haur horiek, aldi berean abusatuak eta abusatzaileak, ikasten eta barneratzen ari dira adinekoak izatean eta beren familiak izatean betikotuko duten indarkeria. Tratu txar hori izan daiteke familia batean gehiegikeria dagoen seinale nabarmen bakarra, eta horrek familia horretan indarkeriaren erantzulea nor den aurkitzen lagun dezake.
Animalia batez abusatzen duen pertsona batek ez du beste izaki bizidunekiko enpatiarik sentitzen eta beste pertsonenganako indarkeria sortzeko arrisku handiagoa du. Amerikako Elkarte Psikiatrikoaren ustez, jokabide-desordenak zehazteko diagnostikoetako bat da. Haur batek bere etxeko animaliari ematen dion tratu txarrari buruz hitz egiten badigu, bere sufrimenduaz ere hitz egiten ariko litzaiguke.
Konpainiako animaliari min emateko mehatxua egitea indarkeria psikologiko mota bat izan daiteke, haurra “ondo portatzeko” erabiltzen dena, edo jasaten ari den abusuren bat ezkutuan gordetzeko modu bat. Adituen arabera, krudelkeriazko ekintzen protagonista edo behatzaile izatea abusu fisikoaren biktima izatea bezain traumatikoa izan daiteke eta, beraz, oso litekeena da haurrak abusuzko aita bihurtzeko arrisku handia izatea, eta horrek, era berean, beste haur bortitzen belaunaldi bat eragin dezake.
Hona hemen animaliekin abusatzen duten haur eta gazteek izan ditzaketen ezaugarrietako batzuk: babesgabe sentitzea eta beste batzuen kontrolpean egotea; animaliak biktima gisa erabiltzen dituzte beren autoritatea eta boterea erakusteko; animaliak, tratu txarrak ematen dizkieten beste autoritate figurekiko sentitzen duten haserrea dela-eta, errudun gisa erabiltzen dituzte; nolabait diskriminatuak dira; zigor gogorrak jasotzen dituzte; autoestimu baxua dute; gizartearen aurkako errezelo handia dute; kalifikazio baxuak dituzte eta sozialki isolatuak daude.
Hona hemen animaliekin abusuak edo tratu txarrak egiten dituztenen familia-testuinguruaren ezaugarri batzuk: haurtzaroan sexu-abusuak jasan zituzten helduak; gurasoekin, familiarekin eta ikaskideekin tratu txarrak ematen ez dituztenek baino harreman negatiboagoa duten nerabeak (Millar eta Knutson, 1997). Animalienganako abusua ohikoagoa da beste indarkeria-mota batzuk (alkohola edo droga-abusua) dauden etxeetan.
Ankerkeriak indarkeria sortzen du, eta indarkeriak, delinkuentzia. Ameriketako Estatu Batuetan egindako ikerketa batean egiaztatu zen animaliei egindako tratu txarrak ematen zaizkien guztiak ez direla serieko hiltzaile bihurtzen, baina serieko hiltzaile guztiek animaliei tratu txarrak eman izanaren aurrekariak dituzte (Gena Icazbalceta). Haur gehienek bizi dezakete intsektuei min emateko moduko etapa bat, munduaren esplorazioaren parte gisa; hala ere, gurasoen aholkularitza egokiari esker, animaliak minarekiko sentikorrak direla ulertzen dute.
Haurrei ematen zaien hezkuntzak haien balioak eta portaera-ereduak ezartzen laguntzen die. Beren printzipio moral eta etikoak beren inguruan dituzten ereduak imitatuz bereganatzen dituzte. Aurreko guztia kontuan hartuta, honako hau baino ezin dugu ondorioztatu: gurasoen, irakasleen, gizarte-langileen, albaitarien, pediatren, animalien babeserako elkarteen eta psikologoen ahalegin integratua behar-beharrezkoa dela animalienganako tratu txarrak prebenitzeko eta, ondoren, gizarte-indarkeria bihurtzeko.
Leioa contra el Maltrato Animal 